حمایت گروه هفت از فعال‌سازی مکانیسم ماشه؛ درخواست برای گفت‌وگوی مستقیم ایران و آمریکا

حمایت گروه هفت از بازگشت تحریم‌های شورای امنیت

وزیران خارجه کشورهای عضو گروه هفت (کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، انگلیس و آمریکا) به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در بیانیه‌ای که در تارنمای دولت انگلیس منتشر شد، اعلام کردند که در حمایت از فعال‌سازی مکانیسم ماشه توسط تروئیکای اروپا (فرانسه، انگلیس و آلمان) برای بازگرداندن تحریم‌ها و محدودیت‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، متحد ایستاده‌اند.

این گروه، دلیل این اقدام را «ناکامی مداوم ایران در اجرای الزامات خود ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)» عنوان کرد.

قطعنامه‌های فعال‌شده و تعهد به اجرا

گروه هفت حمایت خود را از بازگشت اجرای دوباره شش قطعنامه پیشین شورای امنیت اعلام کرد. این قطعنامه‌ها که شامل موارد زیر هستند، از ساعت ۰۰:۰۰ به وقت گرینویچ در تاریخ ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ (پنجم مهرماه ۱۴۰۴) دوباره فعال شدند:

• قطعنامه ۱۶۹۶ (۲۰۰۶)
• قطعنامه ۱۷۳۷ (۲۰۰۶)
• قطعنامه ۱۷۴۷ (۲۰۰۷)
• قطعنامه ۱۸۰۳ (۲۰۰۸)
• قطعنامه ۱۸۳۵ (۲۰۰۸)
• قطعنامه ۱۹۲۹ (۲۰۱۰)

در این بیانیه تاکید شده است: «ما طبق تعهدات خود به عنوان اعضای سازمان ملل، اعمال دوباره محدودیت‌های وضع‌شده در این قطعنامه‌های شورای امنیت را به‌سرعت اجرا می‌کنیم. ما از همه کشورهای عضو سازمان ملل می‌خواهیم که این تحریم‌ها و سایر محدودیت‌ها را کاملا اجرا کرده و به آن پایبند باشند.»

درخواست برای دیپلماسی فوری و همکاری هسته‌ای

وزیران خارجه گروه هفت ادعا کردند که تروئیکای اروپایی و آمریکا بارها مسیرهای دیپلماتیک را با حسن‌نیت به ایران پیشنهاد داده‌اند تا از فعال‌سازی مکانیسم ماشه جلوگیری شود و راه‌حلی جامع و پایبند مبتنی بر مذاکره حاصل گردد. با وجود بازگشت تحریم‌ها، گروه هفت همچنان دیپلماسی را ضروری می‌داند.

ما از ایران می‌خواهیم که از هرگونه اقدام تنش‌زا خودداری کرده، فورا وارد گفت‌وگوی مستقیم با آمریکا شده و پیشرفتی قابل مشاهده برای حرکت به سمت اجرای کامل تعهدات خود درباره عدم اشاعه هسته‌ای داشته باشد.

الزامات همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

گروه هفت همچنین بر لزوم همکاری کامل و بدون تأخیر ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) تاکید کرد. این همکاری باید شامل اجرای کامل تعهدات ایران طبق توافقنامه جامع پادمان‌های مورد نیاز «ان‌پی‌تی» باشد.

این الزامات شامل موارد زیر است:

• اجازه ازسرگیری بازرسی‌های آژانس در تأسیسات هسته‌ای ایران.
• گزارش‌دهی در مورد همه مواد هسته‌ای در اختیار، از جمله ذخایر اورانیوم با غنای بالا که توجیه غیرنظامی معتبری ندارد.

گروه هفت متعهد شد که به همکاری با همه طرف‌ها برای رسیدن به یک راه‌حل دیپلماتیک که تضمین کند ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نمی‌کند، ادامه خواهد داد.

موضع قاطع جمهوری اسلامی ایران

فعال‌سازی مجدد شش قطعنامه شورای امنیت که پیشتر به موجب قطعنامه ۲۲۳۱ لغو شده بودند، از بامداد ششم مهرماه ۱۴۰۴ صورت گرفت. این اقدام با استفاده تروئیکای اروپایی از سازوکار حل‌وفصل اختلاف در برجام انجام شد.

رد قاطعانه بازگشت تحریم‌ها

همزمان با این اقدام، وزیر امور خارجه ایران، در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل متحد و رئیس شورای امنیت، موضع رسمی تهران را اعلام کرد:

جمهوری اسلامی ایران قاطعانه بازگرداندن ادعایی قطعنامه‌های خاتمه‌یافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را مردود می‌داند و نه ایران و نه هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقدامات غیرقانونی ندارند.

شکاف در شورای امنیت

سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز با اشاره به نامه ارسالی وزیر امور خارجه به سایر کشورها، بر غیرقانونی و ناموجه بودن اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا تاکید کرد. وی نوشت که عدم حمایت شش عضو از پانزده عضو شورای امنیت از بازگرداندن قطعنامه‌های لغوشده، نشان‌دهنده شکاف واضح در شورا است.

وی تصریح کرد: «در واقع حدود نیمی از شورای امنیت به شمول دو عضو دائم باور ندارند که تحمیل مجدد تحریم‌ها علیه ایران قانونی، مشروع و موجه است.»