تأکید معاون اول رئیس‌جمهور بر اجماع نخبگانی برای نجات دریاچه ارومیه؛ کاهش ۳۲ درصدی بارش‌ها در حوضه آبریز

معاون اول رئیس‌جمهور در جلسه کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، ضمن تأکید بر اینکه بحران این دریاچه یک مسئله ملی است و نیازمند عزم ملی نه نگاه بخشی‌نگر، راهکار اصلی را در اجماع نخبگانی، بهره‌گیری از نظرات دانشگاهیان و ورود فعال تشکل‌های مردمی و محیط زیستی دانست. وی تصریح کرد که اگر حل این چالش ساده بود، در دوره‌های پیشین با تشکیل جلسات مشابه، به نتیجه می‌رسید.

عوامل کلیدی بحران و راهکارهای کوتاه‌مدت

خشکی دریاچه ارومیه تبعات گسترده‌ای در کوتاه‌مدت برای زمین‌های حاصلخیز شمال‌غرب و سایر استان‌ها به دنبال دارد. معاون اول رئیس‌جمهور، عوامل اصلی تشدید این بحران را توسعه بی‌رویه زمین‌های کشاورزی، حفر چاه‌های غیرمجاز، برداشت بی‌رویه آب از بالادست و پایین‌دست سدها و تغییرات اقلیمی عنوان کرد.

راهکارهای فوری نجات دریاچه

برای مقابله با این وضعیت، اقدامات فوری زیر ضروری است:

• اصلاح الگوی کشت: وزارت جهاد کشاورزی باید این موضوع را با جدیت پیگیری کند.
• برخورد قاطع: مقابله با حفر چاه‌های غیرقانونی و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز.
• مشارکت مردمی: استفاده از توانایی‌ها و ظرفیت‌های تشکل‌های مردمی و محیط زیستی.

"گزارش‌ها نشان می‌دهد که ۱.۵ برابر چاه‌های مسدود شده، چاه‌های جدیدی حفر شده است؛ لذا نظارت‌ها باید افزایش یابد."

چالش‌های اقلیمی و کشاورزی

شرایط اقلیمی کشور نیز بر وخامت اوضاع افزوده است. بر اساس گزارش سازمان هواشناسی، میزان بارش در سال آبی گذشته با کاهش ۳۲ درصدی نسبت به متوسط بلندمدت (از ۲۴۸ میلی‌متر به ۱۵۲ میلی‌متر) مواجه بوده است.

افزایش کاشت محصولات باغی و صیفی‌جات، که به قیمت هدر رفتن آب تمام می‌شود، یکی دیگر از معضلات است. این وضعیت، در حالی رخ می‌دهد که احداث سدها فراتر از نیازهای آب شرب، به معنای کم‌لطفی به حقابه محیط زیست تلقی شده است.

نقش نهادها و پیگیری‌های آتی

در این راستا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور می‌تواند نقش محوری ایفا کند و طرح بارور کردن ابرها نیز با جدیت دنبال خواهد شد. معاون اول رئیس‌جمهور خواستار برگزاری جلسات کارگروه هر دو ماه یک بار برای ارزیابی پیشرفت طرح‌ها شد.

گزارش‌ها و اقدامات انجام شده

در این جلسه، دبیر کارگروه ملی گزارشی از اقدامات دولت چهاردهم شامل همکاری با دانشگاه‌ها (شریف و تهران)، برنامه‌ریزی برای بارورسازی ابرها و فعال‌سازی مرزها برای جایگزینی درآمد مردم ارائه داد. همچنین، سازمان هواشناسی و سازمان حفاظت محیط زیست آخرین وضعیت بارش، دما و وضعیت دریاچه را تشریح کردند.