مأموریت چند دهه‌ای ESA برای یافتن حیات در قمر یخی انسلادوس

سازمان فضایی اروپا (ESA) در قالب برنامه بلندمدت «سفر ۲۰۵۰» (Voyage 2050)، طرحی جاه‌طلبانه برای ارسال فضاپیما به قمر یخی انسلادوس زحل ارائه کرده است. این مأموریت چند دهه‌ای، با هدف نهایی جستجوی حیات در اقیانوس زیرسطحی این قمر، شامل یک مدارگرد و یک فرودگر خواهد بود و نشان‌دهنده تعهد اروپا به فعالیت‌های علمی فضایی درازمدت است.

اهمیت انسلادوس در جستجوی حیات فرازمینی

قمر انسلادوس به دلیل کشف‌های مهم کاوشگر کاسینی ناسا، به یک هدف کلیدی برای جستجوی حیات تبدیل شده است. کاسینی فوران‌های آب یخ، ذرات یخ و مولکول‌های آلی را از نزدیکی قطب جنوب این قمر شناسایی کرد. این فوران‌ها نه تنها نشان‌دهنده فعالیت‌های زمین‌شناختی هستند، بلکه وجود یک اقیانوس زیرسطحی از آب مایع را تأیید می‌کنند که احتمالاً محیطی قادر به پشتیبانی از حیات را فراهم آورده است.

جزئیات و زمان‌بندی مأموریت بلندپروازانه

مأموریت انسلادوس که در مراحل اولیه تعریف قرار دارد، شامل دو بخش اصلی است: یک مدارگرد و یک فرودگر. مدارگرد وظیفه نمونه‌برداری از مواد موجود در فوران‌هایی را دارد که از شکاف‌های معروف به «نوارهای ببر» در قطب جنوب قمر خارج می‌شوند.

پیکربندی اولیه این مأموریت نیازمند دو پرتاب با بزرگ‌ترین مدل موشک آریان ۶ (Ariane 6) است که فضاپیماها پس از پرتاب، در مدار زمین به یکدیگر متصل خواهند شد. تأییدیه نهایی در نشست وزرای ESA در نوامبر در برمن آلمان، فاز تعریف مأموریت را ممکن می‌سازد.

نقشه راه زمانی تا فرود

بر اساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، جدول زمانی این مأموریت بلندمدت به شرح زیر است:

• پذیرش نهایی مأموریت: سال ۲۰۳۴
• پرتاب فضاپیما: حدود سال ۲۰۴۲
• رسیدن به منظومه زحل: سال ۲۰۵۳
• فرود بر انسلادوس: حدود سال ۲۰۵۸ (پس از بررسی قمرها و جمع‌آوری مواد فوران‌ها)

یورن هلبرت از مرکز تحقیقات و فناوری فضایی اروپا (ESA) اظهار داشت که تیم مطالعه ESA از ماه مارس با گروه کاری محموله و کمیته متخصص برای اصلاح الزامات علمی و شناسایی فناوری‌های کلیدی همکاری می‌کند.

شرایط سه‌گانه حیات در قمر زحل

هلبرت تأکید کرد که انسلادوس دارای سه شرط اساسی و ضروری برای پشتیبانی از حیات، آن‌گونه که ما می‌شناسیم، است:

1. وجود آب مایع: اقیانوس زیرسطحی.
2. منبع انرژی: برای انجام واکنش‌های شیمیایی.
3. مجموعه‌ای خاص از عناصر شیمیایی: مواد آلی مورد نیاز.

این مأموریت همچنین با هدف پیشرفت تخصص اروپا در چندین زمینه علمی و فناوری طراحی شده است که شامل مونتاژ در مدار، فعالیت در محیط‌های شدید، فناوری‌های فرود و ابزار دقیق علمی نوین می‌شود. توسعه این فناوری‌ها کاربردهای گسترده‌ای فراتر از برنامه علمی فضایی ESA خواهد داشت. با این حال، پاسخ به این سوال که آیا حیات در زیر پوسته یخی انسلادوس وجود دارد یا خیر، نیازمند دهه‌ها تلاش، برنامه‌ریزی، منابع و نوآوری است.