انتقاد تند از دولت: طرح شناسنامه‌دار کردن زعفران پس از ۱۴ سال اجرا نشد/ کاهش شدید عملکرد تولید

شکاف عمیق میان پتانسیل و تولید واقعی

به گفته عضو هیئت رئیسه شورای ملی زعفران، سطح زیر کشت زعفران کشور در حدود ۱۲۷ هزار هکتار است. با توجه به این سطح زیر کشت و منابع صرف شده، پتانسیل تولید سالانه بیش از یک هزار تن زعفران در کشور وجود دارد. با این حال، آمار کنونی تولید بسیار نگران‌کننده است:

• پتانسیل تولید: بیش از ۱۰۰۰ تن
• تولید فعلی: حدود ۴۰۰ تن

حسینی گازار با گلایه از عدم حمایت جدی نهادها و سازمان‌های دولتی، تأکید کرد که هیچ وزارتخانه یا نهادی پاسخگوی این ضعف بزرگ در تولید نیست و شورای ملی زعفران صرفاً در حال مطالبه‌گری از نهادهای ذیربط است.

حمایت جدی از کشاورزان برای تولید زعفران با کیفیت برابر با نیاز بازارهای هدف و کسب ارزش واقعی زعفران ایران باید با جدیت تمام پیگیری شود.

کاهش عملکرد مزارع و بحران در خراسان جنوبی

خراسان جنوبی که چندین قرن پرچمدار تولید و تجارت زعفران ایران بوده، اکنون با بحران کاهش عملکرد مواجه است. سطح زیر کشت زعفران در این استان حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار هکتار برآورد می‌شود، اما آمار عملکرد نشان‌دهنده یک عقب‌گرد جدی است:

این کاهش شدید نشان‌دهنده کم‌کاری در حوزه تولید است و ضرورت اتخاذ استراتژی مناسب برای افزایش عملکرد، ارتقاء کیفیت و کاهش ضایعات را دوچندان می‌کند. پیش‌بینی می‌شود برداشت زعفران از مزارع خراسان جنوبی در سال جاری حدود ۳۵ تا ۴۵ تن باشد.

ضعف در صنایع تبدیلی و تلاش برای ثبت جهانی برند

عضو هیئت رئیسه شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه در بحث صنایع تبدیلی زعفران هیچ اقدام شایسته‌ای انجام نشده است، بیان کرد که ایران به عنوان تولیدکننده، به فروش انبوه زعفران به عنوان ماده خام بسنده کرده است. این در حالی است که در سطح دنیا، فرآورده‌های بسیاری اعم از نوشیدنی و دارو از زعفران استخراج می‌شود.

در راستای کسب ارزش واقعی محصول، شورای ملی زعفران چندین سال است که برند ملی زعفران ایران را تهیه کرده و اقدامات لازم برای ثبت جهانی آن در کشورهای هدف عمده انجام شده است. امید می‌رود با قول مساعد نهادهای بین‌المللی، ثبت جهانی این برند به زودی نهایی شود.

تلاش‌های تشکیلاتی در خراسان جنوبی

در حوزه تشکل‌ها، انجمن تولیدکنندگان زعفران، زرشک، عناب و فرآورده‌های گیاهی در سال ۱۳۸۸ در خراسان جنوبی تشکیل شد که اکنون در حال احیای مجدد است. همچنین، کانون هماهنگی دانش و صنعت زعفران، زرشک و عناب نیز در سال ۱۳۹۰ در بیرجند تأسیس شد. متأسفانه به جز دوره ۴ ساله اول تأسیس، اقدامات جدی دیگری در این خصوص انجام نشده است و امید می‌رود دولت و متولیان بخش کشاورزی برای نجات زعفران استان از بحران، قدمی بردارند.