هشدار درباره خشکسالی شدید در کاشان؛ سد زاینده‌رود تنها ۲۴ درصد پر است

وضعیت اقلیمی و روند کاهشی بارش در کاشان

بر اساس طبقه‌بندی‌های اقلیمی، شهرستان کاشان دارای اقلیم فراخشک است. بررسی‌های اقلیمی سه دهه اخیر نشان می‌دهد که این شهرستان در فصول مختلف دارای شرایط زیر است:

• زمستان: اقلیم نیمه خشک تا نیمه خشک ملایم (که به نیمه‌خشک رسیده است).
• بهار و تابستان: اقلیم فراخشک.
• پاییز: اقلیم خشک.

با وجود روند کاهشی دما و بارش در طول سه دهه، اقلیم کاشان همواره فراخشک باقی مانده است. بررسی داده‌های آماری بارش در دوره ۵۱ ساله (۱۹۶۷ تا ۲۰۱۸ میلادی) نشان‌دهنده کاهش بارندگی با شیب حدود ۰.۵ میلی‌متر بر دهه است که در مجموع، این شهرستان طی این دوره ۵۱ ساله حدود ۲۵ میلی‌متر کاهش بارش را تجربه کرده است.

بحران خشکسالی در منطقه و کشور

آمارها نشان می‌دهند که بحران خشکسالی در منطقه کاشان به مرحله بسیار شدید رسیده است. توزیع خشکسالی در دو شهرستان به شرح زیر است:

• شهرستان آران و بیدگل: ۱۰۰ درصد مساحت در خشکسالی بسیار شدید.
• شهرستان کاشان: ۷۵ درصد مساحت در خشکسالی بسیار شدید و ۲۵ درصد در خشکسالی شدید.

بر اساس داده‌های ماهواره‌ای و شاخص‌های سلامت پوشش گیاهی (VHI) و تنش کشاورزی (ASIS)، بخش‌های وسیعی از کشور با خشکسالی شدید تا بسیار شدید مواجه هستند. این الگوی نگران‌کننده نشان می‌دهد که هسته بحران خشکسالی در نیمه جنوبی و مرکزی کشور متمرکز شده و تأثیر منفی مستقیمی بر امنیت غذایی و بهره‌وری کشاورزی دارد.

وضعیت سد زاینده‌رود و مدیریت منابع آبی

وضعیت منابع آبی حیاتی در مرکز کشور نیز هشداردهنده است. سد زاینده‌رود که منبع اصلی آب شرب و کشاورزی در مرکز کشور محسوب می‌شود، تنها ۲۴ درصد پر شده است. این رقم برای حوضه‌ای که تحت فشار شدید جمعیتی و کشاورزی قرار دارد، بسیار نگران‌کننده بوده و اهمیت مدیریت منابع آبی را دوچندان می‌سازد.

پیش‌بینی وضعیت پاییز و تشدید تنش آبی

در خصوص پیش‌بینی وضعیت آب و هوا در فصل پاییز، تأکید شده است که دمای هوا در بیشتر نواحی کشور فراتر از نرمال بلندمدت قرار خواهد گرفت. با توجه به تداوم گرما، کاهش منابع آبی و پایین بودن دبی رودخانه‌ها، پیش‌بینی می‌شود که تنش آبی در فصل پاییز ادامه‌دار و حتی تشدیدشونده باشد.