آیکون خبر

خبر کامل

هشدار رئیس انجمن پرداخت الکترونیک: تداخل تنظیم‌گری و مالکیت، رقابت سالم را در فین‌تک ایران نابود کرده است

هشدار رئیس انجمن پرداخت الکترونیک: تداخل تنظیم‌گری و مالکیت، رقابت سالم را در فین‌تک ایران نابود کرده است

هشدار جدی رئیس انجمن شرکت‌های پرداخت الکترونیک: رقابت سالم در فین‌تک ایران مرده است

رئیس انجمن شرکت‌های پرداخت الکترونیک با انتقادی صریح از ساختار حکمرانی پرداخت کشور، اعلام کرد که تداخل نقش تنظیم‌گر و مالکیت شرکت‌ها، امید به رشد اقتصاد دیجیتال را به شدت تضعیف کرده و بخش خصوصی را تنها به فکر «بقا» انداخته است.

تعارض بنیادین: تنظیم‌گری در برابر تصدی‌گری

اظهارات رامیار قنبری، رئیس انجمن شرکت‌های پرداخت الکترونیک، به یکی از قدیمی‌ترین و اساسی‌ترین چالش‌های بخش خصوصی ایران اشاره دارد: اختلاط نقش تنظیم‌گری (رگولاتوری) و تصدی‌گری. وی بانک مرکزی را «بزرگ‌ترین بنگاه‌دار خاورمیانه» خواند که با داشتن رسانه و شرکت‌های متعدد، در حال رقابت مستقیم با بخش خصوصی است و این امر اصل ۴۴ قانون اساسی را زیر سؤال می‌برد.

قنبری تأکید کرد که در شرایط فعلی، دغدغه بخش خصوصی دیگر «رقابت کردن» نیست، بلکه صرفاً «زنده ماندن» است. او این وضعیت را پس از بحران منابع انسانی و تشدید رقابت نابرابر با نهادهای دولتی و خصولتی دانست.

پیامدهای ساختاری تداخل نقش‌ها

زمانی که نهادی که وظیفه مدیریت منصفانه زمین بازی را دارد، همزمان مالک زیرساخت‌ها و شرکت‌های فعال در آن حوزه باشد، سه پیامد ساختاری اجتناب‌ناپذیر رخ می‌دهد:

  • تعارض منافع ساختاری: تضاد منافع ذاتی در تصمیم‌گیری‌ها.
  • جانبداری ناخواسته: تأثیر بر سیاست‌های کارمزدی، دسترسی به شبکه و تخصیص منابع.
  • سیگنال منفی به سرمایه‌گذار: عدم اطمینان از پایداری «قواعد بازی» در بلندمدت.

برای صنعتی که نوآوری و سرمایه انسانی موتور محرک آن هستند، این عوامل منجر به افت انگیزه، فرار مغزها و کند شدن توسعه محصول خواهد شد.

فرسایش اعتماد و هزینه‌های نامرئی

صنایع پرداخت کشور، از PSPها تا پرداخت‌یارها، همواره تحت مقررات سخت‌گیرانه‌ای فعالیت کرده‌اند. قنبری معتقد است که اصل سخت‌گیری مقرراتی نیست، بلکه مشکل از جایی آغاز می‌شود که تنظیم‌گر، خود مالک زیرساخت‌ها، سهام‌دار شرکت‌ها و تصمیم‌گیرنده نهایی در مورد تعرفه‌ها و مجوزها باشد.

مسئله از جایی آغاز می‌شود که تنظیم‌گر، صاحب رسانه، سهام‌دار شرکت‌ها و بهره‌بردار زیرساخت هم باشد و هم‌زمان درباره تعرفه، دسترسی به سوییچ‌های حیاتی، استانداردها و مجوزها تصمیم بگیرد. در چنین ساختاری، حتی اگر نیت‌ها پاک باشد، اعتماد بازار آسیب می‌بیند.

این فرسایش اعتماد، همزمان با آنچه قنبری آن را «بحران منابع انسانی پساجنگ» می‌نامد، وضعیت را وخیم‌تر کرده است. صحبت از «زنده ماندن» به جای «رقابت کردن»، اشاره مستقیم به هزینه‌های نامرئی است؛ هزینه‌های ناشی از ابهام مقرراتی، تصمیم‌های دفعی و رقابت ناعادلانه‌ای که در آن یک طرف دسترسی ویژه‌ای دارد.

پیامدهای نهایی برای اقتصاد دیجیتال

نتیجه مستقیم این ساختار، کاهش سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه (R&D) در شرکت‌های خصوصی، توقف سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت، و در نهایت، فرسایش کیفیت خدمات ارائه‌شده به کاربران نهایی است. پیام اصلی این هشدار صنفی فراتر از یک مناقشه داخلی است؛ پای تاب‌آوری و آینده اقتصاد دیجیتال کشور در میان است.

قنبری نتیجه‌گیری می‌کند که اگر سیاست‌گذار قصد رشد دارد، باید نقش خود را به عنوان «داور» حفظ کند و از ورود به عرصه «مالکیت تیم‌ها» پرهیز نماید، زیرا در غیر این صورت، نوآوری بازنده خواهد بود و این هزینه مستقیماً بر دوش کسب‌وکارها و مردم خواهد افتاد.

تصویری نمادین از فضای کسب و کار فین‌تک
وضعیت نامطلوب رقابتی، رشد اقتصاد دیجیتال را تهدید می‌کند.
شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