خلیل‌آباد؛ الگوی ملی کشاورزی مقاوم در برابر کم‌آبی با تکیه بر دانش‌بنیان

کم‌آبی؛ چالش اصلی و نماد پایداری

مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، در جلسه شورای کشاورزی شهرستان خلیل‌آباد، کم‌آبی را یکی از مهم‌ترین معضلات بخش کشاورزی استان برشمرد. با این حال، وی شهرستان خلیل‌آباد را در شرایط سخت اقلیمی، نماد پایداری و موفقیت در این حوزه معرفی کرد.

خلیل‌آباد مرز بین دانش بومی، علم و فن‌آوری نوین و تخصص و ایمان به کار است. سرمایه‌گذاری برای تولید در این شهرستان معنای عمیق‌تری پیدا کرده است.

جعفری تصریح کرد که این شهرستان از کشاورزی سنتی فاصله گرفته و به سمت کشاورزی علمی حرکت کرده است. او تأکید کرد که توسعه واقعی کشاورزی از افزایش سطح زیر کشت حاصل نمی‌شود، بلکه باید از طریق افزایش بهره‌وری، دانش و ارزش افزوده محصولات محقق گردد.

اولویت‌بندی شاخص‌های عملکرد

مهم‌ترین شاخص ارزیابی عملکرد بخش کشاورزی، بهره‌وری آب اعلام شد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی بر ضرورت استفاده از روش‌های نوین آبیاری و تغییر الگوهای کشت و آب‌بُر تأکید کرد و هشدار داد:

• 💧 برای بقای شهرستان در قرن‌های آتی، حفظ منابع آبی حیاتی است.
• 🌾 ممکن است کشت محصولاتی مانند گندم و جو دیگر مقرون به صرفه نباشد.
• 🐄 حذف دام سنگین و طیور از منطقه در صورت عدم مدیریت منابع آبی محتمل است.

وی همچنین بر لزوم توجه به کشت‌های قراردادی و تولید محصولاتی با درآمد بالا و مصرف آب کم تأکید کرد و پروژه‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری را عنصری فراموش‌شده دانست که باید مورد توجه جدی قرار گیرند.

نقش دانش‌بنیان و حمایت از نوآوری

جعفری خواستار ارائه برنامه‌های مدون توسط مدیران شهرستان‌ها در حوزه گلخانه‌ها شد و اعلام کرد که دولت از طرح‌های دارای اثر بخشی سریع، با استفاده از اعتبارات صندوق توسعه ملی و صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی، حمایت خواهد کرد. انتظار می‌رود مرکز نوآوری آموزش کشاورزی با همکاری مرکز تحقیقات در خلیل‌آباد راه‌اندازی شود تا این منطقه به الگوی ملی کشاورزی مقاوم در برابر کم‌آبی تبدیل گردد.

خلیل‌آباد؛ قطب کشاورزی با مزیت انگور و کشمش

علی گرمابی، فرماندار خلیل‌آباد، با تأیید جایگاه این شهرستان به عنوان قطب کشاورزی خراسان رضوی، به تنوع اقلیمی و محصولات بی‌نظیر آن اشاره کرد. وی تأکید کرد که ۹۰ درصد مردم شهرستان از طریق کشاورزی ارتزاق می‌کنند و تکمیل زنجیره ارزش افزوده برای خلق ثروت ضروری است.

دستاوردها و چشم‌انداز

فرماندار خلیل‌آباد به بهره‌برداری از بزرگ‌ترین طرح آبیاری کم‌فشار خراسان رضوی در این شهرستان اشاره کرد که موجب انگیزه در کشاورزان کویری شده است. همچنین، صادرات ۱۰۰۰ تن انگور به سایر استان‌ها و کشورها، نشان‌دهنده اهمیت این محصول است.

جدول زیر خلاصه‌ای از وضعیت کشاورزی شهرستان را نشان می‌دهد:

کاهش چشمگیر مصرف آب در گلخانه‌های پیشرو

محمود شبان، مدیر جهاد کشاورزی خلیل‌آباد، از کسب رتبه اول استان در نصب پنل‌های خورشیدی و موفقیت در اجرای آبیاری‌های تحت فشار خبر داد. وی اعلام کرد که سطح گلخانه‌ها از ۵ هکتار به حدود ۹ هکتار افزایش یافته است.

شبان به دستاورد بزرگ بخش خصوصی اشاره کرد:

اولین گلخانه انگور کشور در خلیل‌آباد احداث شده است که در آن، مصرف آب برای تولید هر کیلوگرم انگور از ۳۰۰ لیتر به ۹۰ لیتر کاهش یافته است. این امر نشان‌دهنده کاهش ۲۱۰ لیتری مصرف آب و افزایش بهره‌وری است.

با این حال، افزایش pH خاک به عنوان یکی از معضلات جدی مطرح شد که نیازمند ورود شرکت‌های تخصصی برای جذب عناصر غذایی است.