تحول الگوی کار پس از کرونا: کاهش چشمگیر حضور در دفاتر و نارضایتی از محیط‌های سنتی

انعطاف‌پذیری؛ نیازی اساسی برای گروه‌های کلیدی

گرایش به کار انعطاف‌پذیر، نشان‌دهنده تغییرات فرهنگی گسترده‌ای در نحوه کار کردن است. انعطاف دیگر یک ضرورت موقتی نیست، بلکه به یک نیاز اساسی تبدیل شده است.

کاهش حضور در زنان و مدیران میانسال

در این مطالعه، زنان و کارکنان بین ۳۰ تا ۵۰ سال بیشترین کاهش را در ساعات هفتگی حضور در محل کار گزارش کرده‌اند؛ به ویژه آنهایی که قبل از کرونا بیش از ۳۰ ساعت در هفته در شرکت کار می‌کردند. این کاهش به احتمال زیاد ناشی از افزایش مسئولیت‌های خانوادگی (مانند رساندن فرزندان به مدرسه) و تلاش کلی برای ایجاد تعادل میان کار و زندگی است.

افراد این گروه سنی اغلب در میانه مسیر شغلی یا در جایگاه‌های مدیریتی قرار دارند که در آن، استقلال و انعطاف‌پذیری در برنامه کاری حیاتی است. مدل کاری ترکیبی (هیبریدی) این امکان را فراهم می‌کند تا کارکنان نیازهای حرفه‌ای و مسئولیت‌های مراقبتی خود را بهتر مدیریت کنند. این موضوع به ویژه برای زنان که همچنان بخش عمده کارهای خانه و مراقبت از خانواده بر عهده آنهاست، اهمیت بیشتری دارد. در مقابل، کارکنان بالای ۵۰ سال ممکن است به دلیل اعتماد کمتر به تکنولوژی یا علاقه به تعامل رو در رو، تمایل بیشتری به بازگشت به محل کار داشته باشند.

دفاتر سنتی از انتظارات عقب مانده‌اند

بازگشت به محل کار به معنای بازگشت به شیوه‌های سنتی کار کردن نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که رضایت کارکنان نسبت به عوامل کلیدی محیط کار به طرز چشم‌گیری کاهش یافته است. این عوامل شامل:

• کارکرد فضا و تجربه زیبایی‌شناختی
• دسترسی به نور روز و منظره بیرونی
• کنترل فردی روی محیط دفتر

در حال حاضر، حریم خصوصی و مزاحمت‌ها (مانند صداها، وقفه‌ها و نبود حریم بصری) مهم‌ترین عوامل پیش‌بینی‌کننده بهره‌وری و سلامت محیط کار محسوب می‌شوند. کارکنان تأکید می‌کنند که داشتن فضای آرام و خصوصی برای تمرکز و سلامت روان، حیاتی است. با وجود چالش‌ها، کار کردن از خانه همچنان روشی مثبت تلقی می‌شود که تعادل میان کار و زندگی را بهتر حفظ کرده و هم برای کارمند و هم شرکت، به‌صرفه‌تر است.

ضرورت بازطراحی فضاهای کاری

تفاوت فاحش میان استقلال عمل و راحتی در خانه و محدودیت‌های فضاهای اداری سنتی، عامل اصلی کاهش رضایت کارکنان است. با وجود گسترش دورکاری، هنوز بخش زیادی از کارکنان در همان محیط‌های کاری قبل از کرونا کار می‌کنند. حالا که برنامه‌های کاری انعطاف‌پذیر به یک روال عادی تبدیل می‌شوند، مفهوم «محل کار» نیز در شرف تغییر است. فضاها دیگر صرفاً محلی برای انجام وظایف شخصی نیستند، بلکه باید برای تقویت همکاری، نوآوری و ارتباطات اجتماعی طراحی شوند.

ویژگی‌های مورد انتظار کارکنان

کارکنان خواهان فضاهای کاری «به‌روز شده» هستند که هم حریم خصوصی را حفظ کند و هم تعامل اجتماعی را ممکن سازد. برخی از نظرات شرکت‌کنندگان در نظرسنجی:

«بهترین فکرها و ایده‌ها زمانی به ذهنم می‌رسند که در فضاهای الهام‌بخش کار می‌کنم. نور طبیعی، اتاق‌های جلسه جادار، چیدمان مدرن، فضاهای ساکت و میزهای نشسته/ایستاده.»

«خوب است که فضاهای خصوصی بیشتری برای جلسات آنلاین داشته باشیم و بتوانیم از سر و صداها هم فرار کنیم.»

اولویت‌های اصلی کارکنان در طراحی محیط کار پس از پاندمی شامل موارد زیر است:

• کاهش تراکم جمعیت و حفظ فاصله‌های فیزیکی
• طراحی مجدد چیدمان‌ها
• تهویه بهتر و ارتقاء کیفیت هوا
• بهبود آکوستیک محیط
• کنترل بیشتر کارکنان روی شرایط محیطی

شرکت‌ها اکنون تحت فشار هستند تا فضایی پویا و انسان‌محور فراهم کنند تا هم بهره‌وری و هم رضایت کارکنان را ارتقا دهند. بسیاری از کارکنانی که در نظرسنجی شرکت کرده‌اند، گفته‌اند حاضرند برای داشتن یک محیط کاری بهتر، حتی به یک شرکت دیگر نقل مکان کنند.