آینده فضاپیمای جونو در هاله‌ای از ابهام؛ پایان مأموریت در سایه تعطیلی دولت آمریکا

تاریخچه‌ای از فراتر از برنامه: جونو و مشتری

فضاپیمای جونو (Juno) که در سال ۲۰۱۱ میلادی پرتاب شد و در سال ۲۰۱۶ میلادی وارد مدار مشتری، بزرگ‌ترین سیاره منظومه شمسی، گردید، مأموریتی را به انجام رسانده که به مراتب از عمر طراحی اولیه‌اش فراتر رفته است. این کاوشگر که در ابتدا برای یک مأموریت ۲۰ ماهه برنامه‌ریزی شده بود، نزدیک به یک دهه است که به جمع‌آوری داده‌های بی‌نظیر از این غول گازی، حلقه‌های کم‌رنگ و قمرهای متعدد آن ادامه داده است.

ناسا با تمدیدهای مکرر، آخرین بار فعالیت جونو را تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی (۸ مهر ۱۴۰۴ شمسی) تضمین کرده بود. با عبور از این تاریخ و تداوم تعطیلی دولت فدرال آمریکا، هیچ منبع رسمی تأییدی مبنی بر ادامه فعالیت یا توقف این مأموریت حیاتی در دسترس نیست.

گسترش اهداف و دستاوردهای بی‌سابقه

در آخرین تمدید مأموریت، دامنه علمی جونو به شکل چشمگیری گسترش یافت. این مأموریت دیگر تنها به مطالعه ساختار داخلی و مگنتوسفر (مغناطیس‌سپهر) مشتری محدود نبود، بلکه شامل مشاهده دقیق حلقه‌ها و قمرهای بزرگ این سیاره نیز شد.

«با گسترش اهداف علمی این رصدخانه مداری مهم، گروه جونو طیف وسیعی از مطالعات را که معمولاً بر عهده مأموریت‌های بزرگ است، آغاز خواهند کرد.»

جونو به این وعده عمل کرد و در سال‌های اخیر، پروازهای نزدیکی بر فراز قمرهایی چون گانیمد، اروپا و آیو انجام داد و اطلاعات ارزشمندی درباره زمین‌شناسی، محیط و ترکیب آن‌ها به زمین ارسال نمود. این داده‌ها نقشی کلیدی در آماده‌سازی برای مأموریت‌های آتی، از جمله فضاپیمای اروپا کلیپر (پرتاب اکتبر ۲۰۲۴ و رسیدن آوریل ۲۰۳۰) ایفا می‌کنند.

خطر ایجاد شکاف در رصد علمی

آینده جونو مستقیماً بر برنامه اکتشافی مشتری تأثیر می‌گذارد. اگر مأموریت جونو پیش از رسیدن اروپا کلیپر به مشتری پایان یابد، یک شکاف چندساله در رصد اختصاصی این بخش از منظومه شمسی ایجاد خواهد شد و دانشمندان تا پایان دهه جاری از دریافت داده‌های جدید محروم خواهند ماند.

سکوت ناسا و محدودیت‌های قانونی

مولی واسر، مسئول رسانه‌ای بخش علوم سیاره‌ای ناسا، اعلام کرده است که تمدید مأموریت تا سپتامبر ۲۰۲۵ آخرین به‌روزرسانی بوده و آینده آن تابع قوانین خواهد بود.

ناسا به دلیل تعطیلی دولت، قادر به اعلام وضعیت فعال یا خاموش بودن جونو نیست. بر اساس قوانین تعطیلی دولت فدرال، تنها مأموریت‌هایی که برای حفاظت از جان، اموال یا امنیت ملی ضروری تلقی شوند، می‌توانند به فعالیت ادامه دهند. جونو در این دسته قرار نمی‌گیرد.

علاوه بر این، عدم تخصیص بودجه برای جونو در درخواست بودجه سال مالی ۲۰۲۶ میلادی رئیس‌جمهور آمریکا، نشان‌دهنده اولویت پایین این مأموریت است. در نتیجه، تا زمان از سرگیری فعالیت‌های عادی دولت، سرنوشت این کاوشگر پرثمر در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.