خبر کامل
تولید برق خورشیدی و بادی جهان برای اولین بار از زغال‌سنگ پیشی گرفت؛ نقطه عطف تاریخی در گذار انرژی
نقطه عطف تاریخی در تولید انرژی: پیشی گرفتن برق تجدیدپذیر از زغال‌سنگ در سطح جهان
تحقیقات جدید نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۲۰۲۵، برای نخستین بار در تاریخ، مزارع بادی و خورشیدی جهان موفق به تولید برق بیشتری نسبت به نیروگاه‌های زغال‌سوز شده‌اند؛ دستاوردی که نقطه عطفی حیاتی برای سیستم برق جهانی محسوب می‌شود.
رشد خیره‌کننده انرژی‌های پاک و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی
بر اساس گزارش اندیشکده اقلیمی «اِمبر» (Ember)، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی، تولید انرژی‌های تجدیدپذیر توانست از تقاضای فزاینده جهانی برای برق پیشی بگیرد. این امر منجر به کاهش جزئی در مصرف زغال‌سنگ و گاز برای تولید برق گردید.
جزئیات این تحول بزرگ به شرح زیر است:
- تولید انرژی خورشیدی در نیمه اول ۲۰۲۵، تقریباً یک سوم نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴ افزایش یافت.
- انرژی خورشیدی به تنهایی ۸۳ درصد از رشد تقاضای جهانی برق را پوشش داد.
- انرژی بادی نیز رشدی اندک معادل بیش از هفت درصد را تجربه کرد.
مالگورزاتا ویاتروس موتیکا، تحلیلگر ارشد برق در «اِمبر»، این موفقیت را «نقطه عطفی حیاتی» توصیف کرد و افزود: «انرژی خورشیدی و بادی اکنون با سرعتی کافی رشد می‌کنند تا بتوانند پاسخگوی تقاضای رو به رشد جهان باشند. این آغاز دورانی است که در آن انرژی پاک با رشد تقاضا همگام می‌شود.»
نقش متفاوت قدرت‌های اقتصادی در گذار انرژی
گزارش «اِمبر» تأکید می‌کند که در این جهش بزرگ، کشورهایی مانند چین و هند نقش محوری در افزایش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر ایفا کرده‌اند، در حالی که ایالات متحده و اروپا همچنان وابستگی بیشتری به سوخت‌های فسیلی نشان می‌دهند.
عملکرد منطقه‌ای: پیشروها و عقب‌ماندگان
تحلیل‌ها نشان‌دهنده تفاوت‌های چشمگیر منطقه‌ای در این گذار انرژی است:
| منطقه | تغییر در مصرف سوخت فسیلی (نیمه اول ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۲۴) | عامل اصلی |
|---|---|---|
| چین | کاهش ۲ درصدی | افزایش تولید تجدیدپذیر بیشتر از سایر نقاط جهان |
| هند | کاهش زغال‌سنگ: ۳.۱ درصد، کاهش گاز: ۳۴ درصد | افزایش تولید تجدیدپذیر بیش از سه برابر تقاضا |
| ایالات متحده | افزایش تولید زغال‌سنگ: ۱۷ درصد | پیشی گرفتن تقاضا از رشد انرژی‌های تجدیدپذیر |
| اتحادیه اروپا | افزایش گاز: ۱۴ درصد، افزایش زغال‌سنگ: ۱.۱ درصد | رکود تولید بادی و آبی ناشی از آب و هوا |
در ایالات متحده، تقاضای برق از رشد ظرفیت‌های تجدیدپذیر پیشی گرفت و این امر به افزایش ۱۷ درصدی تولید زغال‌سنگ در نیمه اول سال منجر شد. در اتحادیه اروپا نیز، رکود تولید ناشی از شرایط جوی در بخش بادی و آبی، با وجود رشد سریع خورشیدی، نتوانست مانع از افزایش تولید گاز و زغال‌سنگ شود.
چشم‌انداز بلندمدت آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)
گزارش تکمیلی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) آینده‌ای بسیار روشن‌تر برای انرژی‌های تجدیدپذیر ترسیم می‌کند. این آژانس پیش‌بینی می‌کند که ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر جهانی تا پایان دهه جاری بیش از دو برابر خواهد شد.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی IEA، تأکید کرد: «رشد ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر در سال‌های آتی، تحت سلطه فتوولتائیک خورشیدی خواهد بود. با این حال، انرژی بادی، برق آبی، زیستی و زمین‌گرمایی نیز سهم قابل توجهی در این رشد خواهند داشت.»
بر اساس این پیش‌بینی، انتظار می‌رود انرژی خورشیدی ۸۰ درصد از کل ظرفیت جدید انرژی پاک را به خود اختصاص دهد. توسعه انرژی خورشیدی نه تنها در بازارهای تثبیت‌شده، بلکه در اقتصادهایی نظیر عربستان سعودی، پاکستان و چندین کشور جنوب شرقی آسیا نیز گسترش خواهد یافت.
IEA همچنین اعلام کرد که چین همچنان بزرگترین بازار رشد انرژی‌های تجدیدپذیر باقی خواهد ماند و هند در ادامه دهه جاری به عنوان دومین بازار بزرگ در حال ظهور تثبیت خواهد شد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۳:۵۰ - ۱۴۰۴/۰۷/۱۶