رتبه دوم کشوری آذربایجان شرقی در جرائم خشونت‌آمیز؛ چالش‌های قضایی و راهکارهای جایگزین حبس

جایگاه نگران‌کننده استان در آمار خشونت و توهین

بر اساس اظهارات موقری در تاریخ ۱۴ مهرماه، استان آذربایجان شرقی در سطح کشوری رتبه دوم را در جرائم مرتبط با خشونت به خود اختصاص داده است. این جایگاه نامطلوب شامل ارتکاب جرم نسبت به جمعیت در حوزه‌های تهدید، توهین، درگیری و تخریب نیز می‌شود.

ریشه افزایش شکایات توهین

وی یکی از عوامل اصلی افزایش آمار پرونده‌های توهین را «فرهنگ غلط شکایت‌نویسی» دانست. به گفته وی، شاکیان برای آنکه بتوانند شکایات حقوقی خود را به حوزه کیفری بکشانند، به طور مکرر اتهام توهین را به دادخواست‌های خود اضافه می‌کنند.

در حوزه پیشگیری اجتماعی، انتقاداتی نیز متوجه نهادهای دولتی بود:

• ۱۷ اداره و ارگان دولتی در زمینه اجرای طرح‌های فرهنگی مؤثر برای مقابله با ناهنجاری‌های اجتماعی، هیچ اقدامی انجام نداده‌اند.

ناآگاهی عمومی و جایگزین‌های نوین برای حبس

معاون قضایی دادگستری، ۵۰ درصد از کل پرونده‌های قضایی را ناشی از ناآگاهی مردم نسبت به حقوق و تکالیف قانونی‌شان عنوان کرد. در راستای کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها، اقدامات جایگزینی حبس با خدمات عمومی رایگان در دستور کار قرار گرفته است.

برای جایگزینی حبس، با هفت نهاد خدماتی از جمله کانون پرورش فکری نوجوانان و کتابخانه‌های عمومی تفاهم‌نامه همکاری امضا شده است.

نتایج اولیه این طرح مثبت بوده و تاکنون بیش از ۵۰۰ فقره پرونده با خدمات عمومی رایگان جایگزین شده‌اند.

ساماندهی شکایات مردمی و طرح‌های پیشگیرانه

در زمینه ثبت گزارش‌های مردمی، آذربایجان شرقی با ثبت ۵۵۰ فقره گزارش در سامانه سجام، رتبه دوم کشوری را کسب کرده است. این آمار نشان‌دهنده مشارکت فعال شهروندان در گزارش‌دهی است.

طرح «قاضی مدرسه» و آموزش‌های اجتماعی

طرح «قاضی مدرسه» در ۸۰ مدرسه استان اجرا شده و دوره‌های آموزشی برای دانش‌آموزان، مربیان و والدین در خصوص موضوعاتی نظیر خشونت، روابط و فضای مجازی برگزار گردیده است. برنامه امسال، گسترش این طرح به ۱۶۰ مدرسه است.

چالش‌های کثیرالشاکی در حوزه مسکن و خودرو

حوزه‌های مسکن، خودرو و جمع‌آوری وجوه مردم به عنوان پرونده‌های کثیرالشاکی شناسایی شده‌اند. در حوزه خودرو، اقدامات قضایی در خصوص قراردادهای پیش‌فروش منجر به کاهش شدید شکایات شده و سامانه‌ای برای پیش‌فروش در دست تنظیم است.

وضعیت بنگاه‌های ملکی

در بخش مسکن، تمامی هشت هزار بنگاه ملکی استان به سامانه «کاتب» متصل شده‌اند. تاکنون حدود ۵۶ هزار قرارداد پیش‌نویس در این سامانه ثبت شده که رتبه سوم یا چهارم کشوری را برای استان به ارمغان آورده است.

تکلیف وسایل نقلیه توقیفی

معاون قضایی همچنین نسبت به وضعیت حدود ۲۰ هزار موتورسیکلت و ۵ هزار خودرو در پارکینگ‌ها ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که در صورت عدم تعیین تکلیف سریع، این وسایل به نفع بیت‌المال ضبط خواهند شد.