سد معشوره لرستان: از انتظار ۲۰ ساله تا اولویت ملی و تأمین مالی چینی

عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در بازدید از تصفیه‌خانه فاضلاب دورود، از تصمیمات مهمی برای تسریع در اجرای سد معشوره خبر داد. این پروژه که بیش از ۲۰ سال است در دستور کار قرار دارد، اکنون به عنوان یک طرح با اهمیت ملی مورد توجه ویژه قرار گرفته و تمرکز استان لرستان بر تکمیل آن خواهد بود.

اهمیت ملی سد معشوره و چالش‌های گذشته

وزیر نیرو با اشاره به نشست اخیر با استاندار و نمایندگان استان، تأکید کرد که سد معشوره به دلیل تغییرات مکرر در برنامه‌ها، سال‌ها با تأخیر در اجرا مواجه بوده است. وی ابراز امیدواری کرد که با تثبیت طرح، روند اجرایی آن سرعت گیرد و مشکلات تأمین آب شرب مردم استان برطرف شود.

«بیش از ۲۰ سال است که موضوع احداث سد معشوره در استان مطرح است. در دوره‌ای، طرح‌های سازه‌ای در اولویت نبود و بیشتر به طرح‌های نرم پرداخته شد، اما اکنون به دلیل شرایط خشکسالی ناچاریم تمرکز را بر طرح‌های سازه‌ای بگذاریم و سد معشوره از جمله طرح‌های بسیار مهم کشور محسوب می‌شود.»

علی‌آبادی همچنین به اهمیت تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام تأمین آب شرب در همه شهرستان‌ها اشاره کرد و از همکاری همه دستگاه‌ها در این مسیر خبر داد. وی افزود که طرح ماربره دورود نیز از جمله پروژه‌های مهمی است که در سفرهای آینده مورد جمع‌بندی قرار خواهد گرفت.

تاریخچه و مشخصات سد معشوره

طرح مطالعاتی سد معشوره در سال ۱۳۸۰ آغاز و کلنگ آن در سال ۱۳۹۲ به زمین زده شد. این سد که بر روی رودخانه کشکان (از سرشاخه‌های رودخانه کرخه) واقع شده، در ۹۰ کیلومتری غرب خرم‌آباد، ۴۰ کیلومتری جنوب نورآباد و ۴۵ کیلومتری شمال کوهدشت قرار دارد.

• موقعیت جغرافیایی: ۹۰ کیلومتری غرب خرم‌آباد، ۴۰ کیلومتری جنوب نورآباد، ۴۵ کیلومتری شمال کوهدشت.
• رودخانه: کشکان (از سرشاخه‌های کرخه).
• اهداف اولیه: تولید انرژی برق آبی، کنترل سیلاب، تأمین آب کشاورزی دشت کوهدشت.
• تخصیص اولیه آب: ۲۷۱ میلیون متر مکعب.

با این حال، پس از کش و قوس‌های فراوان و تغییر در طرح اولیه، شرکت آب منطقه‌ای لرستان در تیرماه ۱۴۰۰ اعلام کرد که تخصیص سالانه این سد برای تأمین نیازهای آب شرب، صنعت، کشاورزی، زیست‌محیطی و پایداری جریان شهر و روستاهای چگنی، کوهدشت، پلدختر، سلسله و نورآباد، به ۱۸۵ میلیون متر مکعب کاهش یافته است.

تأمین مالی و چشم‌انداز آینده

استاندار لرستان زمستان سال گذشته خبرهای مثبتی از حوزه مالی این طرح ارائه داد و اعلام کرد که پیشنهادات خوبی برای تأمین منابع آن در سال ۱۴۰۴ ارائه شده است. وی در هفته دولت نیز اظهار داشت که سد معشوره در ۲۰ سال گذشته ۱۶۵ میلیارد تومان و در سال جاری ۵۵۰ میلیارد تومان اعتبار داشته است که با وجود ناکافی بودن این مبلغ برای یک ابرپروژه، مایه امیدواری است.

برای تأمین مالی پنج همتی (پنج هزار میلیارد تومانی) این پروژه، مذاکراتی با یک شرکت چینی برای فاینانس در حال انجام است که این موضوع در وزارت نیرو و شورای اقتصاد در دست پیگیری است.

در حال حاضر، شش سد در حال بهره‌برداری استان لرستان ظرفیتی معادل ۲۰۸ میلیون متر مکعب دارند که در مقایسه با ظرفیت سدهای برخی استان‌ها بسیار کمتر است. با این وجود، مردم لرستان با وجود کاهش ظرفیت سد معشوره، به تصمیمات دولتمردان احترام گذاشته و چشم‌انتظار بهره‌برداری از این پروژه حیاتی هستند.