نمایشگاه هنری کرمان: فراتر از اقتصاد، هنر بستر رشد توانمندی‌های معلولین است

نمایشگاهی چشمگیر از آثار هنرمندان دارای معلولیت با هدف برجسته‌سازی توانمندی‌های هنری و ترویج فرهنگ مشارکت اجتماعی در استان کرمان برگزار شد. این رویداد فرهنگی که با همکاری مراکز توانبخشی و غیردولتی و به همت معاونت توانبخشی اداره‌کل بهزیستی استان شکل گرفت، بستری برای نمایش خلاقیت و نگاه منحصربه‌فرد این هنرمندان فراهم آورد. استقبال گرم مخاطبان از آثار متنوعی چون نقاشی، تصویرسازی و هنرهای تجسمی، نشان داد که هنر، زبانی مشترک و فراتر از محدودیت‌هاست.

جزئیات برگزاری رویداد

این رویداد هنری در روزهای هفتم و هشتم مهرماه ۱۴۰۴، از ساعت ۹ صبح تا ۱۸ عصر، در تالار فرهنگ و هنر کرمان واقع در بلوار شهید صدوقی میزبان علاقه‌مندان بود. این فرصت، تعاملی سازنده میان هنرمندان، بازدیدکنندگان و فعالان حوزه فرهنگ و هنر ایجاد کرد.

تأکید بر گستردگی و نوآوری در رویداد

دکتر علیرضا وحیدزاده، مدیرکل بهزیستی استان کرمان، در حاشیه این نمایشگاه، به تفاوت‌های بنیادین این دوره با رویدادهای گذشته اشاره کرد:

«این نمایشگاه از نظر وسعت و تنوع آثار، بسیار گسترده‌تر برگزار شده است و در تعاملاتی که با برخی دوستان داشتیم، چنین نمایشگاهی در این سطح تا کنون در ایران برگزار نشده است. تمرکز این دوره به‌طور خاص بر آثار نقاشی افراد دارای معلولیت بوده و حتی در سطح جهانی، چنین تجربه‌ای را نداشته‌ایم.»

وی آمار مشارکت را نیز بی‌سابقه دانست:

• بیش از ۲۵۰ اثر از هنرمندان دارای معلولیت به نمایش درآمد.
• انتخاب هنرمندان بر اساس شاخص‌های مشخص و فرآیند شناسایی دقیق در سراسر استان انجام شد.
• آثار ارائه‌شده دارای شناسنامه بوده و متعلق به شهرستان‌های مختلف استان هستند.

تغییر پارادایم توانمندسازی: از اقتصاد تا هنر

مدیرکل بهزیستی کرمان به تحول در رویکرد سازمان بهزیستی طی سه سال اخیر اشاره کرد و تأکید نمود که توانمندسازی دیگر صرفاً اقتصادی نیست:

رویکرد گذشته: تمرکز بر ورود فرد دارای معلولیت به حوزه کسب‌وکار و استقلال مالی.

رویکرد نوین: توجه به استعدادهای ویژه افراد و کار بر روی آن‌ها از طریق آموزش‌های تخصصی و حمایت‌های مددکاری و روان‌شناختی.

دکتر وحیدزاده خاطرنشان ساخت که نمایشگاه‌ها نقشی تشویقی دارند و می‌توانند زمینه بازگشت افراد به زندگی اجتماعی عادی را فراهم سازند. او همچنین تأکید کرد که:

«توانمندسازی فقط اقتصادی نیست؛ هنر هم بستر رشد است.»

نقش نهادهای تخصصی و چالش نگرش اجتماعی

در این مصاحبه، مرز همکاری بهزیستی و سایر نهادها مشخص شد. وحیدزاده توضیح داد که نقش بهزیستی تا مرحله کشف استعداد تعریف می‌شود و پس از آن، نهادهای تخصصی باید متولی امر باشند:

«در حوزه هنر، بهزیستی می‌تواند تا مرحله کشف استعدادها پیش برود، اما زمانی که مشخص شد فرد دارای معلولیت استعداد مؤثری دارد، دیگر دستگاه‌های تخصصی مانند اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی باید وارد عمل شوند.»

مانع اصلی: برچسب‌های ذهنی جامعه

بزرگ‌ترین چالش پیش روی این هنرمندان، نگرش اجتماعی و برچسب‌های ذهنی جامعه نسبت به معلولیت است. مدیرکل بهزیستی کرمان با صراحت اعلام کرد که شعار «معلولیت محدودیت نیست» نیازمند بازنگری واقع‌گرایانه است:

«معلولیت ذاتاً محدودیت است، اما می‌تواند محدودیت نباشد، به شرط آن‌که مواجهه ما با این موضوع مؤثر باشد و بتوانیم موانعی را که سر راه افراد دارای معلولیت قرار دارد، از میان برداریم.»

وی افزود که باورپذیری توانمندی‌ها در نهادهای رسمی نیز دشوار است و این امر در مسیر دریافت وام یا مجوز نمود پیدا می‌کند. برگزاری نمایشگاه‌ها به عنوان بستری برای تغییر نگرش عمومی و امکان فروش آثار، گامی حیاتی در جهت اثبات توانمندی‌ها تلقی می‌شود.

برنامه‌های آتی و حمایت‌های تخصصی

برای تقویت این مسیر، سازمان بهزیستی کرمان اقدام به برگزاری کارگاه‌های تخصصی با حضور اساتید برجسته از تهران نموده است. این آموزش‌ها شامل تئاتر، نقاشی، موسیقی و داستان‌نویسی بوده و هدف آن، تقویت مهارت‌ها و افزایش اعتماد به نفس هنرمندان است.

در پایان، دکتر وحیدزاده بر لزوم تلاش جمعی تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که با تداوم این برنامه‌ها و حمایت نهادهای فرهنگی، زمینه شکوفایی واقعی این استعدادها فراهم آید.