۶ اکوسیستم دیجیتال دولت تا پایان سال عملیاتی می‌شود؛ جزئیات پیشرفت طرح

ابلاغیه ریاست جمهوری و مأموریت سازمان فناوری اطلاعات

در اواسط مرداد ماه ۱۴۰۴، رئیس جمهور با ابلاغیه‌ای، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را مأمور اجرای طرح «زیست‌بوم‌های دیجیتال» کرد. این طرح با هدف پیشبرد دولت هوشمند و تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه کشور تعریف شده است.

بر اساس مفاد این ابلاغیه، سازمان فناوری اطلاعات ایران موظف شد ظرف مدت شش ماه، معماری‌های کلان و استانداردهای فنی زیست‌بوم‌های دیجیتال دولت را تدوین و اجرا کند. این معماری‌ها شامل موارد زیر است:

• سکوی تبادل داده‌های پایه
• سکوی تبادل اسناد و تراکنش‌های الکترونیکی
• نظام اعتباربخشی میان‌زنجیره‌ای خدمات

همچنین، تمامی دستگاه‌های اجرایی مشمول ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری موظف به همکاری در اجرای این طرح هستند. ضوابط ارائه خدمات در مجموعه‌های غیردولتی نیز باید با رعایت همین چارچوب، توسط سازمان فناوری اطلاعات تهیه، ابلاغ و اجرایی شود.

پیشرفت عملیاتی و فازهای اجرایی

محمدمحسن صدر، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، در خصوص آخرین وضعیت این تکلیف اظهار داشت که نقش اصلی در پیاده‌سازی و اجرای اکوسیستم‌های دولت دیجیتال به سازمان فناوری اطلاعات محول شده است.

«فرایندها شروع شده و جلسات متعددی در حضور وزیر ارتباطات و سایر وزرا در این زمینه برگزار شده است. در فاز اول باید شش عدد از اکوسیستم‌ها تا پایان سال وارد فاز اجرایی شوند.»

وی افزود که برای انجام فعالیت‌های عملیاتی و اجرایی، قراردادهایی با چند دانشگاه منعقد شده و تیم‌های کاری تشکیل شده‌اند که در حال حاضر بر روی معماری‌ها و اسناد فنی کار می‌کنند. گزارش‌های پیشرفت کار نیز به صورت هفتگی و ماهیانه از طرف وزیر به دفتر رئیس جمهور ارسال می‌شود و در مجموع، فرایندها به خوبی در حال پیشرفت است.

ویژگی‌های کلیدی طرح و نقش بخش خصوصی

هدف اصلی این برنامه، اجرای برنامه تحول دیجیتال دستگاه‌های دولتی، حذف سامانه‌های موازی و یکپارچه‌سازی خدمات برای تسهیل فرایندهای ارائه خدمت به مردم است.

پنجره واحد خدمات و تسهیل امور شهروندان

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، ایجاد پنجره واحد خدمات است. این سامانه به شهروندان امکان می‌دهد تا درخواست‌های خود را بدون نیاز به مراجعه حضوری مکرر و وارد کردن اطلاعات تکراری در سامانه‌های مختلف، به صورت یکجا ثبت و پیگیری کنند.

مشارکت بخش خصوصی و توسعه بازار

توجه به بخش خصوصی یکی از نکات قابل توجه این برنامه است. شرکت‌های زیست‌بومی حداقل با ۵۱ درصد سهامداری بخش خصوصی اداره خواهند شد. این رویکرد باعث کاهش دخالت مستقیم دولت و فراهم کردن زمینه توسعه بازار و ایجاد اشتغال می‌شود.

زمان‌بندی و حوزه‌های اولویت‌دار

اجرای این طرح در سه مرحله پیش‌بینی شده است:

• مرحله نخست (حداکثر ۶ ماه پس از ابلاغ): پیاده‌سازی زیست‌بوم‌های حوزه مالی، مالیاتی، انرژی، سلامت، تجارت فرامرزی، زمین، زنجیره تأمین، مهاجرین و اتباع.
• مرحله دوم (حداکثر ۹ ماه پس از ابلاغ): شامل زیست‌بوم‌های منابع انسانی، پشتیبانی، کشاورزی، گردشگری و بیمه.
• مرحله سوم: عملیاتی شدن سایر زیست‌بوم‌ها.

به عنوان مثال، زیست‌بوم‌های تجارت فرامرزی، مالی، مالیاتی و سلامت کشور به شکل جامع و یکپارچه طراحی شده‌اند.