تولید ۱۳۸۹ تن عسل در کهگیلویه و بویراحمد؛ مازاد ۴۰۰ تنی و چالش‌های صادرات و برندسازی

آمار تولید و ظرفیت زنبورداری استان

معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد با اعلام تولید ۱۳۸۹ تن عسل در این استان، از مازاد ۴۰۰ تنی این محصول نسبت به نیاز داخلی خبر داد و در عین حال، چالش‌های جدی پیش روی زنبورداران از جمله نبود بازار مناسب و معضل عسل‌های تقلبی را تشریح کرد.

کهگیلویه و بویراحمد با دارا بودن ۲۷۰۰ زنبورستان و ۲۱۴ هزار و ۹۱۳ کلنی زنبور عسل، در مجموع ۱۳۸۹ تن عسل تولید می‌کند. شهرستان بویراحمد بیشترین سهم تولید را در استان دارد.

برداشت عسل در استان در دو فصل انجام می‌شود؛ برداشت اول از تنوع و کیفیت بالاتری برخوردار است و برداشت دوم عمدتاً به عسل کنار اختصاص می‌یابد. پوشش گیاهی متنوع و وجود گیاهان دارویی، عاملی تأثیرگذار بر طعم و افزایش خواص درمانی عسل تولیدی این استان است.

مازاد تولید و موانع صادرات

میزان نیاز داخلی استان به عسل حدود ۱۰۰۰ تن برآورد شده است. با توجه به تولید کلی، مازاد تولیدی بالغ بر ۴۰۰ تن وجود دارد که سهم بازارهای داخلی و خارجی خواهد بود.

متأسفانه در حال حاضر برنامه خاص و سازمان‌یافته‌ای برای صادرات وجود ندارد و صادرات به صورت محدود و توسط برخی از زنبورداران انجام می‌شود. پیگیری‌هایی در این زمینه صورت گرفته است.

درآمدزایی از فرآورده‌های جانبی

تولیدات بخش زنبورداری استان تنها محدود به عسل نیست. در کنار عسل، فرآورده‌های جانبی دیگری نیز تولید شده که در مجموع درآمدی بالغ بر ۵۱۰ میلیارد ریال را به همراه داشته است. این فرآورده‌ها شامل:

• موم: ۵۶ هزار کیلوگرم
• بره موم: ۱۳۸۳ کیلوگرم
• ژل رویال: ۳۰۳ کیلوگرم
• گرده گل: ۱۱ هزار و ۵۷۵ کیلوگرم

مهم‌ترین چالش‌های پیش روی زنبورداران

صنعت زنبورداری استان با چالش‌های متعددی روبرو است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• نبود بازار مناسب فروش و عدم ثبات قیمت.
• وجود عسل‌های تقلبی در بازار.
• گرانی نهاده‌های تغذیه‌ای مانند شکر و داروهای تقلبی.
• کاهش بارندگی، کمبود آب، شهد و گرده در طبیعت و پدیده خشکسالی.
• تأثیر گرد و غبار بر تغذیه زنبورها.
• افزایش بیماری‌ها و آفات از جمله کنه و پرنده زنبورخوار.
• وجود امواج رادیویی، اینترنتی و موبایل و ایجاد اختلال در یافتن غذا و بازگشت زنبورها به کندو.

اقدامات آموزشی و لزوم برندسازی

برای مقابله با بیماری‌ها و آفات، برگزاری کلاس‌های آموزشی و ترویجی در سطح استان با همکاری اداره کل دامپزشکی برای آگاهی‌بخشی، پیشگیری و آموزش روش‌های مبارزه با بیماری‌ها در دستور کار قرار دارد. همچنین در صورت بروز هرگونه اتفاق خاص، نمونه‌برداری و پیگیری‌های لازم توسط اداره کل دامپزشکی تا حصول نتیجه نهایی ادامه می‌یابد.

با وجود اینکه بیشتر عسل تولیدی استان از نوع تک‌گیاهی است، اما به عسل «چهل‌گیاه» معروف است. برندسازی برای این محصول باید توسط اتحادیه تعاونی‌های زنبورداری درخواست شود. این پیشنهاد به اتحادیه ارائه شده اما متأسفانه تاکنون اقدام عملی در این زمینه صورت نگرفته است.