«کارت سبز» رسماً وارد فوتبال شد؛ تحول در داوری با سیستم FVS در جام جهانی زیر ۲۰ سال

جام جهانی زیر ۲۰ سال ۲۰۲۵ شیلی نه تنها صحنه ظهور استعدادهای جوان فوتبال است، بلکه به آزمایشگاهی برای تحول در قوانین داوری تبدیل شده است. در یک اتفاق تاریخی، سیستم جدید «حمایت ویدیویی فوتبال» (FVS) و ابزار نمادین آن، یعنی «کارت سبز»، رسماً در بازی افتتاحیه به کار گرفته شد و تأثیر مستقیم خود را بر نتیجه مسابقه نشان داد.

آغاز تاریخی با کارت سبز در شیلی

ورود رسمی «کارت سبز» و سیستم تازه‌ای به نام FVS (Football Video Support) که می‌تواند مسیر داوری در فوتبال را متحول کند، در بازی افتتاحیه گروه B بین کره‌جنوبی و اوکراین برای نخستین بار به‌کار گرفته شد.

اولین چالش ناموفق

در نیمه اول بازی، لی چانگ-وون، سرمربی کره‌جنوبی، در پی یک صحنه مشکوک در محوطه جریمه اوکراین، کارت سبز خود را به داور چهارم نشان داد. این حرکت، طبق قوانین جدید، به او حق می‌داد تا درخواست بازبینی داشته باشد. داور مسابقه، کیلور هررا، پس از بررسی تصاویر تصمیم گرفت که خطایی رخ نداده و پنالتی اعلام نشد. به این ترتیب، اولین درخواست بازبینی با کارت سبز تاریخ فوتبال، بی‌ثمر ماند.

تغییر سرنوشت بازی با کارت سبز اوکراین

در نیمه دوم، کره‌جنوبی موفق به گلزنی شد. این بار نوبت دیمیترو میخایلنکو، سرمربی اوکراین بود که کارت سبز را بالا ببرد. پس از بازبینی، داور گل را به دلیل آفساید مردود اعلام کرد. این صحنه نشان داد که کارت سبز نه فقط نمایشی نمادین، بلکه ابزاری مؤثر در تغییر تصمیم‌های کلیدی و سرنوشت‌ساز است.

FVS و کارت سبز: تفاوت با VAR

در واقع FVS جایگزینی ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر برای VAR (کمک داور ویدیویی) است. تفاوت اصلی اینجاست که تصمیم به بازبینی دیگر از داور یا اتاق کنترل ویدیویی نمی‌آید، بلکه مستقیماً در اختیار مربیان قرار می‌گیرد. این سیستم به نوعی «چالش مربیان» را وارد دنیای فوتبال کرده است.

• هر سرمربی در هر مسابقه دو بار می‌تواند درخواست بازبینی کند.
• اگر پس از بازبینی، تصمیم اولیه داور تغییر کند، تیم فرصت (چالش) خود را حفظ خواهد کرد.

حوزه‌های قابل بازبینی

چهار حوزه اصلی که کارت سبز می‌تواند برای بررسی آنها نشان داده شود عبارتند از:

• گل‌ها (شامل آفساید یا خطاهای قبل از گل)
• پنالتی‌ها
• کارت‌های قرمز مستقیم
• اشتباه در شناسایی بازیکن خاطی

فرآیند هم ساده است؛ مربی بلافاصله پس از صحنه مشکوک، کارت سبز را به داور چهارم نشان می‌دهد و داور اصلی صحنه را از مانیتور کنار زمین بررسی می‌کند.

اهمیت و فلسفه کارت سبز

پی‌یرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، این سیستم را پاسخی به نیاز فوتبال برای ابزارهایی کم‌هزینه‌تر و در دسترس‌تر نسبت به VAR دانست.

کولینا توضیح داد: «FVS همان موقعیت‌هایی را پوشش می‌دهد که VAR بررسی می‌کند، اما شرایط و فلسفه طراحی آن کاملاً متفاوت است.»

نکته مهم دیگر این است که FVS صدای مربیان را وارد فرآیند داوری می‌کند، چیزی که تا امروز جای خالی آن در فوتبال حس می‌شد. درست مثل «چالش مربیان» در NBA یا پرچم قرمز در NFL، حالا نیمکت‌نشین‌های فوتبال هم نقشی فعال در تصمیمات سرنوشت‌ساز پیدا کرده‌اند.

نتیجه نهایی مسابقه و پیامدها

در نهایت اوکراین موفق شد با گل‌های هِنادی سینچوک و اولکساندر پیشچور، کره‌جنوبی را ۲-۱ شکست دهد و سه امتیاز ارزشمند به دست بیاورد. تک گل کره‌جنوبی را کیم میونگ-جون به ثمر رساند. اما شاید این بازی در تاریخ فوتبال بیشتر به‌خاطر اولین استفاده رسمی از کارت سبز ماندگار شود تا نتیجه مسابقه و گل‌های زده و خورده.

جام جهانی زیر ۲۰ سال ۲۰۲۵ به آزمایشگاهی برای آینده داوری تبدیل شده است. پرسش بزرگ این است: آیا کارت سبز و FVS می‌توانند جای VAR را در فوتبال حرفه‌ای بگیرند و به استانداردی جهانی تبدیل شوند؟ پاسخ این سؤال را فقط گذشت زمان خواهد داد.