وزیر نیرو: سد معشوره، پروژه‌ای ملی با تمرکز بر تسریع اجرا در لرستان

اهمیت ملی و تأخیرهای مکرر

وزیر نیرو اظهار داشت که سد معشوره سال‌ها در دستور کار بوده، اما تغییرات مکرر در برنامه موجب تأخیر در اجرای آن شده است. او ابراز امیدواری کرد که با تثبیت طرح، روند اجرای آن سرعت گیرد. علی‌آبادی همچنین به اهمیت ویژه تأمین آب شرب مردم استان اشاره کرد و گفت: «بنا شد در همه شهرستان‌ها طرح‌های اولویت‌دار تأمین آب شرب، به ویژه پروژه‌های نیمه‌تمام، تکمیل شوند و در این مسیر همه دستگاه‌ها همکاری خواهند کرد.»

وی با بیان اینکه موضوع احداث سد معشوره بیش از ۲۰ سال است که در استان مطرح است، ادامه داد: «در دوره‌ای، طرح‌های سازه‌ای در اولویت نبود و بیشتر به طرح‌های نرم پرداخته شد، اما اکنون به دلیل شرایط خشکسالی ناچاریم تمرکز را بر طرح‌های سازه‌ای بگذاریم و سد معشوره از جمله طرح‌های بسیار مهم کشور محسوب می‌شود.»

جزئیات پروژه سد معشوره

طرح مطالعاتی سد معشوره در سال ۱۳۸۰ آغاز و کلنگ آن در سال ۱۳۹۲ به زمین زده شد، اما همچنان جزو طرح‌های بر زمین مانده به شمار می‌رود. این سد با وجود تغییر در طرح اولیه و کاهش چشمگیر ظرفیت دریاچه، همچنان در فهرست طرح‌های بلاتکلیف و مسن لرستان و حتی کشور قرار دارد.

سد تنگ معشوره (یا همان گاشمار) بر روی رودخانه کشکان (از سرشاخه‌های رودخانه کرخه) و حدود ۵۵۰ متر پایین‌تر از محل تلاقی دو رودخانه کاکارضا و چم زکریا واقع شده است. موقعیت جغرافیایی آن در ۹۰ کیلومتری غرب شهر خرم‌آباد، ۴۰ کیلومتری جنوب شهر نورآباد (مرکز دلفان) و ۴۵ کیلومتری شمال شهر کوهدشت قرار دارد.

در طرح اولیه، سد و نیروگاه تنگ معشوره با هدف تولید انرژی برق آبی، کنترل و جمع‌آوری سیلاب و روان‌آب‌های سطحی رودخانه و همچنین تأمین آب کشاورزی مورد نیاز دشت و اراضی منطقه کوهدشت برنامه‌ریزی شده بود. تخصیص اولیه آن ۲۷۱ میلیون مترمکعب از رودخانه کشکان تصویب شد، اما پس از کش و قوس‌های فراوان، شرکت آب منطقه‌ای لرستان در تیرماه ۱۴۰۰ اعلام کرد که تخصیص سالانه این سد برای تأمین نیازهای آب شرب، صنعت، کشاورزی، زیست‌محیطی و پایداری جریان شهر و روستاهای چگنی، کوهدشت، پلدختر، سلسله و نورآباد، به ۱۸۵ میلیون متر مکعب کاهش یافته است.

تأمین مالی و چشم‌انداز آینده

استاندار لرستان زمستان سال گذشته خبرهای خوشی از حوزه مالی طرح داد و اذعان کرد که پیشنهادات خوبی برای تأمین منابع آن در سال ۱۴۰۴ ارائه شده است. در هفته دولت نیز اعلام شد که سد معشوره در ۲۰ سال گذشته ۱۶۵ میلیارد تومان و امسال ۵۵۰ میلیارد تومان اعتبار داشته است که علیرغم ناکافی بودن این مبلغ برای یک ابرپروژه، مایه امیدواری است.

به گفته سید سعید شاهرخی، برای تأمین مالی هزینه پنج همتی (هزار میلیارد تومانی) این پروژه، مذاکره برای فاینانس از طریق یک شرکت چینی در حال انجام است که این موضوع در وزارت نیرو برای طرح در شورای اقتصاد پیگیری می‌شود.

هم‌اکنون ۶ سد در حال بهره‌برداری استان ظرفیت ۲۰۸ میلیون متر مکعب دارند که در مجموع به اندازه ظرفیت حتی یک سد برخی استان‌ها هم نمی‌شود. با این حال، مردم این دیار با وجود کاهش ظرفیت سد معشوره، به تصمیم دولتمردان احترام گذاشته و چشم انتظار بهره‌برداری از «معشوره کوچکتر» مانده‌اند.

علی‌آبادی تأکید کرد: «طرح ماربره دورود نیز از جمله پروژه‌های مهم است که در سفرهای آینده مورد جمع‌بندی قرار خواهد گرفت و در فهرست برنامه‌ها گنجانده می‌شود.» وی افزود: «همه مسئولان استان و کشور با همدلی تلاش خواهند کرد تا مشکل تأمین آب شرب مردم برطرف شود و پروژه‌های حیاتی لرستان به ثمر برسد.»