نظارت ویژه بر منابع آبی کردستان؛ انسداد ۵۰۰ حلقه چاه غیرمجاز و بررسی حریم رودخانه‌ها

پاسخگویی و دیدار چهره به چهره مسئولان با مردم، نه تنها یک مسئولیت قانونی بلکه یک تکلیف اخلاقی است که به طور مستقیم به اعتمادسازی و افزایش سرمایه اجتماعی منجر می‌شود. در همین راستا، پس از برپایی میزهای ارتباطات مردمی در شرکت شهرک‌های صنعتی و آبفا، این بار نوبت به شرکت آب منطقه‌ای کردستان رسید تا شهروندان مطالبات و مشکلات خود را به صورت مستقیم با مدیران در میان بگذارند.

میز ارتباطات مردمی و اجرای قاطع قانون

در جریان این دیدارها، برخی از درخواست‌ها مربوط به استفاده از آب زیرزمینی در دشت‌های ممنوعه بود که بر اساس مواد قانونی، همانجا رد شدند. همچنین، شهروندان دیگری نیز در خصوص موانع بستر و حریم قانونی رودخانه‌ها در حوزه کشاورزی و تولید، دغدغه‌های خود را مطرح کردند.

وقتی پای قانون در میان باشد، هیچکس از عمل به آن مستثنی نیست، حتی کارمند خود آب منطقه‌ای که درخواست حفر چاه داشت و پاسخ منفی شنید. اما در جایی که منع قانونی وجود نداشته باشد، همه تلاش می‌کنند تا تولید متوقف نشود، مانند اقدامی که برای یک شهروند سقزی جهت حفظ کشاورزی او انجام شد.

برنامه سه‌شنبه‌های بازرسی و اهداف آن

عیسی هواسی، بازرس کل کردستان، با اشاره به برنامه مدون «سه‌شنبه‌های بازرسی» که هر هفته در یکی از ادارات اجرایی برگزار می‌شود، هدف اصلی این جلسات را رسیدگی به شکایات و خواسته‌های مردمی در حضور مدیران اجرایی و تصمیم‌گیری فوری اعلام کرد. وی افزود که موضوعات کلان هر حوزه نیز از قبل آسیب‌شناسی شده و برای رفع نواقص و پیشبرد طرح‌های توسعه‌ای، تکالیفی برای مدیران مشخص می‌شود.

چالش اصلی: تعیین حریم و بستر رودخانه‌ها

بازرس کل کردستان بیان کرد که بیشتر مراجعان در حوزه حریم و بستر رودخانه‌ها مشکلاتی داشتند. بر اساس آسیب‌شناسی‌های صورت گرفته، شرکت آب منطقه‌ای استان باید در زمینه تعیین حریم سرعت عمل بیشتری داشته باشد، چرا که به دلیل محدودیت اعتبارات، این فرآیند هنوز در بسیاری از مناطق انجام نگرفته است.

بازنگری در فرآیند تعیین حریم

هواسی به روال قانونی تعیین حریم اشاره کرد که پس از اجرا، باید آگهی شود تا معترضان بتوانند از طریق مجرای قانونی اعتراض خود را پیگیری کنند. وی افزود که در بسیاری از موارد، مردم یا مطلع نشده‌اند یا در فرصت قانونی اعتراض نکرده‌اند. قرار است با برگزاری جلساتی، روی این موضوعات بازنگری‌هایی صورت گیرد.

وی تاکید کرد که بازرسی کل بر اجرای صحیح قانون با لحاظ حقوق عرفی مردم اصرار دارد. همچنین، سازمان بازرسی به هیچ عنوان تجاوز افراد به حریم‌های قانونی را نمی‌پذیرد و مردم نیز باید تابع قانون باشند.

نظارت ویژه بر کمیسیون آب‌های زیرزمینی

یکی دیگر از موضوعات مهم این میز ارتباط، معرفی هیئت بازرسی بود که بر اساس ابلاغ سازمان بازرسی کل کشور، همزمان در ۳۱ استان، کمیسیون‌های آب‌های زیرزمینی در شرکت‌های منطقه‌ای توسط این هیئت‌ها مورد رسیدگی قرار می‌گیرند.

این هیئت قرار است نزدیک به دو ماه در شرکت آب منطقه‌ای کردستان مستقر شود تا هم عملکرد کمیسیون و هم ترکیب قانونی آن را بررسی کند و در این مدت به شکایات مردمی نیز رسیدگی خواهد شد.

بحران آب و برخورد قاطع با متخلفان

بازرس کل کردستان با اشاره به بحران و تنش آبی در برخی مناطق استان، از پیگیری و نظارت ویژه وزارت نیرو در این زمینه خبر داد. برای مناطقی مانند بانه، نسخه ویژه‌ای تجویز شده که بر اساس آن، کار انتقال آب سد چراغ ویس به سد بانه با سرعت بالا انجام گیرد. همچنین، طرح‌هایی برای دیگر مناطق استان توسط دولت تهیه شده که سازمان بازرسی بر اجرای آن‌ها نظارت دارد.

وی تاکید کرد که در شرایط اضطرار کنونی، با صاحبان چاه‌های غیرمجاز با شدت بیشتری برخورد خواهد شد، زیرا این چاه‌ها می‌توانند آسیب جدی به تامین آب شرب پایدار وارد کنند.

آمار چاه‌های غیرمجاز و اقدامات اجرایی

آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان، اعلام کرد که در مناطقی با افت سطح آب زیرزمینی و کاهش مخزن، به ویژه در شرق استان (قروه، بیجار، دهگلان و بخشی از دیواندره)، هیچ‌گونه بارگذاری جدیدی برای برداشت از منابع آب زیرزمینی انجام نمی‌شود.

وی افزود که احکام انسداد چاه‌های غیرمجاز با همکاری بین‌بخشی اجرا شده و از ابتدای سال جاری تاکنون، حدود ۵۰۰ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده است.

• تعداد کل چاه‌های غیرمجاز کشاورزی در استان: ۱۶ هزار حلقه.
• میزان تأثیرگذاری: ۹۰ درصد این چاه‌ها عمق کم یا میزان برداشت شبانه‌روزی بسیار پایینی دارند که عملاً بر آبخوان آب زیرزمینی تأثیری ندارد.

وضعیت اقلیمی و منابع آبی استان کردستان

استان کردستان با اقلیمی کوهستانی، تحت تأثیر توده‌های هوای مدیترانه‌ای قرار دارد که موجب بارندگی‌های مناسب می‌شود. در شرایط عادی، میزان بارندگی سالانه معادل ۴۵۵ میلی‌متر است.