نوبل فیزیک ۲۰۲۵ به سه محقق آمریکایی برای کشف تونل‌زنی کوانتومی ماکروسکوپی رسید

در دومین روز از فصل جوایز نوبل، کمیته نوبل از معرفی سه محقق برجسته آمریکایی به عنوان برندگان جایزه نوبل فیزیک امسال خبر داد. این افتخار بزرگ به پاس تحقیقات بنیادی آن‌ها در حوزه مکانیک کوانتومی و نمایش پدیده‌های کوانتومی در مقیاس‌های بزرگ‌تر اهدا شد.

دستاوردهای کلیدی: تونل‌زنی کوانتومی و کوانتیزه‌شدن انرژی

برندگان نوبل فیزیک امسال، جان کلارک، مایکل دووره، و جان مارتینیس، به دلیل انجام آزمایش‌های پیشگامانه‌ای که موفق به نمایش تونل‌زنی کوانتومی ماکروسکوپی و کوانتش انرژی در یک مدار الکتریکی شدند، شایسته این تقدیر شناخته شدند. این اکتشافات به یکی از پرسش‌های اساسی فیزیک پاسخ می‌دهد: حداکثر اندازه سیستمی که می‌تواند اثرات مکانیک کوانتومی را نشان دهد.

آزمایش‌های انجام‌شده توسط این دانشمندان، نمایش عملی پدیده‌های کوانتومی را در سیستمی که به صورت فیزیکی قابل مشاهده و در دست‌گرفتنی است، ممکن ساخت.

معرفی برندگان و سوابق علمی

این سه دانشمند، هر یک با سوابق درخشان آکادمیک، نقش محوری در پیشبرد فیزیک و فناوری‌های مرتبط ایفا کرده‌اند. در ادامه، مروری بر مشخصات هر یک از برندگان ارائه می‌شود:

لازم به ذکر است که جان مارتینیس، فیزیکدان آمریکایی، پیش از این در سال ۲۰۱۴ میلادی به آزمایشگاه هوش مصنوعی کوانتومی گوگل پیوست تا با استفاده از کیوبیت‌های ابررسانا، در مسیر ساخت رایانه‌های کوانتومی گام بردارد.

ارتباط با فناوری‌های نوین

اگرچه تمرکز اصلی این جایزه بر فیزیک بنیادی است، اما اکتشافات این دانشمندان تأثیرات گسترده‌ای بر حوزه‌های مرتبط دارد. در متنی که به نظر می‌رسد به اشتباه در گزارش اولیه آمده، اشاره شده است که آن‌ها برای اکتشافات بنیادینی که یادگیری ماشینی را با شبکه‌های عصبی مصنوعی امکان‌پذیر می‌کند، برنده شده‌اند؛ با این حال، دستاورد اصلی اعلام‌شده، مربوط به نمایش پدیده‌های کوانتومی در مقیاس بزرگ است که زیربنای محاسبات کوانتومی محسوب می‌شود.

این تحقیقات، درک ما از مرزهای فیزیک کلاسیک و کوانتومی را عمیق‌تر کرده و مسیر را برای نسل بعدی فناوری‌های مبتنی بر محاسبات کوانتومی هموار می‌سازد.