خبر کامل
چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی در ایران: از اقتصاد تا آموزش

چالشهای هوش مصنوعی در ایران؛ از جنگ الگوریتمها تا نیاز به سیاستگذاری هوشمندانه
هوش مصنوعی، فناوری نوینی که جهان را در نوردیده، در ایران نیز بحثهای داغی را برانگیخته است. در حالی که گزارشها از افزایش میلیاردها دلاری درآمد و تغییرات گسترده در مشاغل حکایت دارند، کارشناسان داخلی نسبت به رویکردهای فعلی و چالشهای پیش رو هشدار میدهند. از «جنگ الگوریتمها» تا «تسلیم خاموش» در برابر این فناوری، ابعاد مختلفی از این پدیده در نمایشگاه الکامپ مورد بررسی قرار گرفت.
تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد و مشاغل
حمیدرضا احمدیان، رئیس امور هوشمندسازی و هوش مصنوعی سازمان اداری و استخدامی کشور، در پنل «نقش هوش مصنوعی در آینده کسب و کارها» در نمایشگاه بینالمللی الکامپ، به آمارهای جهانی اشاره کرد. او گفت: «گزارشهای مکنزی نشان میدهد که سالانه حدود ۲.۶ میلیارد دلار بر اساس هوش مصنوعی مولد به اقتصاد جهانی اضافه میشود. همچنین، تاکید شده است که ۴۵ درصد مشاغل بر اساس هوش مصنوعی تغییر پیدا میکنند که این مسئله نشاندهنده ورود کسب و کارها به چالشهای جدی است.»
جنگ الگوریتمها و عمق دستنخورده هوش مصنوعی
احمدیان با اشاره به «جنگ الگوریتمها»، بیان کرد که حتی مجریان این فناوری نیز گاهی هدف نهایی را نمیدانند. او وضعیت فعلی هوش مصنوعی را به استخری تشبیه کرد که سطح آب آن مطلوب است، اما عمق آن سرد و دستنخورده باقی مانده است. وی تاکید کرد که هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین انسان شود و تفکر انسانی ارجحیت دارد. او مسیر هوش مصنوعی در ایران را «تسلیم خاموش» توصیف کرد؛ به معنای باختن جنگ بدون شمشیر زدن. احمدیان هشدار داد که اعتماد بیچون و چرا به پاسخهای ابزارهایی مانند چتجیپیتی، اشتباه است.
آفت عجله و نیاز به سیاستگذاری مشخص
رئیس امور هوشمندسازی و هوش مصنوعی سازمان اداری و استخدامی کشور، عجله در ورود به حوزه هوش مصنوعی را یک آفت دانست. او گفت: «اگر فکر کنیم با بهکارگیری عنوان هوش مصنوعی همه چیز حل میشود، در اشتباهیم. در موضوع زیرساخت، سیاستگذاری باید مشخص باشد. کشوری که سه سوپرکامپیوتر اضافه میکند، باید بداند چه هدفی را دنبال میکند.»
اهمیت آموزش در کنار زیرساخت
احمدیان به موضوع آموزش نیز اشاره کرد و گفت: «در این زمینه، چین در دنیا یک طرف و بقیه دنیا طرف دیگر قرار دارند. در چین، نگاه الگوریتم به دانشآموزان آموزش داده میشود.» او افزود که در حوزه هوش مصنوعی مولد، قشر جوان بیش از همه تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و ریسکپذیری بیشتری از نسل جدید شاهد خواهیم بود.
سند توسعه هوش مصنوعی؛ حرکت در مسیر غلط؟
احمدیان با تأکید بر اینکه در شرایط فعلی که آموزش کافی در حوزه هوش مصنوعی وجود ندارد، هر سندی برای توسعه این فناوری میتواند منجر به تقویت مسیر غلط شود. او به وجود دورههای آموزشی در کشور اشاره کرد که اساساً در دنیا وجود ندارند. وی افزود: «چنین مسیری فهم اکوسیستممحور را از افراد میگیرد. باید توجه کنیم که هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین تفکر و احساس انسان شود. ما نیازمندیم از هوش مصنوعی برای انجام کارهای پرتکرار استفاده کنیم و باید آمادگی خوبی برای فناوریهای نوین داشته باشیم.»
