آزمایش خون ساده‌ای که خطر بیماری شدید کبدی را ۱۰ سال زودتر پیش‌بینی می‌کند

مدل CORE: تشخیص زودهنگام با سه آنزیم

بیماری‌های شدید کبدی از جمله مواردی هستند که شیوع آن‌ها رو به افزایش است و در صورت تشخیص دیرهنگام، شانس بهبودی بسیار پایین می‌آید. ریکارد استراندبرگ، یکی از توسعه‌دهندگان این آزمایش، تاکید می‌کند که روش جدید می‌تواند خطر بیماری شدید کبدی را ۱۰ سال زودتر پیش‌بینی کند و تنها بر سه آزمایش خون ساده و روتین متکی است.

مدل CORE با استفاده از روش‌های آماری پیشرفته توسعه یافته و بر اساس پنج عامل کلیدی کار می‌کند که معمولاً در معاینات منظم سلامت اندازه‌گیری می‌شوند:

• سن
• جنسیت
• سطح سه آنزیم کبدی رایج

دقت بالا و کاربرد در مراقبت‌های اولیه

هدف اصلی محققان، تولید ابزاری بوده است که استفاده از آن در مراکز مراقبت‌های اولیه، جایی که بیماران برای اولین بار به پزشک مراجعه می‌کنند، آسان باشد. در حال حاضر، یک ماشین حساب مبتنی بر وب برای استفاده پزشکان و پرستاران در دسترس قرار گرفته است.

هانس هاگستروم، محقق اصلی این پروژه، می‌گوید: «این گامی مهم در جهت ارائه غربالگری زودهنگام برای بیماری‌های کبدی در مراقبت‌های اولیه است.»

بررسی داده‌ها و نتایج عملکرد مدل

این مطالعه گسترده بر اساس داده‌های بیش از ۴۸۰ هزار نفر از ساکنان استکهلم انجام شد که بین سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۶ تحت بررسی‌های بهداشتی قرار گرفته بودند. محققان با پیگیری این شرکت‌کنندگان تا ۳۰ سال، مشاهده کردند که حدود ۱.۵ درصد از آن‌ها به بیماری شدید کبدی (مانند سیروز یا سرطان کبد) مبتلا شده یا نیاز به پیوند کبد پیدا کردند.

مدل CORE عملکرد بسیار دقیقی از خود نشان داد و توانست در ۸۸ درصد موارد، بین افرادی که به این بیماری مبتلا شده بودند یا نشده بودند، تمایز قائل شود. این میزان دقت، پیشرفتی قابل توجه نسبت به روش‌های دیگری است که در حال حاضر توصیه می‌شوند.

پروفسور هاگستروم خاطرنشان می‌کند که روش‌های کنونی برای عموم مردم مناسب نیستند و در پیش‌بینی خطر ابتلا به بیماری شدید کبدی در آینده، اثربخشی کمتری دارند. به همین دلیل، مراقبت‌های اولیه فاقد ابزارهای لازم برای تشخیص به موقع این خطر بوده‌اند.

آزمایش‌های تکمیلی و لزوم ادغام سیستمی

مدل CORE علاوه بر سوئد، روی دو گروه جمعیتی دیگر در فنلاند و بریتانیا نیز آزمایش شد و در آنجا نیز دقت بالایی در پیش‌بینی خطر نشان داد. با این حال، محققان تاکید می‌کنند که آزمایش‌های بیشتری باید روی گروه‌های در معرض خطر بالا، مانند افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا چاقی، انجام شود.

همچنین، برای تسهیل استفاده بالینی از این مدل، محققان بر لزوم ادغام آن در سیستم‌های پرونده‌های پزشکی الکترونیک تاکید دارند تا به صورت روتین در فرآیند مراقبت‌های اولیه مورد استفاده قرار گیرد.