تداوم نقش حیاتی اسکناس‌ها در اروپا؛ ۵۲ درصد تراکنش‌ها نقدی است اما ارزش آن کمتر است

نتایج کلیدی نظرسنجی بانک مرکزی اروپا

بر اساس نتایج نظرسنجی اخیر بانک مرکزی اروپا که با مشارکت ۴۰ هزار نفر در منطقه یورو انجام شد، در سال ۲۰۲۴، ۵۲ درصد از کل تراکنش‌ها به صورت نقدی صورت گرفته است. با این حال، این آمار در بُعد ارزشی تفاوت چشمگیری دارد و سهم اسکناس‌ها از کل ارزش تراکنش‌ها تنها به ۳۹ درصد می‌رسد.

نکته قابل تأمل این است که پول نقد در ۱۴ کشور از ۲۰ کشور منطقه یورو، همچنان رایج‌ترین روش پرداخت محسوب می‌شود. این میزان استفاده در کشورهای مختلف، از ۲۲ درصد در هلند تا ۶۷ درصد در مالت، نوسانات شدیدی را نشان می‌دهد.

تقسیم‌بندی جغرافیایی: شرق و جنوب در برابر شمال و غرب

گرایش به استفاده از پول نقد به طور مشخص در جنوب اروپا و اروپای شرقی قوی‌تر است. کشورهایی مانند ایتالیا (۶۱ درصد)، اسپانیا (۵۷ درصد) و اسلوونی (۶۴ درصد) وابستگی بالایی به تراکنش‌های فیزیکی دارند.

در مقابل، کشورهای شمال و غرب اروپا اولویت خود را به پرداخت‌های دیجیتال داده‌اند. این کشورها شامل هلند (۲۲ درصد)، فنلاند (۲۷ درصد)، لوکزامبورگ (۳۷ درصد)، بلژیک (۳۹ درصد) و فرانسه (۴۳ درصد) هستند که استفاده از پول نقد در آن‌ها به مراتب کمتر است.

در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، فرانسه با ۴۳ درصد استفاده از پول نقد، پایین‌تر از میانگین منطقه یورو (۵۲ درصد) قرار دارد، در حالی که آلمان با ۵۳ درصد، اندکی بالاتر از میانگین قرار گرفته است.

تحلیل تفاوت‌های ارزشی و نقش کارت‌های بانکی

بررسی سهم پول نقد از نظر ارزش تراکنش‌ها، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. در سطح منطقه یورو، این سهم ۳۹ درصد است و کمترین میزان مربوط به هلند با ۱۷ درصد و بیشترین میزان متعلق به لیتوانی با ۵۹ درصد است.

وابستگی شدید به پول نقد (بیش از ۵۰ درصد از کل هزینه‌ها) در لیتوانی، اسلواکی (۵۶ درصد)، اسلوونی (۵۶ درصد)، اتریش (۵۶ درصد)، مالت (۵۴ درصد) و کرواسی (۵۱ درصد) مشاهده می‌شود.

در مقابل، شش کشور شامل هلند (۱۷ درصد)، فنلاند (۲۸ درصد)، لوکزامبورگ (۲۹ درصد)، آلمان (۳۰ درصد)، فرانسه (۳۴ درصد) و بلژیک (۳۵ درصد) سهم پول نقد زیر ۳۵ درصد دارند.

نتایج نشان می‌دهد که از نظر ارزش پولی، پول نقد همچنان در مرکز، شرق و جنوب اروپا عنصری مهم است، در حالی که شمال و غرب منطقه به طور فزاینده‌ای به پرداخت‌های دیجیتال متکی هستند.

تسلط کارت‌ها بر تراکنش‌های بزرگ

یافته‌های بانک مرکزی اروپا تأکید می‌کند که پول نقد رایج‌ترین روش برای خرید با مبالغ کم است، اما کارت‌های بانکی به طور غالب برای پرداخت‌های بالای ۵۰ یورو مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تفاوت‌های فرهنگی نیز در این زمینه مشهود است؛ برای مثال، آلمان با وجود شباهت‌های فرهنگی، در استفاده از پول نقد با اتریش تفاوت چشمگیری دارد و اسکناس‌ها در اتریش همچنان محبوبیت بیشتری دارند.

دلایل تداوم محبوبیت پول نقد

پاسخ‌دهندگان به نظرسنجی دلایل متعددی را برای ترجیح استفاده از اسکناس‌ها نسبت به کارت‌های بانکی ذکر کردند:

• حفظ حریم خصوصی: ۴۱ درصد از پاسخ‌دهندگان، ناشناس بودن پول نقد برای دیگران را مزیت اصلی دانستند.
• آگاهی از هزینه‌ها: ۳۵ درصد معتقد بودند که با پول نقد، آگاهی بیشتری نسبت به میزان هزینه‌های خود خواهند داشت.
• تسویه فوری: ۳۰ درصد به تسویه فوری معاملات نقدی اشاره کردند.
• پذیرش گسترده: ۲۸ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کردند که پول نقد در موقعیت‌های بیشتری پذیرفته می‌شود.
• سهولت و سرعت: حدود یک نفر از هر پنج نفر، پول نقد را آسان‌تر یا سریع‌تر دانستند.

نکته قابل توجه این است که تنها ۱۸ درصد از شرکت‌کنندگان، پول نقد را امن‌تر از روش‌های دیگر ارزیابی کردند.

تأثیر سن بر عادات پرداخت

تحلیل‌ها نشان‌دهنده شکاف نسلی در پذیرش روش‌های پرداخت است. مشتریان جوان‌تر تمایل بیشتری به روش‌های دیجیتال دارند:

این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های زیرساختی در پرداخت‌های دیجیتال، اسکناس‌ها همچنان به عنوان یک ابزار پرداخت اساسی و مورد اعتماد در بخش‌های مختلف اقتصادی اروپا باقی مانده‌اند.