آلودگی مرگبار در اتاق عمل مصر: ۴۱ بیمار قربانی عفونت باکتریایی، ۵ نفر چشم خود را از دست دادند

آغاز تراژدی: ۲۰ دقیقه جراحی، ماه‌ها سرگردانی

داستان تلخ علا‌الدین الفقی، محقق ۷۰ ساله، از ماه اوت گذشته آغاز شد؛ زمانی که برای یک عمل جراحی روتین آب مروارید به بیمارستان دولتی ششم اکتبر در جیزه مراجعه کرد. این عمل که تنها حدود بیست دقیقه به طول انجامید، قرار بود بینایی او را بهبود بخشد، اما تنها دو روز بعد، چشم راست او دچار قرمزی شدید و تورم شد.

علا‌الدین تنها نبود. پس از مراجعه مجدد به بیمارستان، مشخص شد که چندین بیمار دیگر نیز با علائم مشابه، پس از جراحی‌های مختلف چشم، دچار عوارض حاد شده‌اند. پزشکان در ابتدا اطلاعات دقیقی ارائه نمی‌دادند و تنها بر لزوم تزریق سیلیکون در جراحی‌های بعدی تأکید می‌کردند، اقدامی که بعدها مشخص شد بی‌فایده خواهد بود.

شوک اولیه و تلاش برای پنهان‌کاری

هبه احمد، دختر یکی دیگر از قربانیان، شاهد تلاش‌های اولیه برای پنهان‌کاری بود. او پس از مشاهده وضعیت وخیم پدرش و عفونت شدید، درخواست انتقال به یک مرکز خصوصی را مطرح کرد. در جریان این پیگیری‌ها بود که متوجه شد مشکل محدود به پدرش نیست و موارد متعددی از جمله افرادی که مجبور به تخلیه چشم شده‌اند، وجود دارد.

«من متوجه شدم مشکل فقط مربوط به پدر من نیست؛ افراد دیگری هم با همین مشکل به بیمارستان مراجعه می‌کنند و مشکل برخی از آنها هم از اواخر ماه اوت شروع شده است.»

پس از اعتراض شدید هبه و تهدید به شکایت، انتقال پدرش به بیمارستان خصوصی تسریع شد. او همچنین به وزارت بهداشت مصر شکایت کرد و دریافت که شکایت‌های متعددی به دادستانی نیز ارسال شده است.

تشخیص هولناک: ویروسی که مغز را تهدید می‌کند

در بیمارستان خصوصی، تشخیص نهایی وضعیت بیماران، شوک بزرگی به همراه داشت. صدمات وارده صرفاً ناشی از عفونت باکتریایی ساده نبود، بلکه پای یک ویروس خطرناک در میان بود که پتانسیل سرایت به چشم دیگر و حتی مغز و در نهایت مرگ بیمار را داشت.

هدف اصلی درمانی از آن مرحله به بعد، نه بازگرداندن بینایی چشم آسیب‌دیده، بلکه مهار عفونت و جلوگیری از گسترش آن بود. پزشکان مجبور به انجام جراحی‌های نجات‌بخش برای جلوگیری از سرایت ویروس شدند.

پیامدهای فاجعه: از کم‌بینایی تا تخلیه چشم

در میان قربانیان، وضعیت شاذیه، مادر محمد، وخیم‌تر بود. او که در اول سپتامبر تحت عمل جراحی قرار گرفته بود، روز بعد دچار تورم و التهاب شدید شد. محمد روایت می‌کند که پزشکان ابتدا سعی داشتند با گزارش‌های پزشکی دروغین، دلیل انتقال مادرش را «آلودگی هوا» جلوه دهند، اما پس از درگیری، مجبور به پذیرش واقعیت شدند.

گزارش پزشکی نهایی نشان داد که شبکیه چشم شاذیه به یک میکروب خطرناک آلوده شده و در نهایت، چشم چپ او باید تخلیه می‌شد. محمد با تنظیم شکایت در اداره پلیس دریافت که مادرش تنها یکی از ۲۸ مورد مشابه در آن هفته بوده است.

واکنش رسمی: تشکیل کمیته‌های تحقیق و مجازات مسببین

با گسترش ابعاد بحران، وزارت بهداشت مصر وارد عمل شد. حسام عبدالغفار، سخنگوی وزارتخانه، اعلام کرد که خالد عبدالغفار، وزیر بهداشت، دستور تشکیل چهار کمیته تخصصی تحقیق را صادر کرده است.

این کمیته‌ها شامل موارد زیر بودند:

• استادان چشم‌پزشکی برای بررسی روند بالینی و حمایت از بیماران.
• متخصصان کنترل عفونت و میکروبیولوژی برای بررسی ایمنی مراحل قبل و حین عمل.
• کمیته فنی و اجرایی برای بررسی نحوه اجرای جراحی.
• کمیته‌ای برای بازرسی دقیق ابزارهای مورد استفاده.

سخنگوی وزارت بهداشت تأیید کرد که گزارش‌ها، آلودگی در جریان عمل جراحی را تأیید کرده و در برخی موارد، پزشکان مجبور به تخلیه چشم شده‌اند. او همچنین اعلام کرد که تعداد کل بیماران مبتلا به عفونت به ۴۱ نفر رسیده است.

در پی این اقدامات، مدیر بیمارستان ششم اکتبر برکنار و بخش چشم‌پزشکی آن تعطیل شد و پزشکان مربوطه برای بازپرسی ارجاع داده شدند. وزارت بهداشت تأکید کرده است که درخواست شدیدترین مجازات برای افراد مقصر شده است.

زندگی پس از فاجعه

برای علا‌الدین، زندگی به کلی دگرگون شده است. مردی که پیش از این با اعتماد به نفس امور روزانه خود را مدیریت می‌کرد، اکنون برای ساده‌ترین کارها نیازمند کمک است.

«تنها آرامش من خوابیدن است. من نمازم را می‌خوانم و می‌خوابم. من خسته‌ام و اگر از خانه بیرون بروم نیاز به کمک پیدا می‌کنم.»