چالش‌های درمان زخم‌های مزمن در ایران: از بیمه تا استانداردسازی

زخم‌های مزمن، از جمله زخم پای دیابتی و زخم‌های ناشی از مشکلات عروقی، اگر به موقع تشخیص داده و درمان نشوند، می‌توانند عواقب جبران‌ناپذیری از جمله کاهش شدید کیفیت زندگی، قطع عضو و حتی مرگ را برای بیماران به همراه داشته باشند. در ایران، بخش قابل توجهی از این بیماران به دلیل نبود پوشش بیمه‌ای مناسب و فقدان استانداردهای مشخص در خدمات درمانی، با مشکلات عدیده‌ای دست و پنجه نرم می‌کنند.

ضرورت درمان میان‌رشته‌ای و نقش کمرنگ بیمه‌ها

کارشناسان حوزه سلامت بر این باورند که درمان زخم‌های مزمن باید به صورت میان‌رشته‌ای و در مراکز تخصصی انجام شود. با این حال، تعداد این مراکز در کشور محدود است و حمایت ناکافی بیمه‌ها، بسیاری از بیماران را مجبور به رها کردن درمان یا پرداخت هزینه‌های سنگین از جیب خود می‌کند.

سیدمهدی طبائی، رئیس سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران، در این باره اظهار داشت: «یکی از مهم‌ترین مشکلات ما در حوزه درمان زخم‌های مزمن، عدم ورود جدی بیمه‌ها به این عرصه است. بیمه‌ها متأسفانه این خدمات را به رسمیت نمی‌شناسند و پوشش هزینه‌های درمانی در این بخش بسیار محدود است؛ در حالی که اگر بیمه‌ها وارد عمل شوند، نه‌تنها هزینه‌های درمان کاهش می‌یابد؛ بلکه از تحمیل خسارات مالی و اجتماعی گسترده‌تر به کشور نیز جلوگیری خواهد شد.»

وی افزود که پرداخت هزینه‌ها از جیب مردم، منجر به رها کردن درمان و در نهایت مواجهه با مشکلاتی نظیر قطع عضو یا عفونت‌های گسترده می‌شود. ورود بیمه‌ها می‌تواند به پیشگیری از این اتفاقات تلخ کمک شایانی کند.

اهمیت استانداردسازی مراکز درمان زخم

طبائی همچنین به ضرورت استانداردسازی مراکز درمان زخم اشاره کرد و گفت: «متأسفانه در حال حاضر هر مرکزی که بخواهد خدمات درمان زخم ارائه دهد، بدون نظارت کافی شروع به فعالیت می‌کند. این موضوع هم به بیماران آسیب می‌زند و هم باعث بی‌اعتمادی به کل این حوزه می‌شود. ما نیازمند یک نظام استاندارد مشخص برای مراکز درمان زخم هستیم؛ نظامی که هم به بیماران اطمینان بدهد و هم به متخصصان این حوزه چارچوب کاری روشنی ارائه کند.»

جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران در راستای حل این مشکل، الگویی را در قالب پژوهشکده یارا و کلینیک تخصصی زخم طراحی کرده است. این الگو که جنبه علمی و خدمات درمانی واقعی را توأمان دارد، می‌تواند مبنای استانداردسازی ملی قرار گیرد.

اعتماد بیماران و اثربخشی درمان

طبائی تصریح کرد: «وقتی بیماران بدانند خدماتی که دریافت می‌کنند در چارچوبی علمی و استاندارد ارائه می‌شود، هم اعتماد بیشتری پیدا می‌کنند و هم درمان‌ها اثربخش‌تر خواهد بود. از طرف دیگر، ورود بیمه‌ها به این حوزه بدون ایجاد استانداردها امکان‌پذیر نیست. بنابراین باید این دو موضوع در کنار هم دیده شوند.»