خبر کامل
ناشنوایان قم؛ از آمارهای حمایتی تا چالش‌های زندگی روزمره
در تقویم رسمی کشور، دوم تا هشتم مهرماه به عنوان «هفته ناشنوایان» نام‌گذاری شده است؛ فرصتی مغتنم برای بازخوانی وضعیت گروهی از شهروندان که با وجود رشد خدمات حمایتی، همچنان با چالش‌های جدی در زندگی روزمره دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این گزارش به بررسی وضعیت ناشنوایان در شهر قم می‌پردازد، جایی که آمارها از بهبود خدمات حکایت دارند، اما روایت‌های شخصی، تصویری متفاوت از واقعیت‌های زندگی این قشر ارائه می‌دهند.
افزایش خدمات حمایتی به ناشنوایان در قم
بر اساس آمارهای رسمی، اداره کل بهزیستی استان قم تا پایان سال ۱۴۰۳، تعداد ۴۰۶۵ نفر از ناشنوایان را تحت پوشش قرار داده است. این جمعیت شامل ۱۷۱۶ زن و ۲۳۴۹ مرد ناشنوا می‌شود که نشان‌دهنده روندی افزایشی از سال ۱۴۰۱ به بعد است. این در حالی است که در سال ۱۴۰۰، تعداد افراد تحت پوشش به ۳۲۰۲ نفر کاهش یافته بود.
مراقبت از کودکان و نوجوانان ناشنوا
از میان جمعیت تحت پوشش، ۲۹۵۳ کودک و نوجوان در مراکز شبانه‌روزی نگهداری می‌شوند که این آمار نسبت به سال ۱۳۹۹ رشد قابل توجهی داشته است. هدف اصلی بهزیستی، ایجاد محیطی امن برای رشد و تعالی این عزیزان و ارائه خدمات مطلوب به آنان عنوان شده است.
طرح‌های غربالگری و پیشگیری
در راستای شناسایی زودهنگام اختلالات شنوایی و پیشگیری از عوارض ثانویه، طرح‌های غربالگری شنوایی نوزادان و کودکان سه تا پنج سال در حال اجراست. سال گذشته، حدود ۲۰ هزار نوزاد و ۱۳ هزار و ۶۰۰ کودک مورد ارزیابی قرار گرفتند. ارائه خدمات درمانی، تأمین سمعک و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار از مهم‌ترین نیازهای این گروه محسوب می‌شود.
چالش‌های پنهان؛ روایت ناشنوایان از زندگی روزمره
با وجود آمارهای امیدوارکننده، ناشنوایان قم از مشکلاتی سخن می‌گویند که در گزارش‌های رسمی کمتر به چشم می‌آید. این مشکلات شامل نبود فرصت‌های شغلی پایدار، دشواری در ازدواج، هزینه‌های سنگین توانبخشی و مناسب‌سازی ناکافی شهری است.
زهرا.الف، دختر ۲۳ ساله ناشنوا، می‌گوید: «برای رفتن به دانشگاه مجبورم مسیر طولانی را با تاکسی طی کنم، چون ایستگاه‌های اتوبوس برای ناشنوایان مناسب نیستند. رانندگان هم زبان اشاره نمی‌دانند و این مسئله رفت‌وآمد را برایم سخت کرده است.»
اشتغال؛ گره کور زندگی ناشنوایان
بزرگ‌ترین دغدغه ناشنوایان قم، نبود فرصت شغلی پایدار است. محمد.ر، جوان ۲۸ ساله ناشنوا، تجربه خود را این‌گونه بیان می‌کند:
«چند بار برای مصاحبه کاری رفتم، اما وقتی فهمیدند ناشنوا هستم، خیلی محترمانه رد کردند. با اینکه مدرک حسابداری دارم و کار با کامپیوتر را بلد هستم، هنوز نتوانسته‌ام شغلی ثابت پیدا کنم.»
نبود درآمد پایدار نه‌تنها معیشت این قشر را با مشکل روبه‌رو کرده، بلکه ازدواج و تشکیل خانواده را نیز به گرهی کور تبدیل کرده است.
هزینه‌های سرسام‌آور توانبخشی و سمعک
هزینه‌های بالای توانبخشی، به‌ویژه خرید سمعک، یکی دیگر از دغدغه‌های جدی خانواده‌های ناشنواست. فاطمه.ک، مادر یک کودک ناشنوا، می‌گوید:
«برای پسرم سمعک نوشتند که حدود ۲۰ میلیون تومان قیمت داشت. بیمه فقط بخش کمی را پرداخت کرد و مجبور شدیم بقیه را قرض بگیریم. برای خانواده‌هایی مثل ما این هزینه‌ها واقعاً طاقت‌فرساست.»
مناسب‌سازی شهری؛ گامی کوچک در مسیری طولانی
شهرداری قم اقداماتی برای مناسب‌سازی شهری انجام داده است، اما مسیر همچنان طولانی به نظر می‌رسد. از مجموع ۱۴۰ ایستگاه اتوبوس شهر، تنها ۶۰ ایستگاه مناسب‌سازی شده‌اند. بسیاری از معابر و بوستان‌ها نیز هنوز پاسخگوی نیازهای ناشنوایان و سایر معلولان نیستند.
ضرورت تغییر نگاه و همکاری فرابخشی
مریم سادات رضوی، فعال اجتماعی حوزه معلولان، معتقد است که باید نگاه حمایتی صرف به ناشنوایان تغییر کند. او تأکید می‌کند:
«آنها شهروندانی برابر هستند و حق دارند شغل، آموزش تخصصی و دسترسی آسان به خدمات شهری داشته باشند. اگر فرهنگ‌سازی عمومی صورت نگیرد، هیچ برنامه‌ای نتیجه نخواهد داد.»
در نهایت، آمارهای بهزیستی قم از رشد خدمات حمایتی خبر می‌دهند، اما روایت ناشنوایان نشان می‌دهد که در زندگی روزمره‌شان همچنان گره‌های بزرگی باقی مانده است. تا زمانی که این گره‌ها با همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های مختلف باز نشود، فاصله میان «آمار حمایتی» و «واقعیت زندگی» همچنان باقی خواهد ماند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
