ایزدی: مکانیزم ماشه بیشتر فشار سیاسی است؛ آغازگر جنگ احتمالی اسرائیل خواهد بود

نقش چین و روسیه در صورت فعال شدن مکانیزم ماشه

ایزدی در ارزیابی حمایت‌های روسیه و چین در شورای امنیت سازمان ملل و احتمال استمرار آن پس از فعال شدن مکانیزم ماشه، بیان کرد که اجرای این مکانیزم، اتفاق جدیدی را رقم نخواهد زد که ایران را ناچار به نزدیکی بیش از حد به این دو کشور کند. وی دلیل این امر را ناچاری این کشورها به رعایت تعهدات بین‌المللی دانست.

محدودیت‌های اقتصادی حامیان

این کارشناس سیاست خارجی معتقد است که در صورت بروز مشکلات ناشی از مکانیزم ماشه برای ایران، توانایی چین برای مقابله جدی با تحریم‌ها بعید است، به‌ویژه با توجه به روابط اقتصادی گسترده این کشور با اروپا، آمریکا و سایر نقاط جهان. همچنین، روسیه نیز به دلیل نداشتن ارتباط اقتصادی چندانی با ایران، کمک مؤثری در این زمینه نخواهد داشت.

شاید بهترین کاری که روسیه و چین می‌توانستند انجام دهند، همین بود که پیش‌نویس قطعنامه‌ای را ارائه دهند و تلاش کنند رأی‌گیری در خصوص آن مثبت باشد تا مکانیزم ماشه اجرایی نشود و بتوانند روابط طبیعی خود را با ایران پیش ببرند، نه در سایه تعهدات مکانیزم ماشه.

ارزیابی شرایط پس از مکانیزم ماشه

در خصوص گمانه‌زنی‌هایی که شرایط پس از فعال شدن مکانیزم ماشه را تنها به دو راه «توافق حداکثری» و «تقابل نظامی حداکثری» محدود می‌دانند، این دیپلمات بازنشسته دیدگاه متفاوتی ارائه داد.

رد فرضیه تقابل حداکثری

ایزدی تأکید کرد که تنها همین دو راه وجود ندارد. او پیش‌بینی کرد که حتی با وجود فعال شدن مکانیزم ماشه و رأی نیاوردن قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه، گفت‌وگوها بین ایران و اروپا یا حتی ایران و آمریکا می‌تواند ادامه یابد. وی افزود:

• احتمالاً در جریان همین گفت‌وگوها، اقداماتی برای توقف مکانیزم ماشه با یک قطعنامه دیگر در شورای امنیت انجام شود.
• راه‌حل بینابینی بین وقوع جنگ یا اعمال فشارهای حداکثری وجود دارد، زیرا هم ایران و هم اروپایی‌ها آمادگی خود را برای آن اعلام کرده‌اند.

ماهیت فشار سیاسی

به باور وی، مسئله مکانیزم ماشه و اجرایی شدن آن، بیشتر یک فشار سیاسی است تا فشار اقتصادی. هدف اصلی از این اقدام، متقاعد کردن ایران به دادن امتیازات بیشتر یا حاضر شدن بر سر میز مذاکره است.

آینده همکاری با آژانس و احتمال مذاکره

ایزدی در واکنش به اظهارات مقامات ایرانی مبنی بر بی‌معنا شدن همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در صورت فعال شدن مکانیزم ماشه، اظهار داشت که اگرچه فضا ممکن است متشنج شود، اما احتمالاً بخشی از این صحبت‌ها با هدف جلوگیری از اجرای مکانیزم ماشه مطرح شده است. او معتقد است که در صورت عدم جلوگیری، طرفین به دنبال راه‌حل‌های سیاسی بیشتری خواهند بود تا تقابل.

وی با اشاره به عضویت ایران در ان‌پی‌تی، تأکید کرد که جلوگیری از فعالیت آژانس نمی‌تواند زمینه‌ساز قطع همکاری‌های کامل شود و تصمیم‌گیری در مورد خروج از ان‌پی‌تی نیز آسان نیست. او پیش‌بینی کرد که واسطه‌گری‌هایی مانند چین، روسیه و اروپا به دنبال زمینه‌سازی برای فعالیت‌های سیاسی بیشتر خواهند بود.

امکان تعدیل مواضع در مذاکرات

در خصوص بازیابی مذاکرات ایران و آمریکا، ایزدی بیان کرد که اگر مذاکره آغاز شود، به این معناست که طرفین تا حدی آمادگی دارند مواضع خود را نسبت به یکدیگر تعدیل کنند. او تأکید کرد که عدم انعطاف در مذاکرات، در صورت آغاز آن، غیرمحتمل است و وضعیت و فضا متفاوت از گذشته خواهد شد.

تحلیل احتمال وقوع درگیری نظامی

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در رابطه با احتمال وقوع درگیری نظامی در صورت پایان راه حل‌های دیپلماتیک، خاطرنشان کرد که اگر قرار باشد جنگی رخ دهد، اسرائیل آغازگر آن خواهد بود. هرچند که اسرائیل برای جنگ به حمایت آمریکا نیاز دارد، اما سابقه نشان داده که ابتدا عمل می‌کند و سپس به دنبال حمایت می‌رود.

نقش اسرائیل به عنوان آغازگر جنگ

ایزدی با یادآوری اتفاقات جنگ ۱۲ روزه و آسیب‌هایی که اسرائیل متحمل شد، محتمل دانست که دیگران، حتی آمریکا، اسرائیلی‌ها را از آغاز جنگ منع کنند. با این حال، او هشدار داد که هیچ چیز بعید نیست، زیرا جنگ اساساً به ویژگی رفتار سیاسی اسرائیل تبدیل شده است. او در پایان ابراز داشت که دنیا تحمل چنین شرایطی را ندارد و آغاز جنگ کار بسیار دشواری خواهد بود.