موافقت مشروط حماس با طرح ترامپ؛ نتانیاهو غافلگیر شد و بمباران‌ها ادامه دارد

واکنش فوری ترامپ و غافلگیری نتانیاهو

پس از آنکه دونالد ترامپ برای آزادی فوری تمامی گروگان‌ها ضرب‌الاجل تعیین کرد، حماس با موافقت کلی و مشروط اعلام آمادگی نمود. در واکنش مستقیم، ترامپ خواستار توقف بمباران غزه توسط اسرائیل برای تضمین امنیت روند تبادل شد و این توافق را گامی به سوی «صلح پایدار در خاورمیانه» توصیف کرد. این اقدام سریع، طبق گزارش‌ها، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را در موقعیتی غافلگیرکننده قرار داد.

نتانیاهو در واکنش به پاسخ حماس اعلام کرد: «اسرائیل در حال آماده‌سازی برای اجرای فوری مرحله اول طرح ترامپ برای آزادی فوری همه گروگان‌ها است. ما به همکاری کامل با رئیس‌جمهور و تیم او ادامه خواهیم داد تا جنگ را مطابق با دیدگاه رئیس‌جمهور ترامپ به پایان برسانیم.»

شروط کلیدی حماس و اختلافات باقی‌مانده

بیانیه حماس شامل دو شرط اساسی برای پیشبرد توافق بود: اول، فراهم شدن «شرایط میدانی» مناسب برای تبادل و دوم، ورود به «مذاکرات فوری» برای تعیین جزئیات اجرایی. حماس همچنین موافقت مشروط خود را برای واگذاری اداره نوار غزه به یک «هیات فلسطینی متشکل از افراد مستقل (تکنوکرات‌ها)» اعلام کرد.

موانع اصلی در طرح ۲۰ ماده‌ای

با این حال، این موافقت به معنای پذیرش کامل طرح ۲۰ ماده‌ای ترامپ نیست. مقامات حماس بر دو نقطه اختلاف جدی تأکید دارند:

• خلع سلاح: حماس قاطعانه اعلام کرده است که پیش از پایان کامل اشغالگری اسرائیل، خلع سلاح نخواهد شد.
• حاکمیت بر غزه: این جنبش هرگونه حاکمیت خارجی بر غزه را رد کرده و اصرار دارد که اداره باریکه، حتی در دوره انتقالی، باید منحصراً در دست فلسطینیان باشد.

طرح ترامپ، که تیمی از چهره‌های برجسته صهیونیستی به رهبری تونی بلر را در بر می‌گیرد، اولویت را به نگرانی‌های امنیتی اسرائیل می‌دهد. محورهای اصلی این طرح شامل استقرار «نیروی ثبات بین‌المللی»، خروج مشروط اسرائیل و حفظ «کمربند امنیتی» برای تل‌آویو است. در بخش حاکمیت، دولت تکنوکرات انتقالی فلسطینی امور را تحت نظارت «هیات صلح» بین‌المللی اداره خواهد کرد.

تحلیل‌ها: نتانیاهو در موضع ضعف

تحلیلگران اسرائیلی، از جمله اوری گلدبرگ، معتقدند که تصمیم ناگهانی ترامپ برای تفسیر پاسخ حماس به عنوان پاسخی متمایل به صلح، نشان می‌دهد که ترامپ، نتانیاهو و اسرائیل را «یک دردسر» و «یک بازنده» می‌بیند. این در حالی است که دفتر نتانیاهو اعلام آمادگی برای مرحله اول (آزادی گروگان‌ها) کرده، اما تأکید نموده که جنگ را «مطابق با اصول تعیین‌شده توسط اسرائیل» پایان خواهد داد. گفته می‌شود نتانیاهو رایزنی‌های اضطراری را بدون حضور وزرای تندرو خود، اسموتریچ و بن‌گویر، برگزار کرده است.

در میان فلسطینی‌ها، «خوش‌بینی محتاطانه‌ای» وجود دارد؛ مردم خواهان آتش‌بس و پایان جنگ هستند، هرچند بدبینی نسبت به پایبندی اسرائیل به توافق‌ها همچنان پابرجاست.

تداوم حملات علیرغم ادعای توقف

علیرغم تحولات سیاسی، گزارش‌ها حاکی از تداوم حملات نظامی است. نیروهای اسرائیلی به چادری در منطقه المواسی، که به عنوان منطقه امن بشردوستانه اعلام شده بود، حمله کردند که منجر به کشته شدن دو کودک فلسطینی و زخمی شدن هشت نفر دیگر شد. حملات هوایی در مناطق دیگر از جمله اردوگاه نصیرات نیز گزارش شده است؛ این امر نشان می‌دهد که بمباران در سراسر نوار غزه «قطعا متوقف نشده است».

استقبال بین‌المللی و اجماع جهانی

واکنش‌های بین‌المللی به این تحول عمدتاً مثبت بوده است. میانجی‌های کلیدی مانند قطر و مصر از این گام استقبال کرده و بر لزوم آتش‌بس فوری تأکید نمودند. رهبران اروپایی (فرانسه، آلمان، بریتانیا) این اقدام را «گامی مهم به جلو» خواندند. این اجماع جهانی نشان‌دهنده تمایل گسترده برای پایان دادن به بحران است، هرچند موفقیت نهایی منوط به حل اختلافات باقی‌مانده در مذاکرات آتی خواهد بود.