خبر کامل
زیر سوال رفتن استقلال اتحادیه مجری سند تسهیم درآمد توسط دبیر رسانه‌های فراگیر
انتقاد شدید دبیر اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر از ساختار اجرایی سند تسهیم درآمد
دبیر اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ایران با ارسال نامه‌ای سرگشاده به شورای عالی فضای مجازی، ساختار اتحادیه منتخب برای اجرای سند «سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» را به شدت زیر سؤال برد. وی استدلال می‌کند که حضور پررنگ نهادهای دولتی و حاکمیتی در این اتحادیه، استقلال آن را مخدوش کرده و آن را به ابزاری اجرایی برای بخش غیرخصوصی تبدیل نموده است که این امر مغایر با اصول رقابت منصفانه و مصوبه ۵۰۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
ابهامات ساختاری و نگرانی از تضعیف بخش خصوصی
سند تسهیم درآمد که شیوه‌نامه اجرایی آن در آستانه نهایی شدن قرار دارد، با هدف حمایت از تولید محتوا تدوین شده است. با این حال، دبیر این اتحادیه معتقد است که اجرای آن می‌تواند به دخالت غیرمنطقی در بازار، ایجاد رانت، و تضعیف بخش خصوصی واقعی منجر شود. علاوه بر این، تشکیل نهاد اجرایی جدید، بار مالی و اداری مضاعفی بر دوش کشور تحمیل می‌کند، در حالی که نهادهای متعددی پیش‌تر مسئولیت حمایت از تولیدکنندگان محتوا را بر عهده داشته‌اند.
پیامدهای منفی اجرای ناصحیح مصوبه
اجرای نادرست این مصوبه می‌تواند پیامدهای ناگواری به همراه داشته باشد:
- ایجاد رانت و مناسبات ناعادلانه در توزیع منابع حمایتی.
- عدم شفافیت کامل در نحوه تخصیص و گزارش‌دهی حمایت‌ها.
- بی‌انگیزگی شرکت‌های نوآور و سرمایه‌گذار به دلیل واگذاری بخشی از درآمد به رقبای ضعیف‌تر.
ابهام در فرمول‌ها و تکرار تجربه ناموفق گذشته
یکی از انتقادات اساسی، کلی و مبهم بودن سند و شیوه‌نامه فعلی است. حدود و بازه مبلغ حجم ترافیک (GB) پرداختی در شیوه‌نامه اعلامی، مانند اصل سند، نامشخص باقی مانده است. این ابهام، زمینه را برای تفسیرهای سلیقه‌ای فراهم می‌سازد.
تجربه پرداخت‌های حمایتی گذشته، از جمله تخصیص بودجه ساترا بابت محتوای ویدیویی، نشان داد که چنین سازوکارهایی در عمل به هدررفت منابع و توزیع ناعادلانه منجر شده است. شیوه‌نامه فعلی نیز همان مسیر مبهم را طی می‌کند.
این وضعیت، نااطمینانی سرمایه‌گذاران را افزایش داده و مدل نهایی منجر به کاهش شدید درآمد خالص پلتفرم‌ها نسبت به وضعیت کنونی خواهد شد.
ایرادات ساختاری اتحادیه مجری و مغایرت با مصوبه ۵۰۲
بر اساس مصوبه شماره ۵۰۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی، اتحادیه تولید و انتشار محتوا باید با محوریت بخش خصوصی و فعالان صنفی تشکیل می‌شد تا نهادی مستقل برای دفاع از منافع صنفی باشد. اما ساختار کنونی اتحادیه منتخب، با حضور نمایندگان دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی (مانند وزارت ارشاد و صداوسیما)، عملاً استقلال صنفی را از بین برده و آن را به بازوی اجرایی بخش غیرخصوصی تبدیل کرده است.
این اتحادیه با ساختار فعلی، نماینده واقعی بخش خصوصی نیست و نمی‌تواند متولی اجرای پروژه‌ای با این اهمیت باشد، که این امر مستقیماً با اصول رقابت منصفانه در تضاد است.
ظرفیت‌های موجود و پیشنهاد بازنگری عملیاتی
در مقابل، اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ایران (مرتبط با IPTV و VOD) دارای تجربه، دانش فنی و سابقه عملی لازم در تعامل مستقیم با اپراتورها و تنظیم‌گری ترافیک است. این اتحادیه پیش‌تر در جریان تهیه پیش‌نویس اولیه سند نیز مشارکت داشته است.
پیشنهادات کلیدی برای اصلاح شیوه‌نامه
برای جلوگیری از آسیب به کسب‌وکارها و تضمین شفافیت، اصلاحات زیر پیشنهاد شده است:
- تعریف دو نوع قرارداد برای فعالان: یکی مرتبط با ترافیک تولیدی (با تضمین عدم کاهش درآمد فعلی) و دیگری قرارداد مشوق‌های غیرترافیکی بر اساس ارزیابی محتوایی.
- حفظ روابط قراردادی کارآمد میان اپراتورها و پلتفرم‌ها و افزودن حوزه‌های جدید (مانند کتاب دیجیتال) از طریق مدل Aggregator، نه دخالت دستوری.
- الزام به استفاده از فرمول‌های مشخص، داده‌های ترافیکی قابل راستی‌آزمایی و سامانه مشترک برای محاسبه سهم‌ها.
- انتقال قواعد رتبه‌بندی و صلاحیت‌سنجی از انحصار نهادهای دولتی به یک مرجع مستقل با ترکیب نمایندگان واقعی بخش خصوصی و نهادهای علمی.
در پایان، دبیر اتحادیه خواستار برگزاری نشست مشترک میان شورای عالی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و نمایندگان اتحادیه رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ایران پیش از نهایی‌سازی شیوه‌نامه شد تا مسیر اجرا با مشارکت ذی‌نفعان واقعی تنظیم گردد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
