پست ایران: از ارسال کالا تا شریان حیاتی اقتصاد دیجیتال با هوش مصنوعی و کدپستی ده رقمی

تغییر پارادایم پست در عصر تجارت الکترونیک

محمد احمدی، مدیرعامل شرکت ملی پست ایران، در اظهاراتی تأکید کرد که با گسترش خرید‌های آنلاین و فروشگاه‌های اینترنتی در دهه اخیر، تعریف خدمات پستی دستخوش تغییرات جدی شده است. پست امروز فراتر از ارسال و تحویل فیزیکی، به یک صنعت لجستیک پویا و هوشمند تبدیل شده که مستقیماً بر زندگی اجتماعی و اقتصادی تأثیر می‌گذارد.

وی ریشه پست را در نیاز اساسی بشر به ارتباط دانست و اشاره کرد که تا دو قرن پیش، پست تنها راهکار عملی برای پر کردن فواصل ارتباطی بوده است. این صنعت همواره در طول تاریخ، پیشگام پاسخگویی به نیازهای ارتباطی جامعه بوده است.

«پست را می‌توان شریان نامرئی ارتباطات دانست که جامعه را به هم پیوند می‌دهد.»

ریشه‌های تاریخی خدمات نوین پستی در ایران

مدیرعامل شرکت ملی پست با رد تصور رایج مبنی بر نوظهور بودن خرید از راه دور، به سوابق تاریخی این خدمات اشاره کرد. او یادآور شد که خرید از راه دور حتی بین کشورها از دهه 1970 میلادی به صورت گسترده وجود داشته است. در ایران نیز، شصت سال پیش، مردم از طریق ارسال بولتن‌ها و کاتالوگ‌ها اقدام به خرید می‌کردند و حتی پرداخت پول سفارشات از مزون‌های پاریس نیز از طریق پست انجام می‌شد.

این سوابق نشان می‌دهد که خدمات پستی همواره با نیازهای واقعی مردم پیوند خورده و در لبه تحولات اجتماعی حرکت کرده است. این شبکه‌ها نقش مهمی در کاهش هزینه‌های نهایی محصول، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و بهبود کیفیت زندگی ایفا کرده‌اند.

گام‌های تحول دیجیتال و زیرساخت‌های هوشمند

با ورود به عصر فناوری، صنعت پست با تکیه بر زیرساخت‌های هوشمند در حال دگرگونی است. آینده این صنعت شامل حمل و نقل خودران، هوشمندسازی شبکه‌ها و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر خواهد بود.

در حال حاضر، شرکت ملی پست بر تحول دیجیتال متمرکز شده و از فناوری‌هایی نظیر هوش مصنوعی در تفکیک مرسولات، کیوسک‌های هوشمند و صندوق‌های الکترونیکی بهره می‌برد. یکی از دستاوردهای کلیدی، توسعه سیستم کدپستی ده رقمی است که امکان شناسایی دقیق مکان افراد تا ارتفاع ساختمان‌ها را فراهم کرده و مبنای ارائه خدمات داده‌محور شده است.

توسعه ظرفیت‌ها و مراکز جدید

همکاری با نهادهای پژوهشی و توسعه زیرساخت‌های داده‌محور، پست را به یکی از گسترده‌ترین نهادهای کشور تبدیل کرده است که به دورترین روستاها خدمات می‌رساند و فرصت‌های نوآورانه‌ای برای کسب‌وکارهای دانش‌بنیان ایجاد نموده است.

مرکز نوآوری شرکت ملی پست با بهره‌گیری از دانش‌آموختگان دانشگاهی، در حال توسعه فناوری‌های پیشرفته است. انتظار می‌رود با افتتاح پنج مرکز سورتینگ جدید، جهش بزرگی در کیفیت و سرعت خدمات پستی کشور حاصل شود.

این ظرفیت‌های فناورانه، شرکت ملی پست را نه تنها در داخل، بلکه در سطح منطقه به عنوان صادرکننده خدمات فنی و مهندسی مطرح ساخته است.