تحلیل: ترامپ با پذیرش فوری پاسخ حماس، راه مخالفت نتانیاهو را بست

ابهام در پاسخ حماس و تمرکز بر نکات کلیدی

«صابر گل عنبری»، کارشناس مسائل غرب آسیا، در یادداشتی تحلیلی به بررسی چرایی استقبال دونالد ترامپ از پاسخ حماس به طرح پیشنهادی خود پرداخت. وی تأکید کرد که پاسخ حماس، پذیرش کامل طرح ترامپ نیست؛ بلکه این جنبش بر بخش‌هایی از طرح شامل آزادی گروگان‌ها، توقف جنگ، عقب‌نشینی کامل از غزه و سپردن مدیریت نوار غزه به یک کمیته تکنوکرات استقبال کرده است.

در مقابل، حماس به طور غیرمستقیم مواردی چون خلع سلاح، آینده نوار غزه و استقرار نیروهای خارجی را رد کرده است. این رویکرد دوگانه، پرسش اصلی را مطرح می‌سازد: چرا ترامپ با وجود این مخالفت‌های ضمنی، پاسخ را با شادی پذیرفت؟

سه عامل کلیدی در پذیرش سریع

تحلیلگر مسائل غرب آسیا، سه عامل اصلی را در این تصمیم دخیل می‌داند:

1. اهرم فشار برای آزادی گروگان‌ها:

   این احتمال وجود دارد که ترامپ و نتانیاهو قصد داشته‌اند با پذیرش اولیه، همه گروگان‌های اسرائیلی را آزاد کنند و پس از آن، حملات از سر گرفته شود. با این حال، آزادی گروگان‌ها (حتی در مقابل آزادی ۲۵۰ فلسطینی محکوم به حبس ابد و حدود دو هزار نفر دیگر) بهانه اصلی اسرائیل برای ادامه «پاکسازی نژادی» و کوچاندن ساکنان غزه را از بین می‌برد.

2. بن‌بست در اهرم‌های فشار:

   حماس با این پاسخ، توپ را به زمین ترامپ انداخت. ترامپ پیش‌تر تهدید به گشودن «درهای جهنم» کرده بود، اما کارشناس معتقد است که دیگر اهرم فشاری باقی نمانده بود که آمریکا و اسرائیل استفاده نکرده باشند. تنها اهرم باقی‌مانده، کوچاندن ساکنان غزه است که تحقق آن برای ترامپِ مدعی صلح نوبل و در سایه مخالفت‌های بین‌المللی، عملاً ناممکن است.

3. زیرکی حماس در تنظیم بیانیه:

   حماس با ادبیاتی هوشمندانه، راهی برای رضایت ترامپ فراهم کرد. این جنبش با تقدیر از ترامپ آغاز کرد و کلیدواژه‌های «موافقت» با آزادی گروگان‌ها و واگذاری مدیریت به کمیته تکنوکرات را به کار برد. سپس، مخالفت با سایر بندها را به شکلی نرم و منوط به اجماع ملی فلسطینی و حقوق بین‌الملل اعلام کرد.

فرصت‌طلبی سیاسی ترامپ و ممانعت از نتانیاهو

به عقیده تحلیلگر، ترامپ با دیدن این روزنه، آن را خوراک تبلیغاتی خوبی برای دریافت جایزه صلح نوبل در سایه بن‌بست در پرونده‌های اوکراین و ایران می‌بیند. حماس نیز این فرصت را برای توقف جنگ و نسل‌کشی مغتنم شمرده است.

«واکنش بسیار سریع ترامپ به پاسخ حماس، جدا از تمایلش برای شکار فرصت‌ها، یک دلیل بسیار مهم دیگر نیز داشت: او خواست فورا راه را به روی نتانیاهو برای اعلام مخالفت با پاسخ حماس ببندد.»

هرگونه تأخیر می‌توانست به رایزنی‌های نتانیاهو با دولت آمریکا برای نپذیرفتن پاسخ منجر شود و پذیرش آن را برای ترامپ دشوار سازد. این اقدام، نشان‌دهنده تلاش فوری ترامپ برای تثبیت یک دستاورد سیاسی در شرایط حساس منطقه‌ای و بین‌المللی بود.