فصل جدید کاوش در تل ملیان؛ جستجوی لایه‌های پنهان پایتخت باستانی عیلام

اهمیت راهبردی تل ملیان در تاریخ ایران

تل ملیان به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز آغاز شهرنشینی در فلات ایران شناخته می‌شود. این محوطه باستانی، بر اساس شواهد باستان‌شناختی شامل لوحه‌های مکتوب و بقایای معماری کشف‌شده در دهه‌های گذشته، به طور قطع با شهر باستانی «اَنشان»، پایتخت اولیه تمدن عیلام، مطابقت دارد.

این شهر تاریخی، در کنار شوش، دو رکن اصلی قلمرو عیلامیان در هزاره‌های سوم و دوم پیش از میلاد را تشکیل می‌داد. راضیه زارع، سرپرست نمایندگی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بیضا، بر اهمیت این محوطه در تکمیل پازل تاریخ تمدن منطقه تأکید کرد.

اهداف دقیق کاوش‌های جاری

فصل جدید کاوش‌ها با مجوز رسمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی کشور و تحت سرپرستی مشترک کامیار عبدی و علیرضا سرداری آغاز شده است. تمرکز اصلی این دوره بر چند محور کلیدی استوار است:

• 🔍 شناسایی و مستندسازی لایه‌های ناشناخته باستان‌شناختی.
• 🏛 مستندسازی دقیق ساختارهای معماری شهری.
• 🏙 تحلیل جامع تحولات شهری در ادوار مختلف عیلامی.
• 🛡 بررسی شواهد سکونت در دوره عیلام میانی.
• 🧱 شناسایی ساختارهای دفاعی نظیر باروها و دیوارهای عظیم.

چشم‌انداز گردشگری و هویت ملی

زارع همچنین به پتانسیل عظیم تل ملیان برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های فرهنگی و گردشگری استان فارس اشاره کرد. وی معتقد است که با اجرای طرح‌های حفاظت و مستندسازی اصولی، این محوطه می‌تواند جایگاهی هم‌تراز با میراث جهانی پاسارگاد و تخت‌جمشید کسب کند.

«تل ملیان می‌تواند با ثبت و حفاظت اصولی، در کنار آثار بزرگی چون پاسارگاد و تخت‌جمشید، جایگاهی ویژه در معرفی هویت تاریخی ایران ایفا کند.»

این اقدامات نه تنها به درک عمیق‌تر تاریخ باستانی ایران کمک می‌کند، بلکه می‌تواند زیربنای توسعه پایدار گردشگری فرهنگی در منطقه بیضا باشد.