خروج رسمی سد ماملو از مدار بهره‌برداری؛ ذخیره آب ۸۱ درصد کمتر از میانگین بلندمدت

کاهش بی‌سابقه ذخایر آبی سد ماملو، یکی از پنج منبع اصلی تأمین آب شرب استان تهران، این سد حیاتی را رسماً از مدار بهره‌برداری خارج کرده است. حجم ذخیره فعلی نه تنها از سال خشک گذشته کمتر است، بلکه ۸۱ درصد نسبت به میانگین بلندمدت افت نشان می‌دهد.

سد ماملو؛ خارج از مدار خدمت‌رسانی

سد ماملو که بر روی رودخانه جاجرود و در حدود ۴۵ کیلومتری شرق تهران واقع شده، یکی از ۵ سد اصلی و مهم تأمین آب شرب استان تهران به شمار می‌رود. این سد که در سال ۱۳۸۶ به بهره‌برداری رسید، دارای مساحت حوضه آبریزی معادل ۱۷۵۰ کیلومتر مربع و متوسط جریان آب سالانه ۲۸۳ میلیون و ۸۰۰ هزار متر مکعب است.

افت شدید ذخایر و مقایسه با سال گذشته

از مجموع حجم ۲۵۰ میلیون مترمکعبی مخزن سد ماملو، در حال حاضر تنها حدود ۱۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده است. این در حالی است که در زمان مشابه سال گذشته، حجم ذخایر آبی این سد ۳۷ میلیون مترمکعب بود. مقایسه این ارقام نشان می‌دهد که وضعیت سد ماملو حتی از سال خشک قبلی نیز بدتر است.

وضعیت فعلی ذخایر سد به شرح زیر است:

• حجم ذخیره فعلی: ۱۹ میلیون مترمکعب
• حجم ذخیره سال گذشته (مشابه): ۳۷ میلیون مترمکعب
• درصد پُر بودن مخزن: ۸ درصد
• درصد خالی بودن مخزن: ۹۲ درصد

کاهش ۸۱ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت

بر اساس آمار درازمدت، میانگین ذخایر سد ماملو در شروع فصل پاییز هر سال، ۱۰۲ میلیون مترمکعب بوده است. مقایسه این رقم با میزان ذخیره فعلی سد (۱۹ میلیون مترمکعب)، نشان‌دهنده افت ۸۱ درصدی ذخایر آبی این سد است.

بحران زمانی جدی‌تر می‌شود که بدانیم حجم مرده مخزن سد ماملو ۲۸ میلیون مترمکعب است. حجم مرده، آبی است که در کف مخزن قرار گرفته و امکان برداشت آن وجود ندارد. از آنجایی که ذخیره آبی فعلی سد تنها ۱۹ میلیون مترمکعب است، این سد رسماً از مدار بهره‌برداری خارج شده و حتی بخشی از حجم مرده مخزن خود را نیز از دست داده است.

حجم مرده یا غیرمفید مخزن در سدهای بزرگ، حجمی است که مابین تراز کف مخزن (بستر رودخانه) و رقوم کف پایین‌ترین تخلیه‌کننده قابل مانور قرار می‌گیرد. به این معنی که تا زمانی که ورودی آب ناشی از بارش‌ها، حجم مخزن را از ۲۸ میلیون مترمکعب فراتر نبرد، امکان دریافت آب از سد ماملو وجود نخواهد داشت.

جدول مقایسه وضعیت ذخایر سد ماملو