ورود بلاگرها به سینما و تلویزیون؛ آیا شهرت مجازی جایگزین تخصص می‌شود؟

ظهور چهره‌های یک‌شبه و مهاجرت به هنر

با گسترش روزافزون شبکه‌های اجتماعی، شاهد ظهور پدیده‌ای هستیم که در آن چهره‌های مجازی مسیر شهرت چندین‌ساله را یک‌شبه طی کرده و اکنون در حال مهاجرت به عرصه‌های جدی‌تر مانند سینما و تلویزیون هستند. این روند، پرسش‌های جدی‌ای را درباره صلاحیت این افراد، انگیزه‌های پشت پرده و پیامدهای فرهنگی آن مطرح می‌کند.

همه‌گیری شبکه‌های اجتماعی باعث شده است تا هر روز شاهد چهره‌هایی باشیم که بدون طی کردن مسیرهای سنتی، به شهرت می‌رسند. در حالی که برخی از این شبکه‌ها بستر مناسبی برای شکوفایی استعدادهای پنهان فراهم می‌کنند، در بسیاری از موارد نیز افرادی به جامعه معرفی می‌شوند که فاقد صلاحیت لازم برای حضور در حوزه‌های فرهنگی و هنری هستند. باید میان کسانی که به دنبال نمایش توانایی‌های خود هستند و افرادی که صرفاً به دنبال شهرت و ثروت به هر قیمتی هستند، تفاوت قائل شد.

ورود چهره‌های مطرح فضای مجازی به سینما و تلویزیون، اگرچه عمر طولانی ندارد، اما به سرعت در حال تبدیل شدن به یک رویه عادی است. این مسئله این سوال مهم را پیش می‌آورد که این افراد با چه هدفی و چگونه وارد عرصه‌هایی می‌شوند که پیش از این محل تجمع چهره‌های جدی و متخصص حوزه فرهنگ و هنر بوده است؟

انگیزه‌های مالی در برابر ارزش‌های فرهنگی

بخش قابل توجهی از کارگردانان سینما و تلویزیون، و گاهی اوقات نهادهای فرهنگی، صرفاً با مقاصد مادی و تجاری از این چهره‌ها استفاده می‌کنند. بلاگرها که بخش عمده درآمدشان از تبلیغات است، با حضور در یک اثر سینمایی یا تلویزیونی، عملاً به تبلیغ آن اثر می‌پردازند. این امر باعث می‌شود تا فروش بیشتر فیلم یا سریال، به اولویت اصلی تبدیل شود و اهمیت مسائل فرهنگی در پایین‌ترین درجه قرار گیرد.

این رویه تنها مختص بلاگرها نیست؛ پیش از این نیز شاهد بوده‌ایم که کارگردانان برای افزایش فروش آثار خود، زمینه ورود افرادی فاقد تخصص ویژه (از خوانندگان تا افراد ثروتمند) را به سینما فراهم کرده‌اند. این مسئله علاوه بر ضربه‌ای که به فرهنگ و هنر وارد می‌کند، باعث دلسردی بسیاری از فعالان حرفه‌ای این حوزه‌ها خواهد شد.

مصطفی آزاد؛ جدیدترین نمونه ورود بلاگرها به صدا و سیما

یکی از جدیدترین چهره‌های فضای مجازی که اخیراً وارد عرصه تلویزیون شده، مصطفی آزاد است. اگرچه فعالیت او در فضای مجازی از ابتدا با بسیاری از بلاگرها متفاوت بوده و شاید بتوان او را فردی بااستعداد دانست، اما حضور او در سینما و تلویزیون نیازمند بررسی دقیق‌تری است.

تلویزیون ایران در گذشته محلی برای تولید آثار ماندگاری چون «دایی‌جان ناپلئون» اثر ناصر تقوایی یا «هزاردستان» اثر علی حاتمی بود. حال این پرسش مطرح می‌شود که آیا ورود چهره‌های مطرح فضای مجازی می‌تواند جای خالی چنین هنرمندانی را پر کند؟

استفاده از بلاگرها در تلویزیون تا چه حد با فقر مخاطبی که سال‌هاست گریبان‌گیر صدا و سیما شده، مرتبط است؟ پیامدهای فرهنگی این تغییر رویکرد چیست؟

مصطفی آزاد این روزها با سریال «دستچین» که خود نویسندگی، کارگردانی و ایفای نقش آن را بر عهده دارد، وارد تلویزیون شده است و شواهد حاکی از آن است که آثار دیگری را نیز در دست تولید خواهد داشت. باید منتظر ماند و دید که فعالیت او در حوزه‌های فرهنگی به کجا خواهد انجامید.