ابلاغ طرح جامع ماکو؛ تمرکز بر کریدور ریلی، لجستیک و شهرک داده در شمال غرب

تکمیل زیرساخت‌های حیاتی: از ریل تا بزرگراه

حسین گروسی، مدیرعامل منطقه آزاد ماکو، در تشریح مهم‌ترین تحولات اخیر، بر ابلاغ طرح جامع منطقه تأکید کرد و آن را سنگ بنای توسعه دانست. این طرح که پیش از این وجود نداشت، اکنون مسیر روشنی برای اقدامات کلیدی در حوزه‌های ترانزیت و لجستیک ترسیم کرده است.

نقش محوری در کریدور شرق-غرب

یکی از برجسته‌ترین محورهای این طرح، اتصال به شبکه ریلی ملی است. ۹۰ کیلومتر از راه‌آهن تبریز-چشمه ثریا از محدوده منطقه آزاد ماکو عبور می‌کند که این خط ریلی بخشی از کریدور شرق-غرب محسوب می‌شود. گروسی این کریدور ریلی را یک مزیت استراتژیک برای کشور در "جنگ کریدورها" توصیف کرد و ابراز امیدواری نمود که دولت با تعیین پیمانکاران، اجرای آن را به سرانجام برساند.

پروژه‌های بزرگراهی و اتصال لجستیکی

برای روان‌سازی حمل‌ونقل بین‌المللی، تعریض و بهسازی محورهای مواصلاتی در دستور کار قرار دارد. مهم‌ترین این پروژه‌ها عبارتند از:

• بزرگراه اکو (محور لجستیک): با طول ۱۶.۸ کیلومتر و اعتبار ۱,۹۲۹ میلیارد ریال، این مسیر ترانزیتی را به انبارهای منطقه، زون‌های لجستیکی A و B و مرز بازرگان متصل خواهد کرد و ستون فقرات صادرات غیرنفتی آینده است.
• پل قره‌جالو: احداث این پل با طول ۱.۳۶۹ کیلومتر و اعتبار ۴۲۶ میلیارد ریال در محور مرگنلر-پلدشت، برای رفع گلوگاه‌های ترافیکی و افزایش ایمنی مرزی حیاتی است.

همچنین، فاز اول ساختمان و سایت گمرک گیت ورودی منطقه با اعتبار ۷۳۰ میلیارد ریال تکمیل شده است.

توسعه تجارت مرزی و دهکده لجستیک

منطقه آزاد ماکو با تمرکز بر تجارت دوجانبه و خدمات مرزی، پروژه‌های مهمی را پیش می‌برد:

پروژه احداث مرکز مبادلات تجاری ایران و ترکیه در مرز ساری‌سو با اعتبار ۱۰۰ میلیارد ریال در حال اجراست تا به قطب تبادل کالا در شمال‌غرب کشور تبدیل شود.

مرکز لجستیک منحصر به فرد

ساخت مرکز لجستیک در زمینی به مساحت ۲۷۰ هکتار در دست اجرا است که به گفته مدیرعامل، در سطح کشور منحصر به فرد خواهد بود. این دهکده لجستیک شامل انبارها، سردخانه‌ها و بندر خشک خواهد بود و در کنار فرودگاه، ریل و جاده، رقابت منطقه را با کریدورهای موازی افزایش می‌دهد. گروسی تأکید کرد که در طرح جامع، اولویت اول، لجستیک، ترانزیت و تجارت است.

گام‌های بلند در حوزه انرژی و اقتصاد دانش‌بنیان

برای تضمین پایداری توسعه، برنامه‌هایی در حوزه انرژی و فناوری‌های نوین تعریف شده است:

1. شهرک انرژی: احداث یک نیروگاه خورشیدی ۱۵۰۰ مگاواتی در طرح جامع دیده شده است تا زیرساخت انرژی منطقه تقویت شود.
2. قطب مرکز داده: تفاهم‌نامه‌ای با وزارت ارتباطات برای راه‌اندازی یکی از ۵ مرکز داده پیش‌بینی شده در کشور، به منطقه آزاد ماکو اختصاص یافته است.
3. شهرک اقتصاد دانش‌بنیان: تفاهم‌نامه‌ای با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای تبدیل منطقه به مرکز صادرات کالاهای دانش‌بنیان امضا شده است.

عملکرد صادراتی و پتانسیل‌های کشاورزی

عملکرد تجاری منطقه نشان‌دهنده پتانسیل بالای آن است. صادرات از منطقه (کالاهایی که زیرساخت‌های منطقه برای صادرات آن‌ها استفاده می‌شود) سالانه حدود ۱.۶ میلیارد دلار است. صادرات کالاهای تولید منطقه نیز در سال گذشته ۱۶۹ میلیون دلار بوده است. در هر دو بخش، تراز تجاری مثبت است.

بزرگترین باغ پسته و گردو

در حوزه کشاورزی، بزرگترین باغ پسته و گردوی غرب آسیا با سرمایه‌گذاری ۲۰ هزار میلیارد ریال و وسعت ۲۲۰۰ هکتار در دشت زیدون پلدشت اجرا شده است که ظرفیت صادرات محصولات باغی را افزایش می‌دهد.

چشم‌انداز بین‌المللی و ساختار منطقه

مدیرعامل منطقه آزاد ماکو اعلام کرد که این سازمان به دنبال ایجاد مناطق آزاد تجاری و لجستیکی مشترک با کشورهای همسایه، به‌ویژه ترکیه و آذربایجان است و تلاش می‌شود تفاهمات مغفول مانده در این زمینه احیا شوند. همچنین، بازارچه‌های مرزی نیازمند ساماندهی و توسعه زیرساخت‌ها برای حمایت از معیشت مرزنشینان و صادرات خرد هستند.

اطلاعات جغرافیایی منطقه: منطقه آزاد ماکو با مساحت ۳۸۶ هزار هکتار، حدود ۷۵ درصد مساحت کل مناطق آزاد کشور را شامل می‌شود و در مجاورت مرزهای ۱۴۰ کیلومتری با آذربایجان و ۱۳۰ کیلومتری با ترکیه قرار دارد. جمعیت این منطقه بر اساس سرشماری ۱۳۹۵، ۱۹۲,۶۰۳ نفر بوده است.