فشار مضاعف بر سفره‌ها؛ کنسرو ماهی تن، جایگزین پروتئینی، گران شد

جزئیات افزایش قیمت‌ها در بازار

بررسی‌های میدانی بازار نشان می‌دهد که قیمت انواع کنسرو ماهی تن در بازه زمانی خرداد تا پایان شهریور ۱۴۰۴، روند صعودی داشته است. این افزایش قیمت‌ها، محصولاتی را که پیش‌تر به عنوان راهکاری برای حفظ پروتئین در رژیم غذایی مطرح بودند، از دسترس بخش قابل توجهی از جامعه دور کرده است.

نمونه‌هایی از تغییرات قیمتی (۱۸۰ گرمی)

این آمار نشان می‌دهد که حتی برندهای مختلف و طعم‌های متفاوت نیز از این افزایش قیمت‌ها مستثنی نبوده‌اند؛ به طوری که برخی محصولات مانند کنسرو ماهی تن در روغن زیتون به نرخ ۱۵۴ هزار تومان نیز عرضه می‌شوند.

ریشه‌های افزایش قیمت: از دستمزد تا تأخیر در واردات

مسئولان صنعت کنسرو، دلایل متعددی را برای این موج گرانی مطرح می‌کنند. رئیس سندیکای صنایع کنسرو ایران، با اشاره به اینکه این اولین افزایش قیمت در سال جاری بوده، تأکید کرد که تولیدکنندگان در جلسات متعدد، افزایش قیمت را بر اساس رشد دستمزدها، هزینه‌های حمل‌ونقل و نرخ تورم خواستار شده بودند. در نهایت، توافق بر اعمال افزایش پلکانی صورت گرفت.

چالش تأمین مواد اولیه

یکی از مهم‌ترین عوامل مطرح شده، مشکلات ثبت سفارش ماهی تن است. این فعال صنفی اشاره کرد که با وجود پیگیری‌های سندیکا از سال گذشته برای ثبت سفارش ۳۵ هزار تن از ماهیان تون در نیمه نخست سال، این امر محقق نشد. او افزود:

ثبت سفارش دیرهنگام و طولانی شدن مذاکرات تولیدکنندگان با طرف‌های خارجی، موجب شد بازار تن‌ماهیان با کمبود روبه‌رو شود.

این نکته قابل توجه است که این اولین افزایش قیمت در یک سال اخیر نیست؛ در بهمن سال ۱۴۰۳ نیز قیمت کنسرو ماهی تن شاهد ۱۴ درصد افزایش بود.

شکاف دستمزد و تورم؛ ریشه اصلی فشار بر تولید

در بررسی علل افزایش قیمت‌های پیشین، مشخص شد که در بازه زمانی سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳، در حالی که قیمت مصرف‌کننده ثابت نگه داشته شده بود، هزینه دستمزد ۳۵ درصد و هزینه‌های سربار بین ۴۰ تا ۵۰ درصد رشد کرده بود. این عدم تناسب میان افزایش هزینه‌های تولید و قیمت نهایی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

تأکید بر متناسب‌سازی حقوق و دستمزد

در واکنش به کاهش قدرت خرید مردم، این مقام صنفی تأکید کرد که دولت باید به سمت متناسب‌سازی حقوق و دستمزد با نرخ تورم حرکت کند تا جامعه کارگری بتواند به رفاه نسبی دست یابد.

در نهایت، این گزارش نتیجه می‌گیرد که افزایش قیمت کنسرو ماهی تن صرفاً یک مسئله ساده در بازار مواد غذایی نیست، بلکه آینه‌ای از ضعف‌های ساختاری جدی شامل نبود برنامه‌ریزی در تأمین مواد اولیه، تأخیر در ثبت سفارش‌ها، وابستگی تولید به واردات و ناتوانی سیاست‌گذاران در کنترل زنجیره تولید و توزیع است. تداوم این روند، بدون اصلاح ساختارهای واردات و حمایت واقعی از تولید داخلی، می‌تواند حذف تدریجی پروتئین از سفره مردم را به یک بحران اجتماعی و بهداشتی تبدیل کند.