هشدار محیط زیست: پسروی سالانه خزر به ۲۰ سانتی‌متر رسید؛ لزوم ثبت شهرهای تالابی

معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست کشور با اشاره به تشدید بحران پسروی آب دریای خزر، اعلام کرد که متوسط عقب‌نشینی سالانه آب در سه سال اخیر به حدود ۲۰ سانتی‌متر رسیده است. این مقام مسئول همچنین بر لزوم ثبت شهرهای مجاور تالاب‌ها در کنوانسیون رامسر و استفاده از فناوری‌های نوین برای پایش دقیق منابع آبی تأکید کرد.

بحران پسروی دریای خزر و هشدار درباره زمین‌خواری

احمدرضا لاهیجان‌زاده در همایش ملی رؤسای ادارات شهرستان‌ها و فرماندهان یگان حفاظت محیط‌زیست کشور، به روند نگران‌کننده عقب‌نشینی آب دریای خزر اشاره کرد. وی توضیح داد که در بازه زمانی ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۰، متوسط پسروی آب حدود ۷.۵ سانتی‌متر در سال بوده است، اما این میزان در سه سال اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته و به حدود ۲۰ سانتی‌متر در سال رسیده است.

پیش‌بینی می‌شود که این روند کاهشی طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده نیز ادامه داشته باشد. در این راستا، معاون سازمان محیط زیست بر ضرورت مدیریت دقیق در شهرستان‌های ساحلی تأکید کرد تا از اراضی آزاد شده در نتیجه پسروی آب، در برابر هجوم زمین‌خواران محافظت شود.

ضرورت ارتقاء مدیریت تالاب‌ها و ثبت شهرهای تالابی

لاهیجان‌زاده با تأکید بر اهمیت مدیریت منابع آب و حفاظت از تالاب‌ها، خواستار تشکیل کارگروه‌های شهرستانی سازگاری با کم‌آبی و تالاب‌ها شد. وی همچنین بر لزوم ثبت شهرهایی که در مجاورت تالاب‌ها و سواحل قرار دارند، به عنوان «شهر تالابی» تأکید کرد.

این اقدام حفاظتی، علاوه بر صیانت از اکوسیستم‌های حساس، مزایای بین‌المللی و اعتبارات ویژه‌ای را برای مدیریت تالاب‌ها فراهم می‌آورد. با این حال، آمار موجود نشان می‌دهد که از حدود ۲۳۰ شهر تالابی کشور، تاکنون تنها ۵ شهر به عنوان شهر تالابی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌اند که باید این آمار به سرعت افزایش یابد.

علاوه بر این، تأکید شد که هر تالابی که در شهرستان‌ها وجود دارد و جزو مناطق چهارگانه حفاظتی نیست، باید به این مناطق تبدیل شود تا از تخریب‌ها و دست‌اندازی‌ها جلوگیری به عمل آید.

بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای پایش دقیق تالاب‌ها

سازمان محیط زیست برای افزایش دقت در اقدامات حفاظتی، همکاری با یک شرکت دانش‌بنیان را آغاز کرده است. این واحد با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و هوش مصنوعی، امکان پایش دقیق تالاب‌ها و حوزه‌های آبریز را با اختلاف دقت یک متر فراهم می‌کند.

این فناوری پیشرفته، اطلاعات حیاتی زیر را مشخص می‌کند و به شهرستان‌ها در انجام اقدامات حفاظتی مؤثرتر یاری می‌رساند:

• سطح زیر کشت اراضی
• میزان مصرف آب در حوزه‌های مختلف
• وضعیت فعلی تالاب‌ها
• صدور اخطارهای لازم در صورت بروز مشکل

اصلاح ساختار سازمانی و اجرای قاطع قوانین

معاون سازمان محیط زیست، نیروی انسانی را مهم‌ترین رکن سازمان دانست و بر لزوم انتقال دانش و تجربه کارکنان شهرستان‌ها به ستاد مرکزی تأکید کرد. وی اظهار داشت که باید بهترین کارشناسان و نیروهای مجرب استان‌ها در ردیف‌های خالی ستاد مرکزی قرار گیرند تا مشکلات عملیاتی سازمان در تصمیم‌گیری‌های کلان کاهش یابد و بسیاری از کمبودها و چالش‌های اجرایی حل شود.

در پایان، لاهیجان‌زاده بر اجرای دقیق قوانین حفاظت از محیط زیست، پیگیری خسارت وارده به تالاب‌ها، تأمین حقابه تالاب‌ها و برخورد قاطع قضایی با تخلفات محیط زیستی تأکید کرد.

هرگونه کوتاهی و مسامحه در حفاظت از محیط زیست غیرقابل قبول است؛ مردم به تلاش‌های شما امید دارند و سازمان تنها خط دفاعی محیط زیست کشور است.