انتقاد از عملکرد صندوق اعتباری هنر؛ محدودیت‌های جدید بیمه تکمیلی و کاهش خدمات

صندوق اعتباری هنر که در دهه هشتاد زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با هدف ارائه خدمات مختلفی مانند بیمه تأمین اجتماعی، بیمه تکمیلی، طرح تکریم، طرح کمک مستمری و ارائه تسهیلات مالی، برای بهبود شرایط زندگی هنرمندان و اصحاب رسانه تأسیس شد، اکنون با انتقادات جدی در خصوص نحوه ارائه خدمات، به‌ویژه بیمه تکمیلی، مواجه است. محدودیت‌های جدید در پوشش والدین و ابهامات در قراردادهای بیمه‌ای، این نگرانی را ایجاد کرده که صندوق در حال کوچک‌تر شدن است.

تاریخچه و مدیریت صندوق اعتباری هنر

این صندوق با هدف حمایت از جامعه فرهنگ، هنر و رسانه کشور شکل گرفت و در حال حاضر مدیریت آن بر عهده سید مجید احمدی، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، است. یکی از اصلی‌ترین و جذاب‌ترین خدمات صندوق در طول سال‌ها، ارائه تسهیلات بیمه تکمیلی بوده است که همواره نحوه پرداخت یکجا و سهم چهل‌درصدی صندوق محل سؤال و ابهام بوده است.

چالش‌های اصلی در ارائه بیمه تکمیلی

انتخاب شرکت بیمه تکمیلی، پس از طرح در مجمع و تصویب، نهایتاً توسط هیئت‌مدیره تأیید و قرارداد منعقد می‌شود. در این انتخاب، علاوه بر قیمت، نحوه ارائه خدمات درمانی و میزان قرارداد شرکت بیمه با مراکز درمانی بسیار حائز اهمیت است.

ابهامات در قراردادها و نحوه پرداخت

خدمات بیمه تکمیلی سال جاری با همکاری بیمه آسیا در قالب سه طرح (امید، آرامش و رفاه) با سقف‌های قیمتی متفاوت نسبت به سال گذشته ارائه شد. این در حالی است که در سال گذشته، اعضای دارای بیمه تکمیلی دانا، هنگام مراجعه به برخی مراکز درمانی طرف قرارداد، با امتناع از ارائه خدمات مستقیم مواجه شده و مجبور به پرداخت تمام هزینه و سپس پیگیری برای دریافت سهم بیمه تکمیلی خود بودند.

یکی از بزرگترین موانع برای اعضا، افزایش چشمگیر نرخ سهم اعضا و الزام به پرداخت یکجای حق بیمه تکمیلی است. این وضعیت، به‌ویژه با توجه به شرایط اقتصادی و بیکاری بسیاری از هنرمندان و اهالی رسانه، باعث شده است که تعداد قابل‌توجهی از اعضا توان مالی پرداخت یکجای حق بیمه برای خود و خانواده‌شان را نداشته و از دریافت این خدمات محروم شوند. این در حالی است که نیمی از مبلغ کل قرارداد در ابتدا به شرکت بیمه پرداخت می‌شود و سهم صندوق طی چند قسط واریز می‌گردد.

بدعت جدید: محدودیت پوشش والدین

بر اساس مصوبه جدید هیئت‌مدیره صندوق اعتباری هنر، از امسال ارائه خدمات بیمه تکمیلی به پدر و مادر اعضا تنها در صورتی امکان‌پذیر است که تحت تکفل (تحت پوشش بیمه پایه فرد عضو صندوق) باشند. این تصمیم یک بدعت در نحوه ارائه خدمات صندوق محسوب می‌شود:

• تا سال گذشته، اعضای صندوق (که تعدادشان به بیش از صد هزار نفر می‌رسد) می‌توانستند والدین خود را که اغلب سالمند هستند، تحت پوشش بیمه تکمیلی قرار دهند.
• از مجموع ۱۰۳ هزار عضو صندوق، تنها ۶۴ هزار نفر عضو بیمه تأمین اجتماعی صندوق هستند و مابقی از بیمه‌های محل کار یا والدین خود استفاده می‌کنند.

به نظر می‌رسد این روند معکوس در ارائه خدمات، با هدف کاهش هزینه‌های صندوق صورت گرفته و این نگرانی وجود دارد که در سال‌های آینده، ارائه خدمات بیمه‌ای به همسر و فرزندان اعضا نیز دچار محدودیت‌های چشمگیری شود.

نابرابری در ارائه خدمات

در ارائه خدمات بیمه تکمیلی، نابرابری مشهودی بین اعضای مختلف مشاهده می‌شود. به عنوان مثال، در سال گذشته طی «طرح آرا»، هزینه بیمه تکمیلی ۹۱۹ نفر از اعضای بالای شصت سال از سوی صندوق پرداخت شد، اما طبق مصوبه امسال، از ارائه بیمه تکمیلی به پدر و مادر اعضا (بدون شرط تحت تکفل بودن) اجتناب می‌شود. این امر شائبه تبعیض بین هنرمندان، اهالی رسانه و سایر اعضا را تقویت می‌کند.

سایر خدمات و تسهیلات

انتقادات تنها به حوزه بیمه تکمیلی محدود نمی‌شود. در طرح‌های دیگر صندوق، مانند فروش اقساطی کالا و «حوزه خدمات» در سایت هنر کارت، جای خالی کالاهای اساسی محسوس است و خدمات ارائه شده در مقایسه با بازار، خاص و قابل توجه نیستند.