سقوط خاموش بیوتک ایرانی: قیمت‌گذاری دستوری، تولید را در برابر تورم ۶۰۰ درصدی زمین‌گیر کرد

شکاف مهلک میان هزینه تولید و قیمت مصوب

افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید در پنج سال اخیر، تضادی فاحش با افزایش ناچیز قیمت مصوب داروها ایجاد کرده است. این شکاف، تولیدکنندگان را در موقعیتی غیرقابل دفاع قرار داده است.

آمار تکان‌دهنده افزایش هزینه‌ها

واقعیت‌های اقتصادی نشان می‌دهد که تقریباً تمامی مولفه‌های تولید با رشدی چند برابری مواجه بوده‌اند:

• نرخ ارز نیمایی: بیش از ۶۰۰ درصد افزایش در پنج سال گذشته.
• قیمت خوراک: رشد نزدیک به ۶۰۰ درصد.
• دلار آزاد: جهش حدود ۶۱۰ درصد.
• حداقل دستمزد کارگران: رشد ۵۸۶ درصدی (بیش از ۵ برابر).

در مقابل، داروهای بیوتکنولوژی به طور متوسط سالانه تنها ۱۵ تا ۲۰ درصد و در بهترین حالت ۲۵ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند. این وضعیت، تولید را از نظر اقتصادی غیرممکن ساخته است.

ایران؛ جزیره‌ای در حال غرق شدن در اقیانوس گرانی جهانی

مقایسه قیمت داروهای بیوتک ایرانی با نمونه‌های خارجی، عمق بحران را آشکار می‌سازد. این ارزانی، نه نشانه حمایت، بلکه نماد یک بحران پنهان است که پایداری تولید را تهدید می‌کند.

ظاهر کار حمایت از بیمار است، اما در عمل، ادامه آن یعنی خاموشی تدریجی تولید داخلی و عدم دسترسی بیمار ایرانی به دارو.

تولید داخلی تاکنون با جلوگیری از خروج ۴.۵ میلیارد دلار ارز در سال گذشته، نقش حیاتی در تأمین دارو ایفا کرده است. اما تداوم این سیاست، بیماران را در معرض خطر جدی محرومیت از دسترسی به داروهای بیولوژیک قرار خواهد داد.

پیامدهای جبران‌ناپذیر: از فرار مغزها تا توقف درمان

صنعت بیوتکنولوژی پزشکی به شدت وابسته به سرمایه انسانی متخصص است. قیمت‌گذاری دستوری، جریان نقدینگی را خشک کرده و مستقیماً بر حقوق و مسیر پیشرفت متخصصان تأثیر می‌گذارد.

خطر مهاجرت دانش فنی

خشکیدن جریان نقدی منجر به صرفه‌جویی‌هایی می‌شود که مستقیماً نیروی انسانی را هدف قرار می‌دهد. این امر نه تنها به مهاجرت افراد، بلکه به خروج دانش فنی و تجربه تولید می‌انجامد؛ فرآیندی که بازسازی آن سال‌ها زمان و صدها میلیارد تومان هزینه در بر خواهد داشت.

بیمه‌ها و دوراهی بقا

بیمه‌ها از افزایش قیمت‌ها هراس دارند، اما توقف تولید داخلی به دلیل قیمت‌های دستوری، عملاً امکان جایگزینی با داروی وارداتی را نیز از بین می‌برد (به دلیل محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها). در این سناریو، داروی حیاتی از دسترس خارج شده و بیمار قربانی اصلی خواهد بود.

مقایسه با صنعت شیمیایی: در حالی که صنعت داروی شیمیایی توانسته طی ۵ سال اخیر مجوز افزایش قیمت حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ درصدی بگیرد، صنعت بیوتکنولوژی پزشکی تنها تا ۱۰۰ درصد افزایش قیمت داشته است. این اختلاف، نشان‌دهنده فشار خردکننده‌ای است که این بخش حیاتی را به مرز ورشکستگی کشانده است.

راهکار، اصلاحی پیش‌بینی‌پذیر و واقع‌بینانه است که اجازه دهد تولید ادامه یابد، بیمه‌ها از بحران مالی مصون بمانند و جان بیماران قربانی سیاست‌های غیرمنطقی نشود.