رکوردشکنی احتمالی تابلوی «رؤیا» فریدا کالو در حراجی ساتبیز (تا ۶۰ میلیون دلار)

جزئیات و ارزش هنری «رؤیا (تختخواب)»

این نقاشی که عنوان اسپانیایی آن El Sueño (La Cama) است، در سال ۱۹۴۰ خلق شد. در این تابلو، کالو بر روی تختی چهارستونه دراز کشیده و در میان پیچک‌های سبز آرام گرفته است. یکی از عناصر کلیدی و نمادین اثر، اسکلتی بزرگ است که با مواد منفجره پیچیده شده و دسته‌گلی در دست دارد و بر سایبان تخت او قرار گرفته است. این اسکلت، که کالو آن را بالای تخت خود نصب کرده بود، نمادی از «تداوم میان زندگی و مرگ» است؛ موضوعی که در بسیاری از آثار او تکرار می‌شود.

جولیان داوز، رئیس بخش هنر امپرسیونیستی و مدرن ساتبیز، تأکید کرده است: «این تنها یکی از آثار مهم کالو نیست، بلکه از معدود آثاری است که خارج از مرزهای مکزیک و بیرون از مجموعه‌های موزه‌ای وجود دارد. به همین دلیل، هم از منظر هنری و هم به‌عنوان فرصتی در بازار، اثری بسیار نادر و ویژه به شمار می‌رود.»

زندگی و الهام‌های هنری فریدا کالو

فریدا کالو (۱۹۰۷) در نوجوانی بر اثر تصادف شدید اتوبوس دچار جراحت‌های سنگین شد. درد مزمنی که در سال‌های پس از آن با او همراه بود، الهام‌بخش بسیاری از آثارش شد. آثار او اغلب بازتابی از رنج‌های جسمی و روحی او هستند:

• «ستون شکسته» (۱۹۴۴): ستون فقرات او با ستونی ایونیک و ترک‌خورده جایگزین شده است.
• «بیمارستان هنری فورد» (۱۹۳۲): ناتوانی او در داشتن فرزند و غوطه‌ور بودن بر تختی در خون، نشانه‌های نمادینی از درد جسمی و روحی او را به تصویر می‌کشد.

رابطه پرفراز و نشیب او با همسرش، نقاش مشهور دیه‌گو ریورا، نیز بارها در آثارش ظاهر شده است. نقاشی «دیه‌گو و من» (۱۹۴۹) که چهره ریورا را در پیشانی کالو نشان می‌داد، در سال ۲۰۲۱ در حراجی به قیمت ۳۴.۹ میلیون دلار فروخته شد و تا امروز رکورد گران‌ترین اثر کالو در بازار را در اختیار دارد.

تلاطم‌های سال ۱۹۴۰ و اوج خلاقیت

تابلوی «رؤیا (تختخواب)» در سالی آفریده شد که سرشار از تلاطم شخصی و تجدید خلاقیت برای کالو بود. در همان سال، لئون تروتسکی، انقلابی روس و معشوق سابق کالو، در مکزیک ترور شد. همچنین، کالو هم‌زمان با فرایند طلاق از ریورا دست‌وپنجه نرم می‌کرد، هرچند این دو بعدها دوباره ازدواج کردند.

داوز در این باره می‌گوید: «بزرگ‌ترین آثار او مربوط به دوره‌ای میان اواخر دهه ۱۹۳۰ و اوایل دهه ۱۹۴۰ است. او در زندگی عاشقانه با دیه‌گو و در سلامت جسمی با مشکلات فراوانی مواجه بود. اما در همین دوران به اوج توانایی‌های هنری خود رسید.»

جایگاه در جریان سوررئالیسم

این تابلو قرار است در قالب مجموعه‌ای خصوصی با عنوان «جسم شگفت‌انگیز» (Exquisite Corpus) به حراج گذاشته شود؛ مجموعه‌ای که شامل بیش از ۸۰ اثر از بزرگان سوررئالیسم همچون سالوادور دالی و ماکس ارنست است. با وجود آن‌که کالو خود را «سوررئالیست» نمی‌دانست، اما تصاویر خیال‌گونه و علاقه او به ناخودآگاه، آثارش را به این جنبش هنری پیوند می‌دهد. او روزی گفته بود:

«فکر می‌کردند من سوررئالیست هستم، اما نبودم. من هیچ‌گاه رؤیاهایم را نقاشی نکردم؛ من واقعیت خودم را نقاشی کردم.»

رقابت برای رکورد گران‌ترین اثر هنری زن

ساتبیز تخمین می‌زند که «رؤیا (تختخواب)» در حراجی ۱۷ آبان نیویورک بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون دلار فروش داشته باشد. این رقم می‌تواند رکورد کنونی را که متعلق به تابلوی «علف هرز جیمسون / گل سفید شماره ۱» اثر جورجیا اوکیف است، بشکند. جزئیات رکوردها به شرح زیر است:

آنا دی استاسی، رئیس بخش هنر آمریکای لاتین ساتبیز، این اثر را «یکی از شاهکارهای بی‌بدیل فریدا کالو» دانسته و آن را نمونه‌ای نادر و خیره‌کننده از گرایش‌های سوررئالیستی او می‌داند. کارشناسان بر این باورند که فروش این اثر می‌تواند گامی تاریخی در مسیر شناسایی و ارزش‌گذاری گسترده‌تر بر هنر زنان در سطح بین‌المللی باشد.