بحران زباله در بجنورد؛ وعده‌های بی‌سرانجام و دفن غیراصولی در کوه باباموسی

تولید روزانه زباله و دفن در کوه باباموسی

بجنورد روزانه حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ تن زباله تولید می‌کند. این حجم عظیم زباله، در سایه تعطیلی کارخانه کمپوست، به ناچار در کوه باباموسی، واقع در شمال شرق شهر، دفن می‌شود. کوه باباموسی از حدود دو دهه قبل میزبان زباله‌ها بوده و اکنون دیگر توانایی پذیرش حجم بیشتری از پسماند را ندارد. دفن غیراصولی زباله در این محل، مشکلات زیست‌محیطی فراوانی از جمله تولید شیرابه‌های آلوده و نفوذ آن به آب‌های زیرزمینی را به وجود آورده است.

حسین هراتی، معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، آبان سال گذشته اعلام کرد که محل دفن زباله در دو شهر استان (بدون ذکر نام) مجوزهای لازم را ندارد و نحوه دفن زباله در این مکان‌ها غیراصولی و غیربهداشتی است. از این رو، دستگاه قضا به این موضوع رسیدگی می‌کند.

در همین راستا، معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان شمالی، تیرماه امسال برای راه‌اندازی کارخانه کمپوست در بجنورد ضرب‌الاجل سه ماهه تعیین کرد تا شهرداری بجنورد نسبت به تعیین تکلیف، ایجاد و راه‌اندازی این کارخانه اقدام کند.

وعده‌های محقق نشده برای راه‌اندازی کارخانه کمپوست

کارخانه کمپوست بجنورد که یکی از راه‌های برون‌رفت از این بحران محسوب می‌شود، از سال ۱۳۹۰ کلنگ‌زنی شده، اما تاکنون به بهره‌برداری نرسیده است. سال گذشته، شورای شهر بجنورد از اورهال و تلاش برای خرید دستگاه ویژه بازیافت زباله برای راه‌اندازی این کارخانه خبر داد، اما این وعده همچنان محقق نشده است.

بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، آذرماه سال گذشته از این کارخانه بازدید کرده و بر لزوم خرید دستگاه‌های لازم و به‌روزرسانی تجهیزات برای راه‌اندازی مجدد کارخانه و بهبود مدیریت پسماند تاکید کرده بود.

سید محمدعلی کشمیری، شهردار بجنورد نیز در همان زمان بیان کرده بود که کارخانه کمپوست بجنورد اورهال شده و در حال تست و راه‌اندازی است، اما بهره‌برداری از آن نیازمند خرید یک دستگاه خارجی به نام «ویندرو ترنر» است. وی دلیل تاخیر در واردات این دستگاه را «مناقشات سیاسی بین‌المللی» عنوان کرده بود. اکنون با گذشت حدود ۹ ماه از این اظهارات، همچنان کار به نتیجه نرسیده و زباله‌ها به کوه باباموسی منتقل می‌شوند.

آخرین وضعیت کارخانه کمپوست و امید به گشایش

یوسف مغروری، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر بجنورد، در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار داشت که کارخانه کمپوست در سال ۱۳۹۲ راه‌اندازی شد، اما به دلیل چالش‌های اجتماعی تعطیل و تاکنون به بهره‌برداری نرسیده است. وی افزود که برای تکمیل زنجیره راه‌اندازی کارخانه، نیاز به دستگاه وارداتی است تا از دپوی زباله، بوی نامطبوع و تولید شیرابه جلوگیری شود و اهالی منطقه نیز در امان باشند.

مغروری خبر از تامین ارز مورد نیاز برای خرید این دستگاه داد و گفت که این دستگاه به زودی وارد کشور شده و در مدار کارخانه نصب خواهد شد. وی تاکید کرد که مشکلات تامین ارز حدود دو هفته قبل رفع شده و پس از خرید دستگاه، نهایتاً طی دو یا سه ماه آینده کارخانه افتتاح می‌شود.

تاخیر در اجرای پروژه‌ها به یکی از ویژگی‌های جدانشدنی پروژه‌های خراسان شمالی تبدیل شده است، اما کارخانه کمپوست با تاخیر یک دهه‌ای، فراتر از این حد رفته است. شورای ششم شهر و شهرداری بجنورد که سال گذشته موفق به اورهال ابتدایی این کارخانه شدند، اکنون امید دارند تا گره کور این پروژه را در دوران مدیریتی خود باز کنند. با رفع اختلافات بین وزارت کشور و وزارت صمت و تخصیص ارز مورد نیاز برای واردات دستگاه، بیش از هر زمان دیگری به پایان دفن زباله در کوه باباموسی نزدیک هستیم. اما آیا این رویداد محقق خواهد شد یا باز هم مشکل جدیدی بر سر راه این مسیر نمایان می‌شود؟