انتقال مذاکرات غزه به شرم‌الشیخ؛ نقش ترامپ و محورهای اصلی اختلاف در آتش‌بس

انتقال محل مذاکرات: تدابیر امنیتی در سایه خشم عمومی

مذاکراتی که قرار بود در قاهره برگزار شود، به دلیل حساسیت‌های سیاسی و اجتماعی مصر، به شرم‌الشیخ منتقل گردید. این تغییر مکان، تلاشی آشکار برای جلوگیری از التهابات در قاهره بود؛ جایی که حمایت عمومی از فلسطینیان و مخالفت با اسرائیل بسیار گسترده است و احتمال رویارویی هیئت اسرائیلی با خشم مردمی وجود داشت.

از سوی دیگر، با توجه به روابط نزدیک حماس با مصر، انتقال به شرم‌الشیخ با هدف تأمین امنیت هیئت‌ها، به‌ویژه چهره‌هایی مانند جرد کوشنر، داماد ترامپ، صورت گرفت تا از هرگونه فشار یا تعرض توده‌ای در امان باشند. بررسی مجموعه مذاکرات آتش‌بس غزه از ابتدای «طوفان الاقصی» نشان می‌دهد که این دور احتمالاً بیش از سیزدهمین دور گفت‌وگوها محسوب می‌شود، با برگزاری جلساتی در دوحه، قاهره و پاریس.

ورود ترامپ به صحنه: اهرم فشار بر نتانیاهو

تفاوت بارز این دور از مذاکرات، به‌کارگیری مستقیم پرستیژ سیاسی دونالد ترامپ برای حصول آتش‌بس است. این اقدام، فشار مضاعفی بر طرف اسرائیلی وارد کرده است؛ چرا که نتانیاهو همواره تلاش داشته تا موضوع آزادی اسرای فلسطینی را پیش از آتش‌بس مطرح کرده و از پذیرش آتش‌بس سر باز زند.

اظهارات ترامپ باعث شد که وزن و شخصیت او سایه‌ای بر مذاکرات بیفکند و اهرمی برای فشار بر اسرائیل ایجاد شود.

گزارش‌ها حاکی از آن است که ترامپ، موافقت مشروط یا تاکتیکی حماس را به‌صورت «موافقت کامل» بازنشر کرده است. این اقدام در افکار عمومی این تلقی را ایجاد کرده که حماس خواهان صلح است؛ امری که اگر ترامپ اتخاذ نمی‌کرد، فشار بر رژیم صهیونیستی تا این حد شدید نمی‌بود.

محورهای اصلی اختلاف: آتش‌بس، خروج و آزادی اسرا

در این دور از مذاکرات، چهار موضوع اصلی به‌عنوان محور بحث مطرح شده که شامل توقف جنگ، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، آزادی اسرای فلسطینی، و ساختار سیاسی آینده فلسطین است. با این حال، تمرکز اصلی فعلاً بر سه موضوع نخست است.

نقاط بنیادین اختلاف

اختلافات بنیادین در همین سه نقطه متمرکز شده است:

• مخالفت اسرائیل: اسرائیلی‌ها با توقف کامل جنگ و خروج نیروها موافق نیستند.
• خواسته اسرائیل: تمرکز اصلی تل‌آویو بر آزادی اسرای خود باقی مانده است.
• مقاومت نتانیاهو: نتانیاهو و جریان‌های افراطی، پذیرش آتش‌بس پیش از آزادی اسرا را به‌مثابه اعتراف به شکست و پیروزی حماس می‌دانند.

شرط موفقیت مذاکرات، کوتاه آمدن رژیم صهیونیستی و پذیرش شروط آتش‌بس است تا راهی به سوی حل مسائل باز شود.

نقش دیپلماتیک مصر و چالش‌های فنی تبادل

بازیگران خارجی، از جمله دیپلمات‌های آمریکایی نظیر کوشنر و ویتکاف، به‌دنبال راه‌حلی هستند که هم از هزینه‌شدن شخصیت ترامپ جلوگیری کند و هم حماس را وادار به آزادی اسرا پیش از آتش‌بس نماید تا به نتانیاهو ضربه‌ای وارد نشود. این یک چالش دشوار است.

نقش مصر در این مقطع عمدتاً میانجی‌گری نیابتی و تحت تأثیر بازیگران بین‌المللی است. دیپلماسی مصر بیشتر بر مدیریت و مهار التهابات داخلی و خشم عمومی علیه تحولات فلسطین متمرکز است تا طراحی مستقل راهکار سیاسی.

در نهایت، فرمول آزادی اسرا و زمان‌بندی تبادل، خود نیازمند مذاکرات فنی و پیچیده‌ای خواهد بود و این دقیقاً همان محل اصلی اختلاف است که موفقیت یا شکست هر توافق آتش‌بس را تعیین خواهد کرد.