تلاش اتحادیه اروپا برای دور زدن مخالفت مجارستان در مسیر الحاق اوکراین و مولداوی

تلاش بروکسل برای دور زدن وتوی مجارستان

اتحادیه اروپا در مواجهه با بن‌بست ایجاد شده توسط مجارستان، در حال بررسی راهکارهای جدیدی برای پیشبرد روند الحاق اوکراین و مولداوی است. این راهکارها با هدف آغاز عملی کارهای فنی و اصلاحات قانونی در این دو کشور، حتی بدون کسب اجماع رسمی ۲۷ عضو برای گشایش «فصل‌های مذاکراتی»، طراحی شده‌اند.

کی‌یف در سال ۲۰۲۲، تنها چند هفته پس از آغاز جنگ، درخواست عضویت در اتحادیه را ارائه کرد و مولداوی نیز به‌سرعت به آن پیوست. هرچند هر دو کشور سال گذشته گفت‌وگوهای رسمی الحاق را آغاز کردند، اما این روند به دلیل مخالفت‌های مجارستان متوقف مانده است، زیرا تصمیم‌گیری درباره گشودن «فصل‌های مذاکراتی» نیازمند اجماع همه ۲۷ عضو اتحادیه است.

کمیسیون اروپا اکنون پیشنهاد کرده است که قواعد داخلی خود را تغییر دهد تا حتی بدون اجماع رسمی برای گشایش «فصل‌های مذاکراتی» نیز بتوان کارهای فنی را در عمل آغاز کرد. این اقدام به اوکراین و مولداوی امکان می‌دهد اصلاحات و هم‌سویی‌های قانونی را ادامه دهند، حتی اگر بوداپست همچنان با گشودن فصل‌ها مخالفت کند. قرار است رهبران اتحادیه اروپا این موضوع را در نشست خود در کپنهاگ بررسی کنند.

فرایند پیچیده الحاق: فصل‌ها و خوشه‌ها

«فصل‌ها» در فرایند عضویت اتحادیه اروپا به ۳۵ حوزه گفته می‌شود که کشور نامزد باید یکی‌یکی با آنها همسو شود. هر فصل با تصمیم جمعی ۲۷ دولت عضو «گشوده» و پس از تحقق شروط، «بسته» می‌شود.

• از سال ۲۰۲۰ روش «خوشه‌ها» برای نظم‌دهی و تسریع در روند عضویت به‌کار رفته است.
• فصل‌ها در ۶ خوشه موضوعی گروه‌بندی می‌شوند.
• بررسی صلاحیت عضویت نیز بر پایه همین خوشه‌ها انجام می‌شود.

در عمل، کشور نامزد می‌تواند کار فنی چند فصل یک خوشه را به‌طور موازی پیش ببرد. با این حال، بر اساس قوانین کنونی، هنوز هم عضویت نهایی منوط به بررسی همه فصل‌ها و اجرای پایدار تعهدات است.

نگرانی اوکراین از توقف اصلاحات

«تاراس کاچکا»، معاون نخست‌وزیر اوکراین در امور همگرایی اروپایی، ابراز امیدواری کرده است که کی‌یف بتواند مجارستان را متقاعد کند که اجازه دهد مذاکرات پیش برود. او تاکید کرده است:

«هرچند مسیر خوشه‌ها یک جایگزین ایده‌آل نیست، اما مهم است که بدون وقفه ادامه یابد، زیرا توقف در مذاکرات الحاق به معنای فروپاشی اصلاحات خواهد بود.»

یکی از ریسک‌های چنین رویکردی این است که انگیزه اوکراین و مولداوی برای اجرای اصلاحات دشوار کاهش یابد، چراکه دستاوردهایشان به‌طور رسمی ثبت نمی‌شود. با این حال، مقام‌های اروپایی هشدار داده‌اند که توقف کامل اصلاحات بدترین گزینه خواهد بود. یک دیپلمات اروپایی گفته است که حتی سربازان اوکراینی در خط مقدم هم از کمبود پیشرفت فنی در بروکسل آگاه‌ هستند و همین امر سطح نارضایتی را افزایش داده است.

مقام‌های مولداوی نیز با این مسیر همراه هستند و یک مقام ارشد این کشور حمایت خود را از پیشبرد کارهای فنی بدون تصمیم رسمی اعلام کرده است.

مسیر جایگزین با رأی اکثریت

«آنتونیو کوستا»، رئیس شورای اروپا، مسیر متفاوتی را دنبال می‌کند که بر اساس آن خوشه‌های مذاکراتی می‌توانند با رأی اکثریت اعضای اتحادیه گشوده شوند. اما به گفته مقام‌های اتحادیه، چنین تغییری نیز نیازمند اجماع کامل است، از جمله موافقت مجارستان، و بنابراین شانس موفقیت چندانی ندارد.

آزمونی برای اعتبار اتحادیه

این وضعیت آزمونی برای هم اوکراین و مولداوی و هم برای اتحادیه اروپاست. برای کی‌یف، این روند به‌طور مستقیم با بقا و امنیت آینده‌اش گره خورده است، در حالی که برای بروکسل، چالشی برای حفظ وحدت و اعتبار اتحادیه محسوب می‌شود.