خبر کامل
نوبل شیمی به سه دانشمند برای ابداع ساختارهای مولکولی با کاربرد محیط زیستی رسید

اعطای مشترک نوبل شیمی به سه دانشمند برای ابداع «معماری مولکولی»
جایزه نوبل شیمی امسال به طور مشترک به سوسومو کیتاگاوا، ریچارد رابسون و عمر مونس یاغی برای دستاوردهای بنیادینشان در زمینه «چارچوبهای فلزی-آلی» (MOFs) اهدا شد. این ساختارهای نوین پتانسیل عظیمی برای حل چالشهای جهانی از جذب گازهای گلخانهای تا مقابله با آلودگیهای زیستمحیطی دارند.
رمزگشایی از معماری مولکولی: چارچوبهای فلزی-آلی
محور اصلی تحقیقات برندگان نوبل شیمی، چگونگی ترکیب مولکولها برای خلق ساختارهای متخلخل با حفرههای بزرگ است؛ مفهومی که کمیته نوبل آن را «معماری مولکولی» توصیف کرده است. این چارچوبها از اتصال یونهای فلزی با مولکولهای آلی شکل میگیرند.
ساختار متخلخل این مواد به گونهای است که مولکولهای کوچک میتوانند از حفرههای آن عبور کنند، در حالی که مولکولهای بزرگتر در دام میافتند. این ویژگی، کلید کاربردهای گسترده این فناوری است.
کاربردهای بالقوه در خدمت زمین
نتایج این پژوهشها میتواند در مواجهه با بزرگترین معضلات سیاره زمین نقشآفرین باشد:
- جذب گازهای گلخانهای: به طور خاص، جذب مؤثر دیاکسید کربن (CO2) که عامل اصلی گرمایش زمین است.
- مدیریت آلودگی: پتانسیل جذب آلودگیهای پلاستیکی و گازهای سمی از محیط.
- استخراج منابع: کاربرد در فرآیندهای استخراج آب از محیطهای بیابانی و خشک.
معرفی برندگان و سوابق آکادمیک
این سه دانشمند برجسته، هر یک در مؤسسات معتبری در سراسر جهان مشغول به فعالیت هستند:
| دانشمند | محل فعالیت |
|---|---|
| پروفسور سوسومو کیتاگاوا | دانشگاه کیوتو، ژاپن |
| پروفسور ریچارد رابسون | دانشگاه ملبورن، استرالیا |
| پروفسور عمر مونس یاغی | دانشگاه کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا |
مجموع جایزه نقدی اهدایی به این سه محقق، ۱۱ میلیون کرون سوئد (معادل تقریبی ۱ میلیون و ۱۶۷ هزار دلار آمریکا) است که میان آنها تقسیم خواهد شد.
جایزه نوبل: هفتهای از دستاوردهای علمی
این سومین جایزه نوبل علمی است که در هفته جاری اعلام میشود. این هفته شاهد تقدیر از پیشرفتهای چشمگیر در حوزههای مختلف بودهایم:
"این تحقیقات، پایههایی برای نسل بعدی مواد شیمیایی مهندسیشده فراهم میآورد که میتوانند به طور مستقیم بر کیفیت زندگی و سلامت محیط زیست تأثیر بگذارند."
یادآور میشود، سال گذشته این جایزه به دمیس هاسابیس، جان جامپر و دیوید بیکر برای پژوهشهایشان در زمینه پروتئینها، که از بلوکهای سازنده حیات محسوب میشوند، تعلق گرفت.
مروری بر سایر جوایز علمی هفته
- نوبل فیزیک: روز سهشنبه به جان کلارک، میشل دوورت و جان مارتینیس برای کار بر روی مکانیک کوانتوم که مسیر توسعه کامپیوترهای کوانتومی را هموار ساخت، اهدا شد.
- نوبل پزشکی: روز دوشنبه به سه دانشمند برای تحقیقاتشان در خصوص نحوه عملکرد سیستم ایمنی در مقابله با عفونتهای مهاجم، تعلق گرفت.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
