چالش اتصال بانک‌ها به سامانه املاک و اسکان: موانع و پیامدها

سامانه ملی املاک و اسکان، ابزاری حیاتی برای شفاف‌سازی وضعیت مالکیت و سکونت در کشور است که با اهدافی چون شناسایی خانه‌های خالی، جلوگیری از سفته‌بازی و تسهیل اجرای طرح‌های حمایتی مسکن راه‌اندازی شده است. اما عدم اتصال کامل بانک‌ها به این سامانه، چالش‌های جدی اقتصادی و اجتماعی را به همراه دارد که نیازمند توجه فوری است.

اهمیت اتصال بانک‌ها به سامانه املاک و اسکان

ایوب محمودی، کارشناس سیاست‌گذاری مسکن، بر نقش حیاتی سامانه ملی املاک و اسکان در شناسایی خانه‌های خالی و جلوگیری از سفته‌بازی تاکید می‌کند. او معتقد است که اتصال کامل بانک‌ها به این سامانه، به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام اقتصادی، از اهمیت بالایی برخوردار است. این اتصال به بانک‌ها امکان می‌دهد تا با استعلام وضعیت ملک، در فرآیندهای اعطای تسهیلات، ارزیابی وثایق و همچنین شناسایی متقاضیان واقعی مسکن، دقت و کارایی بیشتری داشته باشند.

دلایل کم‌کاری در اتصال بانک‌ها

محمودی با اشاره به آمارهای موجود، از کم‌کاری در فرآیند اتصال بانک‌ها به سامانه املاک و اسکان خبر می‌دهد. دلایل این امر می‌تواند چندوجهی باشد:

• پیچیدگی‌های فنی: تبادل اطلاعات بین سامانه‌های مختلف بانکی و سامانه املاک و اسکان، چالش‌های فنی خاص خود را دارد.
• عدم اولویت‌دهی: برخی بانک‌ها اولویت کافی برای اجرای این طرح قائل نیستند.
• ملاحظات دسترسی به اطلاعات: نگرانی‌هایی در خصوص دسترسی به اطلاعات هویتی و مالی مشتریان وجود دارد.

او همچنین تاکید می‌کند که بانک مرکزی نیز به عنوان نهاد ناظر، نتوانسته است سازوکار لازم برای الزام و پیگیری جدی این اتصال را به طور کامل فراهم آورد.

آسیب‌های عدم اتصال کامل

عدم اتصال کامل بانک‌ها به سامانه املاک و اسکان، آسیب‌های قابل توجهی را در ابعاد مختلف به همراه دارد:

ابعاد اقتصادی

این وضعیت می‌تواند به سفته‌بازی در بازار مسکن دامن زده و از ورود سرمایه‌های سرگردان به سمت تولید جلوگیری کند. همچنین، اجرای طرح‌های مسکن حمایتی با چالش مواجه شده و شناسایی خانه‌های خالی و اعمال مالیات بر آن‌ها با دشواری روبرو می‌شود.

ابعاد اجتماعی

از منظر اجتماعی، این امر نابرابری در دسترسی به مسکن را تشدید کرده و به افزایش شکاف طبقاتی کمک می‌کند.

ابعاد نظارتی

در حوزه نظارتی نیز، ضعف در دسترسی به اطلاعات جامع و به‌روز، توانایی نهادهای دولتی برای برنامه‌ریزی و اتخاذ تصمیمات صحیح را محدود می‌سازد.

ضرورت تسریع در اتصال

محمودی در پایان تاکید می‌کند که رفع این موانع و تسریع در اتصال کامل بانک‌ها به سامانه املاک و اسکان، گامی ضروری برای ایجاد ثبات و عدالت در بازار مسکن کشور محسوب می‌شود.