اعتراض شدید ایران به دبیرخانه سازمان ملل: نقض منشور و جانبداری از آمریکا و اروپا

تجاوز دبیرخانه از حدود اختیارات

ایروانی در این نامه تأکید کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ هیچ‌گونه اختیاری به دبیرکل یا دبیرخانه برای تعیین، اعلام یا اطلاع‌رسانی به دولت‌های عضو درباره به‌اصطلاح «اعمال مجدد قطعنامه‌های خاتمه‌یافته» اعطا نمی‌کند. این موضوع منحصراً در صلاحیت شورای امنیت قرار دارد و سازوکار مشخصی در بندهای عملیاتی ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱ برای آن مقرر شده است.

نماینده ایران تصریح کرد: «دبیرخانه با اقدام یکجانبه خود از حدود اختیارات خویش فراتر رفته و وارد حوزه صلاحیتی شورای امنیت شده است.»

سابقه اسنپ‌بک و اتهام جانبداری

ایران به سابقه اکتبر ۲۰۲۰ اشاره کرد؛ زمانی که ادعاهای مشابهی از سوی ایالات متحده در خصوص سازوکار موسوم به اسنپ‌بک مطرح شد. در آن زمان، اختلافات عمیق در شورای امنیت مانع از آن شد که دبیرخانه هرگونه اقدام یکجانبه یا اداری برای اجرایی‌کردن آن به‌عمل آورد. این خویشتنداری، به زعم ایران، تأییدی بر فقدان اختیار دبیرخانه برای اقدام مستقل در این موضوع مورد مناقشه بود.

نقض جدی منشور ملل متحد

جمهوری اسلامی ایران با صدور عامدانه این اطلاعیه، علی‌رغم عدم اجماع در نشست شورای امنیت مورخ ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ و وجود اختلافات اساسی میان اعضا، دبیرخانه را متهم به جانبداری کرد.

«دبیرخانه عملاً جانب سه کشور اروپایی و ایالات متحده را گرفته است. این اقدام نقض جدی ماده ۱۰۰ منشور ملل متحد محسوب می‌شود؛ ماده‌ای که دبیرکل و کارکنان دبیرخانه را ملزم می‌سازد از درخواست یا دریافت دستورالعمل از هر دولت عضو یا مرجع خارجی خودداری ورزند و بالاترین معیارهای استقلال و بی‌طرفی را رعایت نمایند.»

این جانبداری، اعتبار و جایگاه بی‌طرفانه دبیرخانه به‌عنوان یک خدمت بین‌المللی مدنی را مخدوش ساخته و اعتماد دولت‌های عضو را تضعیف نموده است. ایران این رفتار را «سابقه‌ای خطرناک از سیاسی‌سازی نقش دبیرخانه» قلمداد می‌کند.

مطالبه جبران فوری و تضمین بی‌طرفی

جمهوری اسلامی ایران اقدام امروز دبیرخانه را قاطعانه مردود دانسته و آن را باطل و بی‌اثر، فاقد هرگونه مبنای حقوقی و مغایر صریح منشور می‌داند. ایران مصرّانه خواستار موارد زیر است:

• جبران فوری این تخلف فاحش.
• ارائه تضمین‌های لازم مبنی بر پایبندی کامل دبیرخانه به تعهدات خود ذیل ماده ۱۰۰ منشور.
• خودداری دبیرخانه از هرگونه اقدام یا مداخله بیشتر در این قبیل امور.

در پایان، ایروانی خواستار توزیع این نامه به‌عنوان سند رسمی شورای امنیت سازمان ملل شده است.