اشتباه هویتی در رأی فیفا؛ استقلال به دنبال ابطال حکم سنگین علیه خود

بند ۴۵ حکم فیفا؛ نقطه عطف پرونده

پرونده شکایت منتظر محمد، بازیکن عراقی، علیه باشگاه استقلال، به یکی از پیچیده‌ترین و پرهزینه‌ترین دعاوی بین‌المللی برای فوتبال ایران تبدیل شده است. در قلب این حکم، بند ۴۵ رأی فیفا قرار دارد که استقلال را در موضع ضعف قرار داد. این بند بر اساس پاسخ فدراسیون فوتبال ایران (IRIFF) تنظیم شده بود که اعلام می‌کرد این بازیکن عراقی «هرگز در سامانه ثبت‌نام رسمی این فدراسیون به‌عنوان بازیکن استقلال به ثبت نرسیده است.»

فیفا با استناد به این پاسخ، قصور استقلال در ثبت رسمی بازیکن را محرز دانسته و در نتیجه، فسخ یک‌طرفه قرارداد توسط منتظر محمد را موجه تشخیص داد. این رأی برای باشگاه استقلال جریمه‌ای سنگین شامل پرداخت بیش از ۲۲۲ میلیارد ریال و محرومیت از دو پنجره نقل و انتقالات را به همراه داشت.

توضیحات جدید فدراسیون: استعلام برای بازیکن اشتباهی بود

در تحولی شگفت‌انگیز، «علوی»، سخنگو و مدیر روابط عمومی فدراسیون فوتبال ایران، توضیحاتی ارائه داد که اساس استدلال فیفا را زیر سؤال می‌برد. وی تأکید کرد که فیفا هیچ استعلامی درباره منتظر محمد از فدراسیون نداشته است. در عوض، استعلام مربوط به بازیکن دیگری به نام «مصطفی محمد» (بازیکن سابق مس رفسنجان) بوده است.

پاسخ فدراسیون که در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ ارسال شد، اساساً به بازیکن دیگری مربوط بوده است. این امر نشان می‌دهد که فیفا یا در ترجمه و تطبیق اطلاعات دچار خطا شده، یا استعلام نادرست را در پرونده منتظر محمد لحاظ کرده است.

نکته قابل تأمل در این میان، زمان‌بندی است. تاریخ نامه فدراسیون (۷ مه ۲۰۲۵ / ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴) ماه‌ها پس از فسخ قرارداد توسط بازیکن ارسال شده است؛ زمانی که منتظر محمد به عنوان بازیکن نساجی فعالیت می‌کرد و ده‌ها بازی برای آن تیم انجام داده بود. این اشتباه هویتی و اختلاف زمانی، می‌تواند برگ برنده استقلال در مرحله تجدیدنظر در CAS باشد.

تحلیل حقوقی: زنجیره زمانی و بار اثبات

اتاق حل اختلاف فیفا در بررسی پرونده، بر زنجیره زمانی رخدادها و بار اثبات تأکید ویژه‌ای داشت. در ادامه، خلاصه‌ای از استدلال‌های کلیدی اتاق حل اختلاف ارائه می‌شود:

بررسی زمان فسخ قرارداد

بررسی‌ها نشان داد که بازیکن در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۴، با توجه به سکوت باشگاه استقلال در قبال نامه‌های اعتراضی (مورخ ۱۵ اوت و ۱ سپتامبر)، به باشگاه ۴۸ ساعت مهلت داده تا وضعیت ثبت او را مشخص کند. از آنجا که باشگاه پاسخی نداد، اتاق نتیجه گرفت که بازیکن در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۲۴ قرارداد را عملاً فسخ کرده است.

دلیل موجه بودن فسخ

با اثبات فسخ توسط بازیکن، مسئله اصلی به «موجه بودن» این فسخ بازگشت. استدلال اصلی بازیکن این بود که عدم ثبت رسمی توسط استقلال، حق اساسی او برای شرکت در فعالیت‌های رقابتی را سلب کرده و این خود دلیل موجهی برای انحلال قرارداد است. اتاق حل اختلاف این استدلال را پذیرفت و تأکید کرد که عدم ثبت، نقض حق حرفه‌ای بازیکن محسوب می‌شود.

رد ادعاهای متقابل

اتاق حل اختلاف، استناد بازیکن به وب‌سایت Transfermarkt.com را برای اثبات ثبت، غیرقابل اتکا دانست. همچنین، مدارک استقلال مبنی بر مذاکره بازیکن با آلومینیوم اراک، صرفاً گزارش‌های رسانه‌ای تأییدنشده تلقی شد و نتوانست بر رأی نهایی تأثیر بگذارد.

جدول زمانی کلیدی رخدادها

مراحل منتهی به فسخ قرارداد به شرح زیر توسط اتاق حل اختلاف تعیین شد:

در نهایت، با توجه به سکوت باشگاه و عدم رفع مشکل ثبت در بازه زمانی بیش از سه ماهه (از ۱۱ ژوئن تا ۱۷ سپتامبر)، اتاق حل اختلاف، فسخ قرارداد توسط بازیکن را مطابق ماده ۱۴ مقررات فیفا، موجه تشخیص داد.