معاون سابق وزیر اقتصاد: ایران چین را از میادین نفتی اخراج کرد/ روابط دوجانبه تحمیلی نیست

چالش‌های توسعه روابط اقتصادی با چین

علی فکری، دیپلمات سابق و معاون وزیر اقتصاد در دولت سیزدهم، با اشاره به فراز و نشیب‌های روابط اقتصادی ایران و چین، بر لزوم توجه به موانع و زمینه‌های عملیاتی در کنار اراده سیاسی تأکید کرد. وی بیان داشت که اراده طرفین برای توسعه روابط در سال‌های گذشته بسیار قوی بوده، اما عملیاتی شدن این اراده و بررسی امکانات، زمینه‌ها و موانع موجود، جای سؤال و بررسی جدی دارد.

تجربه سرمایه‌گذاری چین در بخش انرژی ایران

فکری به سابقه همکاری‌های انرژی میان دو کشور اشاره کرد و گفت که ایران در مقطعی چین را وارد میادین نفتی کرد و بخش قابل ملاحظه‌ای از نفتی که امروز صادر می‌شود، محصول همان سرمایه‌گذاری‌هاست. با این حال، به دلیل تحولاتی که رخ داد، ایران در ادامه همکاری، طرف چینی را از این میادین اخراج کرد.

وی همچنین به حوزه پتروشیمی اشاره کرد و افزود:

• بسیاری از پروژه‌های پتروشیمی کنونی که منبع درآمدهای ارزی کشور هستند، با سرمایه‌گذاری طرف‌های چینی انجام شده‌اند.
• این سرمایه‌گذاری‌ها بر اساس خواست دوجانبه صورت گرفت.
• اما پس از مدتی، این خواست دوجانبه در مقاطعی کنار گذاشته شد و پروژه‌ها به سرانجام نرسیدند.

اصل اراده دوجانبه در روابط بین‌الملل

معاون سابق وزیر اقتصاد با رد این دیدگاه که خروج چین از پروژه‌های ایران به دلیل اهمیت بیشتر کشور دیگری (مانند عربستان) است، تأکید کرد که روابط دوجانبه بر اساس اراده متقابل شکل می‌گیرد و تحمیل اراده در این روابط جایی ندارد.

حالا چین بیاید بگوید چون شما اهمیت دارید به زور می‌آیم در میادین معنی ندارد، روابط دوجانبه، دوجانبه است. به هر حال خواست ما در آن مقطع این بوده که اینها باید این میادین را ترک کنند بروند.

وی در پایان تصریح کرد که اگرچه چین یک قدرت بزرگ است، اما هنوز به سطحی نرسیده که بتواند اراده خود را به طرف مقابل تحمیل کند و «طبیعتاً اگر هم وارد شود ما نمی‌پذیریم.»