سامانه لیزری آپولو؛ سلاح استرالیایی که با ۱۰ سنت هزینه، ۲۰۰ پهپاد را نابود می‌کند

پهپادها به عنوان ابزاری کارآمد و چندمنظوره، چهره جنگ‌های مدرن را دگرگون کرده‌اند، اما در عین حال تهدیدی جدی برای ارتش‌ها محسوب می‌شوند. در پاسخ به این چالش، سامانه‌های ضدپهپادی متعددی توسعه یافته‌اند که تازه‌ترین و قدرتمندترین آن‌ها، سامانه لیزری «آپولو» ساخت شرکت استرالیایی EOS است. این سلاح پرانرژی با قابلیت‌های بی‌سابقه، از جمله انهدام دسته‌جمعی پهپادها و هزینه بسیار پایین هر شلیک، نویدبخش تحولی بزرگ در دفاع هوایی است.

سامانه لیزری آپولو: سلاحی با قابلیت‌های بی‌نظیر

سامانه لیزری آپولو (Apollo) که توسط شرکت الکترو اپتیک سیستم (EOS) استرالیا ساخته شده، یک سلاح پرانرژی در رده‌ی ۱۰۰ کیلوواتی (HELW) است که خروجی آن تا ۱۵۰ کیلووات قابل ارتقا است. قابلیت عملکرد سیار و بی‌نیاز بودن از منبع برق خارجی و انرژی مداوم، آپولو را به سیستمی ایده‌آل برای مقابله با تهدید پهپادها تبدیل کرده است. این سامانه می‌تواند در یک شلیک تا ۲۰۰ پهپاد را از کار بیندازد و پوشش کامل ۳۶۰ درجه برای نابودی اهداف فراهم می‌کند. شرکت سازنده اعلام کرده که آپولو برای مقابله با پهپادهای گروه‌های ۱ تا ۳ و ایجاد اختلال در حسگرهای آن‌ها از راه دور طراحی شده است.

این سیستم ضدپهپادی هم به‌صورت مستقل قابل استقرار است و هم می‌تواند روی پلتفرم‌های مختلف نصب شده و با سایر سامانه‌ها یکپارچه شود. وزارت دفاع آمریکا نیز هم‌اکنون روی پروژه‌ای به نام «رپلیکیتور ۲» (Replicator 2) برای نابودی پهپادهای دشمن کار می‌کند.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، با استناد به مسؤولان، کارشناسان و مدیران صنعت، سامانه آپولو «به‌نظر می‌رسد پرتوان‌ترین سامانهٔ انرژی مستقیم باشد که تاکنون در بازار جهانی تسلیحات فروخته شده است.»

مزیت اقتصادی: پایان معضل هزینه‌های سنگین

یکی از مهم‌ترین مزایای سامانه ضدپهپادی لیزری EOS، صرفه‌جویی اقتصادی بی‌نظیر آن است. برآوردها نشان می‌دهد هزینه هر شلیک آپولو تنها حدود ۱۰ سنت خواهد بود؛ رقمی شگفت‌انگیز در مقایسه با دیگر سلاح‌های ضدپهپادی. برد مؤثر شلیک این سامانه ۵ کیلومتر است و می‌تواند در هر دقیقه بین ۲۰ تا ۳۰ پهپاد را منهدم کند. یوهانس پینل، مدیر شرکت امنیتی-دفاعی MARSS، این نرخ نابودی را «بی‌سابقه» توصیف کرده و معتقد است آپولو به‌ویژه در برابر حملات دسته‌جمعی (swarm-based drone attacks) پهپادها بسیار کارآمد خواهد بود.

مقایسه هزینه شلیک سامانه‌های ضدپهپادی

ساختار و مکانیسم عملکرد

دکتر آندریاس شوئر، مدیر EOS، درباره ساختار سامانه آپولو توضیح می‌دهد که این سیستم ضدپهپاد در واقع چند پرتو لیزری را ترکیب می‌کند تا انرژی خروجی آن‌ها افزایش یابد. این سامانه اهداف را بسیار دقیق دنبال کرده و پرتو لیزر را روی هدف نگه می‌دارد. میزان انرژی نهفته در این نور معمولاً پهپاد را در ۱ تا ۲ ثانیه از کار می‌اندازد. از نظر تاکتیکی، لیزرها می‌توانند به سمت بالا شلیک کنند، در حالی که بیشتر سامانه‌های ضدپهپاد این قابلیت را ندارند.

تحولی که آینده جنگ‌ها را تغییر می‌دهد

سامانه‌های ضدپهپاد مبتنی بر لیزر مزایای تاکتیکی متعددی در میدان نبرد دارند. این سامانه‌ها نیازی به شارژ یا پر کردن مهمات ندارند و تا زمانی که منبع انرژی پایداری در اختیارشان باشد، می‌توانند به‌صورت مداوم عمل کنند. از این نظر، حتی نسبت به توپ‌های ریلی (Rail Gun) هم کارآمدتر هستند؛ زیرا توپ‌های ریلی بسیار مخربند، اما انرژی زیادی هم مصرف می‌کنند. همچنین، سرعت شلیک فوق‌العاده بالا است؛ پرتو لیزر با سرعت نور حرکت می‌کند و تنها تاخیر موجود مربوط به زمان شناسایی هدف و نشانه‌گیری لیزر است.

توسعه سامانه‌های لیزری در جهان

شرکت EOS تنها بازیگر حوزه لیزرهای نظامی نیست و کشورهای مختلف در حال توسعه سلاح‌های لیزری خود هستند. صرفه‌جویی اقتصادی باعث سرعت بخشیدن به نوآوری و استفاده سریع از این فناوری جدید شده است:

• چین: سامانه‌ی Guorong-I، لیزر زمین به هوا، که گفته می‌شود پهپادها را ظرف چند ثانیه سرنگون می‌کند.
• اسرائیل: سامانه‌ی پرتو آهنین (Iron Beam)، که به عنوان شناخته‌شده‌ترین سیستم لیزری، اوایل امسال برای نخستین بار در لبنان به کار گرفته شد.
• آمریکا: لاکهید مارتین، سامانه‌ای قدرتمندتر با توان ۳۰۰ کیلووات (HELSI) توسعه داده و به وزارت دفاع تحویل داده است.
• ژاپن: شرکت صنایع سنگین کاوازاکی، سیستم ضدپهپاد لیزری قابل نصب روی خودروهای همه‌جارو (ATV) ساخته است.
• هند: سازمان تحقیق و توسعه دفاعی هند (DRDO)، سامانه Laser Directed Weapon (DEW) MK-II(A) را علیه پهپادهایی که به صورت تکی یا گروهی حمله می‌کنند آزمایش کرده است.