تحلیل آماری متخصص مغز و اعصاب: ایرانی‌ها ۱۰ سال زودتر دچار سکته مغزی می‌شوند

دکتر محمدحسین حریرچیان، متخصص برجسته مغز و اعصاب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با ارائه آماری دقیق از شیوع و اهمیت بیماری‌های شایع عصبی، زنگ خطر را در خصوص وضعیت سلامت مغز و اعصاب جامعه به صدا درآورد. این گزارش جامع، نگاهی عمیق به میگرن، صرع، ام‌اس، آلزایمر و به ویژه سکته مغزی در ایران دارد.

مروری بر شایع‌ترین اختلالات عصبی

سردرد، به عنوان شایع‌ترین بیماری مغز و اعصاب، شامل دو زیرگروه اصلی میگرن و سردرد تنشی است. دکتر حریرچیان تأکید می‌کند که با وجود کنترل‌پذیری نسبی، میگرن در فهرست ۱۰ بیماری ناتوان‌کننده سازمان بهداشت جهانی قرار دارد و می‌تواند فعالیت‌های روزمره را مختل سازد.

آمار کلیدی بیماری‌های مغز و اعصاب

در ادامه، به تفکیک، شیوع برخی از بیماری‌های مهم عصبی تشریح شده است:

• سردرد میگرنی: شیوع ۱۵ درصد در جمعیت عمومی.
• صرع: در حدود یک درصد از مردم را درگیر می‌کند و کنترل آن حیاتی است.
• ام‌اس (MS): شیوع پایین‌تر، حدود یک نفر از هر هزار نفر، اما به دلیل درگیری افراد جوان و پتانسیل ناتوان‌کنندگی حائز اهمیت است.

زوال عقل و چالش سالمندی

بیماری زوال عقل، چالشی جدی در میان سالمندان محسوب می‌شود که آلزایمر شایع‌ترین علت آن است. متخصص مغز و اعصاب در این خصوص اظهار داشت:

«حدود ۵ درصد افراد بالای ۶۵ سال دچار آلزایمر می‌شوند، اما این آمار با افزایش سن به شدت تغییر می‌کند؛ به طوری که تقریباً ۳۰ درصد افراد بالای ۸۰ سال در معرض ابتلا به این بیماری هستند.»

سکته مغزی: سومین علت مرگ و اولین عامل ناتوانی

سکته مغزی به عنوان یکی دیگر از بیماری‌های شایع عصبی، پیامدهای وخیمی در سطح جوامع دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که از هر چهار نفر بالای ۲۵ سال، یک نفر در طول عمر خود دچار سکته مغزی خواهد شد. این عارضه، سومین علت شایع مرگ و میر و اولین دلیل ناتوانی در سطح جهان است.

اهمیت زمان در سکته ایسکمیک

دکتر حریرچیان به تفکیک انواع سکته پرداخت و اشاره کرد که نوع ایسکمیک (ناشی از عدم خون‌رسانی به بخشی از مغز) شیوع بیشتری دارد. نکته حیاتی در این نوع سکته، سرعت عمل است:

هر دقیقه تأخیر در انتقال بیمار مبتلا به سکته ایسکمیک، منجر به از بین رفتن حدود دو میلیون سلول مغزی می‌شود. درمان دارویی فوری با هدف از بین بردن لخته و بازگرداندن جریان خون، تنها راه جلوگیری از ضایعات بازگشت‌ناپذیر عصبی است.

زنگ خطر سکته مغزی در ایران: ۱۰ سال زودتر از میانگین جهانی

یکی از مهم‌ترین یافته‌های مطرح شده، تفاوت فاحش در سن بروز سکته مغزی در ایران نسبت به میانگین جهانی است. اگرچه مطالعات مدون کشوری محدود است، اما شواهد حاکی از آن است که ایرانی‌ها به طور متوسط ۱۰ سال زودتر دچار سکته مغزی می‌شوند.

عوامل زمینه‌ساز و تفاوت‌های جنسیتی

این پدیده به شدت با شیوع بالای بیماری‌های زمینه‌ای کنترل‌نشده مرتبط دانسته می‌شود:

عوامل اصلی بروز سکته مغزی در ایران:

1. دیابت
2. پرفشاری خون (فشار خون بالا)
3. چربی خون بالا
4. مصرف دخانیات

در خصوص تفاوت‌های جنسیتی، متخصص مغز و اعصاب توضیح داد که پیش از دوران یائسگی، هورمون‌های زنانه اثر محافظتی دارند، اما پس از آن، شیوع سکته مغزی در خانم‌ها نیز به تدریج افزایش می‌یابد و به طور کلی، آقایان بیشتر از خانم‌ها دچار این عارضه می‌شوند.