هشدار انجمن واردکنندگان: قیمت برنج ایرانی صعودی شد؛ تأخیر در تخصیص ارز و کاهش واردات عامل اصلی

افزایش غیرمعمول قیمت برنج ایرانی در فصل برداشت

مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، در تشریح آخرین وضعیت بازار برنج اظهار داشت که در هفته‌های ابتدایی فصل جدید، قیمت برنج ایرانی که نسبتاً معقول بود، مجدداً روند صعودی در پیش گرفت؛ شرایطی که به ندرت در ابتدای فصل برداشت مشاهده می‌شود.

عوامل اصلی صعود قیمت برنج داخلی

وی دو عامل کلیدی را دلیل اصلی این افزایش قیمت دانست که منجر به برهم خوردن تعادل بازار شده است:

• عرضه محدود کشاورزان: کشاورزان صرفاً برای تأمین نیازهای معیشتی خود و جبران اختلاف قیمت سال گذشته اقدام به فروش می‌کنند.
• کاهش واردات برنج پاکستانی: این نوع برنج همواره نقش تعدیل‌کننده قیمت برنج ایرانی را ایفا می‌کرد، اما در غیاب این رقیب خارجی، قیمت برنج داخلی بدون مهار افزایش یافته است.

چالش‌های واردات و کاهش عرضه برنج خارجی

خاکی در خصوص دلایل کاهش عرضه برنج پاکستانی، به مجموعه‌ای از سیاست‌های محدودکننده و مشکلات اجرایی اشاره کرد که قیمت تمام‌شده واردات را تحت تأثیر قرار داده است:

• اعمال سقف‌ها و قیمت‌های دستوری.
• محدودسازی واریته‌های وارداتی به یک نوع خاص که عمدتاً در معرض اختلاط قرار دارد.
• عدم پذیرش هزینه‌های ناشی از تحریم‌ها در قیمت‌گذاری.
• تأخیر طولانی و بیش از حد در تخصیص ارز واردات.

آمار واردات و نیاز کشور تا پایان سال

بر اساس اظهارات دبیر انجمن واردکنندگان، در شش ماه نخست سال جاری، حدود ۷۵۰ هزار تن برنج از گمرکات کشور ترخیص شده است. با توجه به تشدید کم‌آبی و کاهش سطح زیرکشت، برآورد تولید داخلی حدود ۱.۷ میلیون تن است. بنابراین، برای تأمین نیاز بازار، لازم است تا پایان سال همین میزان (حدود ۷۵۰ هزار تن) نیز وارد و ترخیص شود. وی افزود که بخشی از محموله‌های مورد نیاز در حال بارگیری یا در مسیر کشور بوده و بخشی دیگر نیز در حال طی تشریفات ترخیص است.

آسیب به اعتبار بین‌المللی واردکنندگان به دلیل تأخیر ارزی

طولانی شدن بیش از حد تخصیص و تأمین ارز باعث شده واردکنندگان با هزینه‌های قابل توجهی مواجه شوند و اعتبار آن‌ها در تجارت بین‌الملل نیز آسیب ببیند؛ درنتیجه با احتیاط بیشتری عمل کنند.

انجمن واردکنندگان برنج پیشنهاد حذف ارز ترجیحی را مطرح کرده بود که مورد موافقت قرار نگرفت. خاکی تأکید کرد: «اگر دولت بر تخصیص ارز ترجیحی اصرار دارد، لازم است این ارز به موقع پرداخت شود تا اعتبار واردکننده ترمیم شده و جریان تأمین کالا ادامه یابد.»

ضرورت اصلاح سیاست‌ها برای تضمین امنیت غذایی

دبیر انجمن واردکنندگان برنج با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی و بازگشت تحریم‌ها بر تقاضای بازار، بر لزوم اتخاذ تدابیر فوری و اصلاح سیاست‌ها و رویه‌های موجود تأکید کرد. وی فعالان بخش خصوصی را «سربازان اقتصادی کشور» خواند و خواستار تعامل و همراهی دولت به جای برخورد تعزیراتی و نگاه تخلفی به واردکنندگان شد تا مشکلات ریشه‌ای برطرف گردد.

پیش‌بینی آینده بازار و راهکار ثبات

به گفته خاکی، ثبات بازار برنج تنها با تحقق موارد زیر امکان‌پذیر است:

1. اصلاح سیاست‌های محدود کننده.
2. تأمین به موقع ارز.
3. شفافیت در فرآیند واردات و تولید.

وی در پایان هشدار داد که باید از نگاه قهری به واردکنندگان شناسنامه‌دار پرهیز شود و اعتبار آن‌ها حفظ گردد تا امنیت غذایی و آرامش بازار تضمین شود؛ در غیر این صورت، عرضه کالا دچار اختلال خواهد شد.