سه رکن مهم در استفاده از ابزارهای نوین
احمدیان سه رکن اساسی را برای موفقیت در هر فضای نوین برشمرد:
- سیاستگذاری هوشمندانه و تنظیمگری متوازن
- سرمایهگذاری گسترده و رشد بازار
- فرهنگسازی و آمادهسازی جامعه
او تاکید کرد که اگر این سه رکن با هم رشد کنند، فضای نوین میتواند امکان سرمایهگذاری مناسب را فراهم کند.
نفوذ هوش مصنوعی در تمام ابعاد زندگی طی ۵ سال آینده
سعید ایثاری، معاون بانک سرمایه، نیز در این پنل به نقش هوش مصنوعی در کسب و کارها پرداخت. او با اشاره به سیر تکامل پردازش از دستی به الکترونیکی و سپس به CPU و GPU، گفت: «با وجود سند راهبردی هوش مصنوعی، به نظر میرسد مسیر توجه به این موضوع و ایده کلی مشخص شده است.»
ضرورت سیاستگذاری کلان و آموزش
ایثاری بر اهمیت سیاستگذاری و دانش در حوزه هوش مصنوعی تاکید کرد و گفت: «در آینده درگیر نیازمندی به مهارتهای جدید خواهیم بود. بنابراین، حاکمیت در حوزههای سیاسی، اجتماعی و... باید به نتیجه برسد. در حوزه آموزش هیچ برنامه مشخصی وجود ندارد.»
او به نیاز به زیرساختهای مشخص در بحث حاکمیتی و سیاستگذاری حوزه اطلاعات اشاره کرد و گفت: «به طور مثال، هیچ الزامی مانند GDPR در حوزه امنیتی نداریم. در این موارد باید با فوریت در حاکمیت تصمیمگیری شود. در ساختار فناوری اطلاعات نیز هنوز فتح باب درستی انجام نشده است.»
چالشهای امنیتی و اخلاقی
ایثاری هشدار داد که در بحثهای امنیتی، به زودی با جرایم و محتواهای جعلی (فیک) درگیر خواهیم شد. او همچنین به موضوع اخلاقیات، فضای شخصی، قیمتگذاری دادهها و تولید محتوا اشاره کرد و گفت: «در کمتر از پنج سال آینده، هوش مصنوعی وارد تمامی ابعاد زندگی ما خواهد شد. باید هرچه سریعتر مهارتهای جدید را شناسایی و وارد حوزه آموزش کنیم و انسان را در این خصوص پرورش دهیم. اگر بخواهیم پرشی در کشور رخ دهد، مسیری جز توجه به این حوزه نداریم.»
ضعف فینتکها در پیشبینی پلن تداوم کسب و کار
ایثاری در خصوص نقش هوش مصنوعی در حوزه سرمایهگذاری، به تجربه شخصی خود اشاره کرد و گفت: «فینتکها باید حتماً به مسیر تداوم کسب و کار و ذینفعان خود شناخت کافی داشته باشند و به چالشهای تداوم کسب و کار خود به شدت توجه کنند. نگاه حل مسئله را باید در چهار محور بررسی کرد.»
او افزود: «اکثر فینتکها به این فکر نمیکنند که اگر پیشبینیهای آنها محقق نشوند چه خواهد شد. این رویکرد عمیقنگر است، چرا که این حوزه به ذات پرهزینه است. شما کسب و کاری راهاندازی میکنید که منفعت کسب کنید و خدمت ارائه دهید. در نتیجه باید یک لایه در این حوزه به عقب رفت و طرح کسب و کار مورد توجه قرار بگیرد.»
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۲:۱۲ - ۱۴۰۴/۰۷/۰۵